/ekesken

crawlajax

2011-10-22T11:21:00.008+03:00

ara motorlarının arası javascript ve ajax ile hiç iyi olmamıştır. HTML ve verinin aynı kaynaktan sunuluyor olmasından hiç hazetmeyen bir insan olarak SEO konusu çoğu zaman uygulama mimarisini belirlerken elimi kolumu bağlamıştır.

neyse ki google sonunda bu probleme şöyle bir çözüm sundu:

http://code.google.com/web/ajaxcrawling/docs/getting-started.html

eğer URL'inizde hashbang kullanırsanız, google hashbang'ten sonrasını alıp _escaped_fragment_ parametresiyle sunucunuza gönderiyor ve döndüğünüz cevabı indeksleyebiliyor.

sunucunuzda bir tarayıcı motoru kullanarak yazılmış veya HTML birim testleri için tasarlanmış araçlarla sayfanın hashbang'li adresini tarayıcıdan açmışcasına işliyorsunuz ve elde ettiğiniz DOM XML'ini cevap olarak basıyorsunuz.

google bunun için de htmlunit'i önermiş. yalnız bizim uygulamamız biraz ağır bir javascript uygulaması olduğundan HTML'in sunucuda işlenmesi çok uzun sürüyor ve performans problemlerine yol açıyordu.

bu noktada, performans konusunda, kullanılan araçtan bağımsız 3 tavsiyem olacak:

CSS renderi iptal edin ve CSS dosyalarına istek yapmadığınızdan emin olun.
resim, flash vs. isteklerini iptal edin.
sunucudan yaptığınız isteklerde kendinize özel bir user agent belirleyin, bu şekilde javascript tarafında isteğin googlebot isteği olduğunu farkedebilir, ve gereksiz işlemlerin önüne geçebilirsiniz (facebook ve google analytics istekleri gibi, bunlar sayfanın işlenme süresini oldukça olumsuz etkiliyor).

performans problemleri yaşanınca canlı sayfa işlemeye alternatif olarak, önden tüm siteyi dolaşıp sitenin DOMunun anlık bir görüntüsünü kaydetme ve googlebot geldiğinde statik içerik sunma yoluna yöneldik.

bu tarafta sayfanın işlenmesi işi için phantomjs'den faydalandık, sitenin dolaşımı için de kısa bir python kodu yazdık:

https://github.com/ekesken/crawlajax

uygulama şu an sadece bizim ihtiyaçlarımızı görecek şekilde yazıldı, lütfen kendi ihtiyaçlarınız için projeyi çatallamaktan çekinmeyin.

ajax ve seo anahtar kelimeleri ile arama yaptığımda bir çok öneri bulabiliyorum ama çalıştırılmaya hazır, ürün haline getirilmiş bir şey bulamadım. bu projenin buradaki boşluğu dolduracağını umut ediyorum.

sağ beyin, rüya ve ilham üzerine

2011-07-03T11:24:00.006+03:00

'pragmatic thinking and learning' kitabından aldığım şevkle bir süredir rüyalarımın kaydını tutmaya başladım.

1 dk. önce gördüğüm rüyayı yazıya dökmekten aciz olduğumu farkettim. bir şey aynı anda hem bu kadar net hem bu kadar bulanık nasıl olabilir? görüntüler çok net ama kağıda dökülebilecek bir şey yok ortada.

kitaba göre beynimizin iki çalışma yöntemi var, biri kontrolümüzde olan sıralı çalışma şekli (sol beyin - left brain - linear brain), diğeri ise bilinçli kullanamadığımız kaotik olan yöntem (sağ beyin - right brain - rich brain).

benim anladığım, beynimizin sağ tarafı aslında hiçbir zaman durmuyor, sürekli veri işlemekle (ilişkilendirmekle) meşgul, bazen bu veri işleme sırasında bilgiler rastlantısal olarak sıralı hale gelebiliyor. eğer bu sıralı hale gelme esnasında uyuyorsak bunun adına rüya diyoruz, uyanıksak da ilham.

sıralı olmayan herhangi birşeyi ne hatırlayabiliyoruz ne de ifade edebiliyoruz. bu yüzden gördüğümüz rüyaya dair parçalar kafamızda net olabiliyor ama bir türlü birleştiremiyoruz. birleştiremeyince ifade edemiyoruz, ifade edemedikçe bulanıklaşıyor.

bir rüyamda 'ben şimdi bunu yarın nasıl tasvir edeceğim' derdine düşüp, rüyayı görürken bir yandan beynime de gördüklerimi kazımaya çalıştım. işin üzerine gittikçe rüyaların üzerinde bir çeşit kontrol yeteneği geliştirmeye başlıyorsunuz. bir keresinde de uykuya dalma anında rüyanın başlangıcında olduğumu farkettim, henüz sol beyin yerini sağ beyine bırakmadan, uyanık bir bilinçle rüyayı yaşayabildim ve hatta yönlendirebildim. şimdi bunu görmek istiyorum diye düşünüyorum, görmek istediğim şey hayaldan öte bir netlikle karşıma geliyor. bu sırada ne uyuyorum ne de uyanığım. insanların gündüz rüyası dedikleri şey bu olsa gerek.

her insanda bu rüya yönlendirme yeteneği bir refleks olarak mevcut. film gibi rüyaları da bu şekilde açıklıyorum, sürekli faaliyet halinde olan sadece sağ beynimiz değil, sol beynimiz de biz uyuyorken bile çalışıyor. sağ beynin uyku sırasında önüne attığı küçük sıralı parçaları birleştirip bir hikaye yaratabiliyor kendine.

bu rüya ve ilham yönetme işini bir çözebilsek rahatlayacağız muhtemelen. aslında bir çok sorunun cevabı hali hazırda beynimizin içinde bir yerlerde var ama bir türlü su yüzüne çıkaramıyoruz. beynimizde sakladıklarımız sadece kendi tecrübelerimiz de değil, atalarımızın tecrübelerini de beynimizin bir yerinde tuttuğumuza inanıyorum.

insan doğduğunda beyni boş mudur? dolu mu? bence boştur. ama zamanla dolar. nasıl insan büyüdükçe burnu ebeveynlerine ve atalarına benzemeye başlıyorsa, beyin de şüphesiz benzer bir süreçten geçiyor. beynimiz annemize benzedikçe annemizin hatıralarına da sahip olabilir miyiz?

bilgiyi beyinde nasıl saklıyoruz, beynimizde tuttuğumuz bilgiler beynimizin fiziksel yapısında bir değişikliğe yol açıyor mu? hayatımız boyunca kendi beynimizde oluşturduğumuz sinir ağlarının yapısını bir şekilde gelecek nesillere aktarabiliyor muyuz?

aktarabildiğimizi bir düşünün. bu durumda beynimiz aslında 1 milyon yaşında bir insanın tecrübesine sahip, nesiller boyu aktarılmış bir bilgi yumağı. bu hayatı erkek-kadın, zengin-fakir, güçlü-güçsüz, hasta-sağlıklı her türlü role bürünerek defalarca yaşamışız. aslında hepimizin beyninde duran bu bilgi hepimizi ölümsüz kılıyor aynı zamanda.

15 yaşında tecrübe ettiğiniz bir aşk macerasını 30 yaşındaki bilincinizle tekrar yaşadığınızı düşünün, tahmin edemeyeceğiniz ne gelebilir başınıza? bir de bu ilişkiyi 1 milyon yaşında bir insan olarak tekrar yaşadığınızı düşünün.

beynimizde 1 milyon yıllık bir tarih var, hem de her açıdan görüşümüz olan bir tarih. aynı dönemin padişahının da köylüsünün de hatıraları beynimizin içinde mevcut. çünkü soy ağacınızın bir dalı saraydan geçerken, bir dalı da bir köye uzanıyor.

tabi hiç bir koşulda bu aşk macerasını 15 yaşındaki halimiz kadar heyecanla yaşayamayız, belki de bu yüzden hatırlamamayı seçiyoruz, yaşama heyecanımızı kaybetmemek için.

jmockit ile ideal birim test

2011-03-08T20:05:00.036+02:00

projeler genelde büyük bir enerji ile başlar. hele bir de çevik programlama ve test güdümlü programlama söylemlerinin büyüsüne kapılmış bir ekibiniz varsa, harıl harıl birim test yazılmaya başlanır.

zaman problemi olmayan bu enerjik ekip hiç bir şeyden üşenmez. sahte sunucular havalarda uçuşur, veritabanında çılgın sahte veriler oluşturulur. testi yazılmamış tek bir metod bulamazsınız.

sonra projelerin ortalarına doğru, yazılan kodları birleştirme aşamasına gelindiğinde, odak geliştirmek değil birleştirmek olduğundan yeni test eklenmemeye başlanır. varolan testler ise sınırlı ölçüde güncellenmeye devam eder. metodun kapsamı genişlemişse, genişleyen kapsam için test eklenmez, sadece daha önce yazılmış testlerin geçmesinin sağlayacak şekilde en az değişiklik felsefesiyle test güncellemeleri yapılır.

projenin sonuna doğru ise ekibimizde ne enerji ne de zaman kalmıştır. ama kod değişmeye devam eder. bu zamanlarda projede "önce çalışsın" havası hakim olur. yazılmış olan testler patlamaya başladıkça yorum haline getirilir.

ve gün gelir, bakmışsınız, elinizde hiç kayda değer bir birim test kalmamış, projenin başında harcadığınız onca çabayı çöpe atmışsınız.

bu duruma düşmemek için birim testler konusunda ekibin bilinçlendirilmesi şart. herkesin şu gerçekleri kabul etmesi gerek:

yaz ve unut birim testi yoktur. test kodunu yazarken bir gün bu kodun başkası tarafından güncellenmesi gerekeceğini unutma.
birim test yazımı kodun kendisinin yazımından daha uzun sürer, daha çok emek ister.
birim test ile fonksiyonel test ayrı şeylerdir. birim test ile test etmeye çalıştığımız kendi yazdığımız kod, kullandığımız veritabanının veya bağlandığımız web servisinin kodu değil!
test ettiğin metod alt metodlar çağırıyorsa, alt metodun yerine getirdiği işlevin doğrulamasını burada yapma! sadece alt metodun doğru paremetrelerle çağrılıp çağrılmadığını ve alt metodun döndüğü değerlere testini yazdığımız fonksiyon doğru tepki veriyor mu kontrolleri için test yaz.
testleri yorum haline getirmek testleri geçirme yöntemi değildir.

yine zaman içerisinde bu duruma düşmemek için kendimce geliştirmiş olduğum bir takım prensiplerim mevcut:

test kodundan harici bir sunucuya, veritabanına vs. bağlanmaya çalışma.
mümkünse birim testler ön ayar gerektirmesin. projenin kodlarını çekip "ant clean test" demek birim testleri çalıştırmak için yeterli olsun.
uygulamayı üzerinde geliştirdiğin "framework"'u birim testler için ayağa kaldırma.
projenin tüm birim testlerini çalıştırmak 1 dk.'yi geçmesin.

bunlar güzel idealler, peki pratikte bunu nasıl yapıyoruz, örneğin tek yaptığı iş veritabanından bir sorgu yapmak olan metodun testini veritabanına bağlanmadan nasıl yazacağız? cevap: sahte nesnelerle.

sahte nesne yaratmak için, özellikle javada bir çok gelişmiş kütüphane mevcut. yukarıda söylediğim şartları yerine getirebilmeniz için kullandığınız kütüphanenin şu özellikleri deskteklemesi gerek:

'constructor' üzerine yazabilmelisiniz (metod içerisinde "new" ile yaratılmış nesneleri sahte nesnelerle değiştirebilmek için).
final/static/native/private metod ve değişkenlerinin üzerine yazabilmelisiniz.
test ettiğiniz sınıfın bir kısmını sahte hale getirebiliyor olmalısınız.

tüm bunları yapabildiğim kütüphane jmockit oldu. yine jmockit ekibinin, biraz yanlı da olsa, sahte nesne kütüphanelerinin özelliklerini karşılaştırdığı şu tablodan, seçtiğiniz kütüphanenin yeteneklerini kontrol edebilirsiniz.

ben burada jmockit üzerinden bazı pratik örnekler vermeye çalışacağım:

sınıfın bir kısmının üzerine yazmak.
statik metodun üzerine yazmak.
private değişkene değer atamak.
metod içerisinde new ile yarattığın bir nesnenin üzerine yazmak.

jmockit ile sahte nesnesi üretilecek bir interface:

public interface IFoo {
 public String bar();
}

jmockit ile 'constructor'i üzerine yazılacak 'concrete' sınıf:

public class Foo implements IFoo {
 public Foo() {
 }

 public String bar() {
     return "foobar";
 }
}

birim testi yazılacak örnek sınıf:

public class Sample {

 private String privateField = "sample";
 private IFoo fooNotInitiated = null;
 private IFoo fooInitiatedAtConstructor = null;
 private IFoo fooInitiatedAtDefinition = new Foo();

 public Sample() {
     this.fooInitiatedAtConstructor = new Foo();
 }

 public Sample(IFoo fooPassed) {
     this.fooInitiatedAtConstructor = fooPassed;
 }

 public static String staticMethodA() {
     return "a";
 }

 public static String staticMethodBCallingA() {
     return staticMethodA() + ",b";
 }

 public String instanceMethodUsingPrivateFieldAndNewFoo() {
     Foo foo = new Foo();
     return privateField + ":" + foo.bar();
 }

 public String instanceMethodUsingPrivateFooNotInitiated() {
     return fooNotInitiated.bar();
 }

 public String instanceMethodUsingPrivateFooInitiatedAtDefinition() {
     return fooInitiatedAtDefinition.bar();
 }

 public String instanceMethodUsingPrivateFooInitiatedAtConstructor() {
     return fooInitiatedAtConstructor.bar();
 }
}

örnek birim test:

import junit.framework.TestCase;
import mockit.Mock;
import mockit.Mockit;
import mockit.MockUp;
import static mockit.Deencapsulation.setField;

public class SampleTest extends TestCase {

 private Sample instance;

 protected void setUp() {
     instance = new Sample();
 }

 public void testStaticMethodA() {
     assertEquals("a", Sample.staticMethodA());
 }

 public void testStaticMethodBCallingA() {
     Mockit.setUpMock(Sample.class, new Object() {
         @Mock
         public String staticMethodA() {
             return "m";
         }
     });
     assertEquals("m,b", Sample.staticMethodBCallingA());
 }

 public void testOverridingNewOperator() {
     new MockUp() {
         @Mock
         void $init() {
         }

         @Mock
         public String bar() {
             return "moobar";
         }
     };
     assertEquals("sample:moobar", instance.instanceMethodUsingPrivateFieldAndNewFoo());
     setField(instance, "privateField", "mample");
     assertEquals("mample:moobar", instance.instanceMethodUsingPrivateFieldAndNewFoo());
     assertEquals("moobar", instance.instanceMethodUsingPrivateFooInitiatedAtConstructor());
     assertEquals("moobar", instance.instanceMethodUsingPrivateFooInitiatedAtDefinition());
     instance = new Sample(new Foo());
     assertEquals("sample:moobar", instance.instanceMethodUsingPrivateFieldAndNewFoo());
     assertEquals("moobar", instance.instanceMethodUsingPrivateFooInitiatedAtConstructor());
     assertEquals("moobar", instance.instanceMethodUsingPrivateFooInitiatedAtDefinition());
 }

 public void testCreatingMockFromInterface() {

     IFoo mockFoo = new MockUp() {
         @Mock
         public String bar() {
             return "moobar";
         }
     }.getMockInstance();
     try {
         assertEquals("moobar", instance.instanceMethodUsingPrivateFooNotInitiated());
         fail("expecting null pointer exception here!");
     } catch(java.lang.NullPointerException e) {
     }
     setField(instance, "fooNotInitiated", mockFoo);
     assertEquals("moobar", instance.instanceMethodUsingPrivateFooNotInitiated());
     assertEquals("foobar", instance.instanceMethodUsingPrivateFooInitiatedAtDefinition());
     assertEquals("foobar", instance.instanceMethodUsingPrivateFooInitiatedAtConstructor());
     instance = new Sample(new Foo());
     assertEquals("foobar", instance.instanceMethodUsingPrivateFooInitiatedAtConstructor());
     assertEquals("foobar", instance.instanceMethodUsingPrivateFooInitiatedAtDefinition());
     setField(instance, "fooNotInitiated", mockFoo);
     setField(instance, "fooInitiatedAtConstructor", mockFoo);
     setField(instance, "fooInitiatedAtDefinition", mockFoo);
     assertEquals("moobar", instance.instanceMethodUsingPrivateFooNotInitiated());
     assertEquals("moobar", instance.instanceMethodUsingPrivateFooInitiatedAtDefinition());
     assertEquals("moobar", instance.instanceMethodUsingPrivateFooInitiatedAtConstructor());
     }
}

derleyip birim testleri çalıştıran kod:

#!/bin/sh
javac -cp .:jmockit/jmockit.jar:junit-4.9b2.jar Sample.java SampleTest.java && java -javaagent:jmockit/jmockit.jar -cp jmockit/jmockit.jar:junit-4.9b2.jar:. org.junit.runner.JUnitCore SampleTest

testStaticMethodA:

Kendi ürettiği string bir değeri dönen basit bir metod. yazdığımız test de üretilen string değerin ne olduğunu test ediyor.

testStaticMethodBCallingA:

burada B metodu kendi içerisinde A'yı çağırıyor. kendi ürettiği string bir değeri A'nın ürettiğiyle birleştirip dönüyor. kurada yazılacak birim testte A'nın ne ürettiğiyle ve nasıl ürettiğiyle ilgilenmiyoruz aslında. doğrulamamız gereken B'nin ürettiği string değer ve A'nın dönüş değerini nasıl kullandığı. dolayısıyla staticMethodA'nın üzerine yazıp döndüğü değere müdahale ediyoruz. staticMethodA veritabanına veya bir webservisine bağlanan bir metod olabilirdi. Bu fonksiyonu sahte hale getirerek tüm bu bağımlılıklardan da kurtulmuş oluyoruz.

aynı zamanda bu örnekle "sınıfın bir kısmının üzerine yazmak" ve "statik metodun üzerine yazmak" kavramlarını da açıklamış olduk. "staticMethodA" sahte hale getirilirken birim testini yazdığımız "staticMethodBCallinA" metodunun orjinal halini çağırabildik. burada statik metodu sahte hale getirme yöntemi önemli ("Mockit.setUpMock(Sample.class, new Object(){...});" şeklinde). benim denediğim diğer yöntemlerde (new Object yerine Class kullanmak mesela) çeşitli problemler yaşadım (testin birinde sahte hale getirdiğim bir metodun başka bir testte orjinal halini kullanamamak gibi).

testOverridingNewOperator:

bu test içinde yaptığımız new operatörü üzerine yazma işini her birim test arabirimi desteklemiyor, kişisel olarak başlıca jmockit tercih sebebimdir.

dünya'da herkes ideal kod yazmıyor malesef, kullandığınız her 'framework' veya kütüphane doğru enjeksiyon noktaları bıraksa muhtemelen çok ihtiyacımız olmazdı bu özelliğe. eğer değişken tipi olarak 'interface' değil de 'concrete' sınıflar kullanırsanız ve yarattığınız nesnelerin üzerine yazılabilecek herhangi bir yöntem sunmazsanız (örneğin bir metodun içinde bir nesne yaratıyorsunuz, yeni nesneden bir metod çağrısı yapıp, nesneyi çöpe atıyorsunuz), insanlara new operatörünün üzerine yazmak dışında bir şans bırakmazsınız.

örnekteki testte $init fonksiyonuyla hiç parametre almayan 'constructor'in üzerine yazmış olduk. o satırdan itibaren çalıştırılan her "new Foo();" işleminde gerçek 'constructor' yerine sahte 'constructor' çalıştırılacaktır. yaratılan nesne'den yapılan metod çağrılarında eğer sahtesi yazılmış bir metod varsa sahtesi, yoksa orjinali çalıştırılacaktır. gerçek 'constructor'in çağrılması istendiği durumlar için jmockit gerçek sınıftan yaratılan bir nesneyi enkapsüle ederek bir çözüm sunmaktadır. burada detaya inmemek için bu konuya girmiyorum.

dikkat ederseniz 'Sample' sınıfının nesnesi 'setup' fonskiyonunda yaratılmış olmasına rağmen, 'Sample' sınıfının alanlarının tanımlanması aşamasında ve 'constructor'inda yaratılmış 'Foo' nesneleri de sahte nesneler olarak gelmiş (bar fonksiyon çağrıları 'foobar' yerine 'moobar' dönmüş).

yine bu testte "private değişkene değer atamak" örneğini de 'privateField' değişkeni üzerinden vermiş olduk. 'Spring' gibi sınıf değişkenleri "bean" ayarları okunduktan sonra oluşturulan nesnelerle doldurulan bir 'framework' kullanıyorsanız bu özellik çok işinize yarayacaktır.

testCreatingMockFromInterface:

new operatörünün üzerine yazmak güzel ama getirdiği bir dezavantaj var. ya o sınıftan yaratılan her nesnenin üzerine yazmak istemiyorsak? örneğin test etmek istediğiniz metod java.io.BufferedReader sınıfından bir nesne yaratıyor ve sizin de bu sınıfın sahtesini yazmanız gerek. eğer new operatörü üzerine yazarsanız sistemdeki her BufferedReader nesnesini sahte hale getirmiş olursunuz. örneğin üzerine çalıştığınız 'framework' bir yerde BufferedReader nesnesi yaratıyorsa kodunuz çalışmayacak hale gelecektir.

bu örnekte 'IFoo' interface'inden bir sahte sınıf yaratılıyor ve önce hiçbir yerde ataması olmayan "fooNotInitiated" değişkenine bu sahte nesne atanıyor. "fooNotInitiated" örneği annotasyonlarla yaratılan sınıf değişkenleri için güzel bir çözüm. bu sırada "fooInitiatedAtConstructor" ve "fooInitiatedAtDefinition" değişkenleri orjinal 'Foo' nesnesini barındırmaya devam ediyor. daha sonra bu değişkenlerin de üzerine yazılabileceğine örnek olması açısından sahte nesne bu değişkenlere atanarak aynı fonksiyon çağrıları tekrar yapılıyor ve dönüş değerlerinin "moobar" olarak değiştiği görünüyor.

bu yöntemde en bağlayıcı nokta 'concrete' sınıflardan 'mock' nesne yaratılamaması! yani 'Sample' sınıfının "fooNotInitiated" değişkeninin tipi 'IFoo' değil de 'Foo' olsaydı elimizden birşey gelmezdi. 'concrete' sınıfı sahte hale getirmenin tek yolu $init fonksiyonunu kullanmak. yani kullandığınız kütüphane değişken tipi olarak 'concrete' sınıflar kullanmışsa elinizi kolunuzu bağlamış oluyor.

özetle kullandığınız birim test çatılarının yetenekleri de bir yere kadar, bir yerde yine gelip insan faktörüne takılabiliyorsunuz.

test edilebilir kod yazmak ya da yazmamak! işte bütün mesele bu!

kartaca'ya geçtim

2011-01-18T23:50:00.010+02:00

kartaca parkyeri çatısı altında kurulmuş bir şirket. askerden döndüğümde yine parkyeri çatısı altında kurulan bir diğer şirket zeitin'de çalışmaya başlamıştım. zeitin parkyeri'nden sermaye alınarak kuruldu, kartaca ise parkyeri'nin hali hazırda yaptığı projeleri devraldı.

zeitin sonrasında mynet'e geçiş hikayemi şu blog girdimde özetlemeye çalışmıştım.

mynet'te geçen mutlu 1.5 yılın ardından çok da kolay olmayan bir kararla kartaca'ya geçerek parkyeri çatısı altına geri dönmüş oldum.

aslında çok "geri dönmek" denilemez, çünkü her ne kadar kartaca parkyeri'nin işlerini devralmış olsa da iş yapış yöntemleri olarak kendine bambaşka bir yol çizmiş durumda. takımlar ve hedefler üzerine kurulu yeni bir düzen getirilmiş.

mynet'te gerek yaptığım işten tatmin olmam gerekse iş arkadaşlarımla mutlu olmam geçiş kararımı oldukça güçleştirdi. bu kararı kendimce şu nedenlere dayanarak rasyonalize ettim:

gelir ve gelir arttırma konuları
sistem mühendisliğine geçme isteğim
eğitim bütçesi olması
seminerlere katılım/seminer verme teşviği
özgür yazılım dünyasına yakınlık
bir kütüphanesinin olması
bedava çikolata
teknoloji şirketi olması
şirket etiği ve vizyonunun olması

gelir ve gelir arttırma konuları: kartaca'nın şu anda bana sunduğu şartları mynet sunamadı. mynet'te geliştirici pozisyonu için belirlenmiş bir maaş seviyesi mevcut, bu seviyenin üzerine çıkamıyorsunuz, yazılım tarafında da oturmuş bir yönetim kadrosu olduğundan terfi gibi bir durum da söz konusu değil, dolayısıyla gelirimi arttırma konusunda biraz önüm kapanmıştı. bu açıdan kartaca'da geleceğimin daha parlak olacağını düşündüm, büyümekte olan bir firmaya zamanında yapılan bir geçiş olacağı kararını verdim.

sistem mühendisliğine geçme isteğim: askerlik sonrası aldığım bir kararı 3 yıl sonra uygulama şansım olacaktı. bunu aslında mynet'te de yapabilirdim, ama mynet'te sistem tarafında mutlu olabileceğime dair şüphelerim vardı, sistem tarafının dünyası ile yazılım tarafının dünyası bambaşka mynet'te. 1.5 yılda mynet'te 3 defa mesaiye kalmışlığım ya vardır ya yoktur, sistemde ise insanların sürekli mesai yapıyor olması gibi sebepler geçiş yapmama engel oluyordu. kartaca'ya geçişim ile birlikte ruslar sıcak denizlere inemeden ben sistem mühendisliğine geçebildim ve hatta yeni sıfatımı da kendimce belirledim: "Site Güvenilirlik Mühendisi (Site Reliability Engineer - SRE)". "yazılım geliştiricisi" sıfatıyla proje yöneticisi veya müdür olmadan maaşınızı arttırmanız çok mümkün değil malesef, insan yönetmekten uzak durmak ve işin mutfağında kalmak isteyen bir insan olarak yeni sıfatımın amaçlarıma daha iyi hizmet edeceğini düşünüyorum. ve her zaman yazılım geliştirmeye hobi olarak devam edebilirim.

eğitim bütçesi olması: kartaca'da herkesin bir eğitim bütçesi kumbarası var, aylık 100$ atılıyor bu kumbaraya. kendi seçtiğin herhangi bir eğitim için bu bütçeden faydalanabiliyorsun. açıkcası sırf bu bütçeden faydalanayım diye muhtelif sertifikaları toplamayı düşünüyorum yavaş yavaş. normalde maaş olarak verseler bana bu parayı eğitim bütçesi adı altında, eğitime harcamazdım muhtemelen, bu şekilde olunca ağaç zorla eğilmiş oluyor. şirketinin eğitimini düşünüyor olması ve alacağın eğitim konusunda da seni özgür bırakıyor olması güzel bir şey.

seminerlere katılım/seminer verme teşviği: çalışanları seminer versin/alsın diye ittiren bir şirket olması.

özgür yazılım dünyasına yakınlık: parkyeri ve çatısı altında kurulan şirketler hep türkiye'deki özgür yazılım camiasının yanında olmuştur, maddi ve manevi olarak. bu da güzel bir çevre edinme şansı veriyor insana.

bir kütüphanesinin olması: bunun değerini kaybedince anladım. okuduğu kitabı bir daha okumayan bir insan olarak kitap biriktirme işini hep anlamsız bulmuşumdur. okurken itu'nun, çalışırken de parkyeri'nin kütüphanesini sömürdüğümden mynet'e geçince bir boşluğa düştüm. kitaba para vermek, evde kütüphane oluşturmak gibi yeni kavramlar girdi hayatıma. kartaca'da teknik olsun/olmasın istediğiniz kitabı söylüyorsunuz alıyorlar. kitap dışında yurt içi/dışı birçok derginin üyeliğinden de faydalanabiliyorsunuz. teknik olarak herhangi bir konuda bir kitaba ihtiyacınız olduğunda, aradığınız kitabı daha önce birilerinin sipariş etmiş olmasının hazzı bambaşka birşey. teknik olmayan kitaplar da kitap okuma faaliyetini sosyal bir hale dönüştürmesi nedeniyle önemli.

bedava çikolata: mynet'te maaşımızın bir kısmını yatırdığımız gündelik "saat 5" çaylarımız vardı, bu molalarımızda en çok aradığım şey parkyeri'ndeki bedava abur cubur/içeçek dolabımız olurdu. böylece hep insanlara bahsini ettiğim dolabıma kavuşmuş oldum. Böyle uygulamalar şirketler için çok önemli, çok fazla bir maliyet yaratmadan çalışanlarınızın kalbini fethetmenin en kolay yolu.

teknoloji şirketi olması: bir şirketin teknoloji satıyor olması ile kullanıyor olması apayrı şeyler. kartaca doğrudan adam-gün satıyor, dolayısıyla şirketin pazarladığı doğrudan çalışanlarının teknik yetenekleri ve şirkette birikmiş olan bilgi. dolayısıyla ben bilgimi ve yeteneklerimi arttırdığım sürece şirketin değeri de artmış oluyor. doğrudan bir kazan-kazan ilişkisi söz konusu. mynet ise üyelik ve reklam gelirleriyle ayakta duran bir şirket. teknik adam olarak şirketin başarısındaki rolünüz biraz daha küçük oluyor bu durumda. yarın bir gün mynet tüm teknik işlerini rahatlıkla taşeronlaştırabilir mesela, ama kartacanın varoluş sebebi barındırdığı teknik personel.

şirket etiği ve vizyonunun olması: askerliğim öncesi parkyeri'nde bir vizyon/misyon belirleme çalışması yapmıştık. kartaca bu çalışmanın çıktısını sahiplenmiş ve bu yolda köklü değişiklikler yapmış. şirket bir yandan ayakta durabilmenin gereklerini yerine getirebilirken bir yandan da belirlediği vizyon doğrultusuna ilerlemeyi başarabilmiş. ve bunlar başarılırken parkyeri zamanında benimsenmiş etik değerler korunabilmiş. kartaca için çok rahatlıkla şunları söyleyebilirim: çalışanın sosyal haklarını gasp etmez (stajyerlere bile sigorta yapılıp, maaş bağlanır, kartaca çapında bunu yapan başka şirket olduğunu sanmıyorum türkiye'de), vergi kaçırmaz, kaçak yazılım kullanmaz, yasa dışı iş yapmaz. türkiye'de bunları kendi şirketi için şüphe etmeden söyleyebilecek kaç çalışan var?

php'de MCRYPT_3DES ve MCRYPT_MODE_CBC ile şifrelemenin java'daki karşılığı

2011-01-18T11:55:00.014+02:00

php'de TripleDES şifreleme algoritması ile CBC mod kullanarak ürettiğiniz şifrelenmiş sözcüğün aynısını java'da üretmek için internette arandığınızda karşınıza iki anahtar sözcük çıkacaktır:

DESede (algoritma olarak)
DESede/CBC/PKCS5Padding (dönüşüm metodu)

burada yanıltıcı olan dönüşüm metodu, php "PKCS5Padding" desteklemediğinden şifrelemek için verdiğiniz sözcüğün sonuna, kendince, 8'in katı kadar karakter sayılı hale getirecek şekilde boş karakterler ekliyor. Dolayısıyla java'da da dönüşüm metodu olarak "DESede/CBC/NoPadding" kullanıp, eksik karakter hatası[1] almamak için de php'nin yaptığını elle yapmanız gerekli.

aşağıdaki şifreleme için kullanılan php kodunun java karşılığını daha da aşağısında bulabilirsiniz.

PHP:


$plaintext = "Some-plain-text-message-to-be-symetrically-encrypted";
$deskey = "secret word with 24 byte";
$ivkey = "12345678";
$td = mcrypt_module_open(MCRYPT_3DES, '', MCRYPT_MODE_CBC, '');
mcrypt_generic_init($td, $deskey, $ivkey);
$encrypted_data = mcrypt_generic($td, $plaintext);
mcrypt_generic_deinit($td);
echo strtoupper(bin2hex($encrypted_data));
mcrypt_module_close($td);

JAVA:


import javax.crypto.Cipher;
import javax.crypto.SecretKey;
import javax.crypto.SecretKeyFactory;
import javax.crypto.spec.DESedeKeySpec;
import javax.crypto.spec.IvParameterSpec;
import org.apache.commons.codec.binary.Hex;
import java.util.Date;
import java.util.Arrays;
import java.text.SimpleDateFormat;
import java.text.ParsePosition;

public class Encrypt {

public static void main(String[] args) throws Exception {
String plainText = "Some-plain-text-message-to-be-symetrically-encrypted";
String desKey = "secret word with 24 byte";
String ivKey = "12345678";
String algorithm = "DESede";
// String transformation = "DESede/CBC/PKCS5Padding";
String transformation = "DESede/CBC/NoPadding";
byte[] keyValue = desKey.getBytes("UTF-8");
byte[] ivValue = ivKey.getBytes("UTF-8");
DESedeKeySpec keySpec = new DESedeKeySpec(keyValue);
IvParameterSpec iv = new IvParameterSpec(ivValue);
SecretKey key = SecretKeyFactory.getInstance(algorithm).generateSecret(keySpec);
Cipher encrypter = Cipher.getInstance(transformation);
encrypter.init(Cipher.ENCRYPT_MODE, key, iv);
// byte[] input = plainText.getBytes();
byte[] input = getPaddedBytes(plainText);
byte[] encrypted = encrypter.doFinal(input);
System.out.println(new String(Hex.encodeHex(encrypted)).toUpperCase());
}

public static byte[] getPaddedBytes(String s) throws java.io.UnsupportedEncodingException {
int n = s.length();
n = n + (8 - (n % 8));
byte[] src = s.getBytes("UTF-8");
byte[] dst = Arrays.copyOf(src, n);
return src;
}
}

[1] javax.crypto.IllegalBlockSizeException: Input length not multiple of 8 bytes

özgür yazılım ve linux günlerinin ardından

2010-04-04T13:00:00.012+03:00

bir 'özgür yazılım ve linux günleri' etkinliği daha geride kaldı. biz eski parkyeri çalışanları için bir çeşit mezun günü buluşması anlamı da taşıyor bu senelik etkinlik, dostlarla bir araya gelmemize vesile oluyor.

bu seneki etkinlikten kazanımlarım ise 'Bilişim ve İletişim Çalışanları' derneğinin farkına varmam ve brian king'in sunumundan edindiğim jetpack ve drumbeat anahtar sözcükleri oldu.

bu arada yine brian king'in sunumu sırasında, firefox'ta, özellikle video üzerinde css'le yapılabilecek hareketleri gösterdiği demo oldukça etkileyiciydi, depodan son sürümü çekip derleyesim geldi.

drumbeat mozilla'nin oluşturmaya çalıştığı, internetin 10 sene sonraki sosyal portresini belirlemeyi hedefleyen felsefi tartışmaların döndüğü bir platformmuş. yani w3c'nin teknik olmayanı. internetin insani değerleri koruyarak, herkese açık kalarak, katılımı teşvik edici ve merkezi olmayan bir şekilde büyümesine devam edebilmesi için uzun vadeli stratejik kararların alınabileceği bir topluluk yaratmaya çalışıyorlar anladığım kadarıyla.

jetpack ise firefox'un insanı xul'le uğraştırmayan eklenti geliştirme paketiymiş, yeni bir eklenti yazmanız için sadece html, css ve javascript bilgisi yeterliymiş, jetpack ile yazılmış eklentiler tarayıcınızı açıp kapamanızı da gerektirmiyormuş kurulumdan sonra. ama tabiki xul ile yazılmış eklentiler kadar güçlü değil henüz, ama benim imkbizle gibi basit eklentiler için çok faydalı bir icat olmuş bence. muhtemelen eklenti yazan insan sayısını da arttıracaktır bu yaklaşım.

(hemen araya bir parkyeri reklamı sokayım) parkyeri'nde calışmanın ayrıcalıklarını insan uzaklaşınca farkediyor. misal jetpack diye birşeyi parkyeri'nde çalışıyorsanız duymamamınıza çok imkan yoktur, mutlaka biri lafını eder, ister istemez kulak misafiri olursunuz. jetpack'i özgür yazılım günlerinde duymuş olmam biraz dünyayla bağlantımın kesildiği hissi yarattı bünyemde. bu arada parkyeri bu hızla şirket doğurmaya devam ederse, yakında afişlerin altında diğer sponsorların logosuna yer kalmayacak.

bunlar dışında etkinliğin geneline bakacak olursak, sanki geçmis senelere oranla biraz daha sönük geçti gibi geliyor bana, tabi ben de büyümüş olabilirim artık. ama türkiye debian listelerinde de eskisine göre bir durağanlık söz konusu mesela. sanki özgür yazılım camiasının büyümesinde bir yavaşlama var. diğer yandan etrafımda linux kullanan insan sayısında da bir artış görüyorum. galiba artık linux kullanıcıları uzaylı muamelesi görmediğinden linuxcuları birbirine yaklaştıran bağlarda da bir zayıflama yaşanıyor. eskiden linux kullanan insanlar birbirlerine daha benzer bir profile sahipken, şimdi çesitlilik biraz daha arttı sanki, bağların zayıflamasını da buna bağlıyorum kendimce.

sonuç olarak faydalı ve birleştirici bir etkinlik oldu, emeği geçen herkeze teşekkürler, umarım hiç sonu gelmez bu etkinliklerin.

siberfiber ne ki?

2010-01-12T23:13:00.005+02:00

bu soruya sıklıkla maruz kalıyorum ve genelde siberfiber'i insanlara anlatma girişimim hüsranla sonuçlanıyor, yazayım rahatlayım dedim.

siberfiber intimatek çatısı altında geliştirilen, tübitak desteği alan, bir bilgisayar destekli yönetim yazılımı. iş analistlerinin, bir programcıya ihtiyaç duymadan, sektörlere ve şirketlere özel kurumsal kaynak planlama (KKP)[1] ve iş akışı yönetimi (IAY)[2] çözümleri üretebilmelerini sağlayan bir ortam yaratmayı hedefliyor.

siberfiber'i bir ar-ge çalışmasi yapan ise bazı köklü problemlere özgün çözümlerle yaklaşması. bir KKP yazılımında ana problem bir kaynakta meydana gelen değişimi, bu değişimden etkilenen diğer kaynaklara yansıtmaktır. programcılar kaynakların veri modellerini çıkarır ve gerekli veritabanı tablolarını oluşturur. ancak veritabanı sistemlerinde genel sıkıntı veriler arasında ilişkilerin tek taraflı tutulmasıdır.

peki ne demek bu? 'ögretmen' ve 'ögrenci' diye iki kaynağımız olsun, bu iki kaynak arasında 1'e n bir ilişki var ise (1 öğretmenin n ögrencisi olabilir, 1 öğrencinin yalnızca 1 ögretmeni olabilir). klasik veritabanı sistemlerinde yapılan, öğrenci tablosunda öğretmen'in id'sini tutan bir kolon eklemektir. bu durumda 'öğrenci' tablosunun şemasına bakarak, 'öğretmen' ve 'öğrenci' kaynakları arasındaki ilişkiyi görebiliriz, ancak 'öğretmen' tablosunun şeması bu ilişkiye dair herhangi bir bilgi içermez.eğer size lazım olan 'x ögretmenin ögrencileri bilgisi' ise yapmanız gereken bir programcı tutup, sizin için bir sql sorgusu yazmasını sağlamaktır.

siberfiber'in geleneksel işlemsel programlama (procedural programming) anlayışına göre değil de tanımsal programlama (declarative programming) anlayışı ile geliştirilmiş olmasi, kaynaklar arasındaki ilişkilerin tamamının çift taraflı tutuluyor olması birçok problemi kökünden çözüyor.

siberfiber'de öğretmen-öğrenci arasındaki ilişki hem 'öğrenci' hem de 'öğretmen' tiplerinin şemasından görülebilir, çünkü tüm ilişkiler tanımlama aşamasında kurulur.

örneğimizi biraz daha karmaşıklaştıralım, örneğin 'x öğretmenin başarılı öğrencileri' bilgisine ihtiyacımız olsun, bunun için de öğrenci tablosuna 'not' diye bir kolon ekleyelim, ve programcımıza başarılı öğrenci tanımı olarak "notu 50'den yüksek olan öğrenci başarılıdır' bilgisi verilmiş olsun. bu durumda programcı şu sql'i yazacaktır:

[sql]
select * from ogrenci, ogretmen where ogretmen.id=ogrenci.ogretmen_id and ogrenci.not > 50;
[/sql]

siberfiberde ise bu mantık öğretmen ve öğrenci tiplerinin oluşturulduğu aşamada, şu sfs[3]'le ifade edilir.

[sfs]
createsifter "ogretmen" "basarili ogrenciler" n "ogrenci" "basarili oldugu ogretmen" 1 filtervaluesgreaterthan ogrenci.not 50
[/sfs]

(burada sfs hakkında bilgilendirme yapmayacağım, 3 satırda anlatılabilecek bir şey değil malesef, bu aşamada gereksiz detay olacaktır diye düşünüyorum, ama örnek vermeseydim de çok havada kalacaktı anlattıklarım)

yukarıda tek bir sfs komudu hem öğrenci tipinde hem de öğretmen tipinde iki property (klasik veritabanı sistemindeki tablo kolonu gibi düşünülebilir) yaratır.

bizden 'başarılı olduğu öğretmen' bilgisi istenmemiş olmasına rağmen, siberfiberin tip tanımında ilişkileri çift taraflı kurmaya zorluyor olması bu soruya kendiliğinden cevap verilmesini sağladı. aslında yukarıda yaptığımız iki tip arasında bir ip çekmek, ve bu ipin başına ögrenci tipi tarafında 'başarılı olduğu öğretmene gider' tabelası koymak, öğretmenin tipi tarafına da 'başarılı öğrencilere gider' tabelasını koymak. bu ip üzerinde iki yönde de seyehat etmek mümkün.

klasik veritabanlarında ise ipler genelde sadece inmeye izin verir, yukarı çıkamazsınız, 'başarılı olduğu öğretmen' bilgisini elde etmek için yeni bir ip çekmeniz gerekir, yani programcınızın yeni bir sql daha yazmasını gerektirir.

çift yönlü ilişkiler sayesinde, siberfiber uzayında herhangi bir tipte gerçekleşen değişimden etkilenen tüm tipler anında kendiliğinden güncellenir. (tipler derken bu tipte yaratılmış nesnelerden, yani siberfiber jargonundaki 'thing'lerden bahsediyorum)

KKP yazılımı dünyasında, iş analistleri süreçleri ve kaynakları belirler, sonra bunu programcılara anlatırlar, programcıdan konuya kendileri kadar hakim olmalarını beklerler, programcı da anladığı kadarıyla kodlamasını yapar ve ortaya bir yazılım çıkar. ya da programcı o kadar çok aynı sektörle ilgili KKP ve IAY yazılımı yazmıştır ki artık bir iş analisti-programcı'ya dönüşmüştür, kendisinin tanrı olduğunu düşünmektedir.

siberfiber'de ise tanımlamalar programcıya değil doğrudan sisteme yapılır. tabi ki iş analistlerinden sfs kodu yazmasını beklemiyoruz, bunun için bir siberfiber tasarım arayuzu yazılmakta, siberfiber tanımlamaları BPMN[4]'e benzer bir gösterimle ifade edilebilir. iş analistleri tasarim arayüzünü kullanarak bu gösterimleri oluşturabilecek ve bu gösterimlerin ürettiği gerçek zamanlı sfs kodları ile sistemde güncellemeler yapılabilecek.

tabi bir de, bir BDY yazılımının bir kullanıcı arayüzü olması gerekiyor, peki bu arayüzü kim oluşturacak. yine iş analistleri, maske adı verilen tanımlamalarla. maskeler bir tipin arayüzde ne şekilde gösterileceğini belirler, mesala öğrenci tipindeki 'not' kolonu öğretmen arayüzünde değiştirilebilir bir metin kutucuğu şeklinde görünecektir, öğrenci arayüzünde ise salt-okunur bir etiket şeklinde. bu maske tanımlamaları da tiplerde olduğu gibi siberfiber tasarım arayüzünden çizilerek oluşturulacak.

umarım siberfiber hakkında az da olsa bir fikir verebilmişimdir, bu sadece buz dağının görünen kısmı, tamamına değinmeye çalışırsam gereksiz kafa karıştırıcı olacaktı, şu anda bile öyle oldu sanki.

[1] KKP ~= ERP (Enterprise resource planning)
[2] IAY ~= BPM (Bussiness Process Management)) cozumleri
[3] SFS(SiberFiber Script) => siberfiber icin tasarlanan DSL (Domain Specific Language)
[4] Bussiness Process Modeling Notation

selenium qooxdoo eklentisini yamalamak lazım

2009-10-24T13:46:00.008+03:00

qooxdoo bir kez daha ömrümü tüketti. selenium ile basit bir test yazayım dedim, bir düğmeye tıklayabilme mücadelesinde kayboldum gittim.

öncelikle qooxdoo uygulamanıza selenium testi yazabilmek için şu eklentiye ihtiyacınız var. yalnız bu eklentiyi çalıştırabilmeniz için eski bir firefox ve eski bir qooxdoo versiyonu kullanmanız gerekiyor.

uzun lafın kısası, debelenmelerimin sonucu şu yama ortaya çıktı, bu şekilde firefox 3 civarı ve qooxdoo-0.8.3 için çalışıyor.

ama testlerin, derlenmiş (./ generate build) qooxdoo uygulamasında çalışmıyor olması, ve selenium qooxdoo elemanlarını bulabilsin diye koda setUserData çağrıları eklemek gerekiyor olması insanı biraz soğutuyor açıkcası.

nedir bu qooxdoo'dan çektiğim benim.

evlendim ve işimi değiştirdim

2009-10-24T13:23:00.005+03:00

son girdimden bu yana hayatımda bir takım önemli değişiklikler oldu, sonunda esra ile evlenmeyi başarabildik (borçlarını ödemeye devam ediyoruz gerçi) ve mynet'te işe başladım.

mynet'te 3. ayımı doldurdum, deneme süresi 2 ay olduğuna göre ya kovmayı unuttular ya da artık resmi olarak mynet çalışanıyım.

mynet'e geçiş hikayemi özetlemek gerekirse;

zeitin, çalışanların özveride bulunması gerektiği bir modele geçmek zorunda kaldı, evliliğim nedeniyle özveride bulunamayacak durumda olduğumdan, pek istemediğim bir zamanda gemiyi terketmek zorunda kaldım.

parkyeri'ne geri dönemedim, zeitin'deki insanların psikolojisini bozmak istemedim. bir de farklı dünyaları tanıma isteğim vardı, gözünü parkyeri'nde açmış ve parkyeri çatısı altında büyümüş bir insan olarak. intimatek'e de geçemedim, o zaman da mavcı'ya ayıp olacaktı.

iş ararken ya ağ mühendisliği ya da test mühendisliği diye yola çıktım, ancak benim istediğim maaş seviyesi icin tecrübeye bakıyordu insanlar haklı olarak, yine biraz evliliğimin zorlaması ile tecrübem dahilindeki işlere de başvurmaya başladım, ve kendimi mynet'te buldum. yaklaşık bir 4 aydır mynet çatısı altında adklik projesinde yazılım geliştirici olarak çalışıyorum.

mynet'in yanı sıra siberfiber projesine de devam etmeye çalışıyorum boş zamanlarımda, hobi olarak. siberfiber, parkyeri ortaklarından giray abi'nin kardeşleriyle birlikte kurduğu, başında selçuk abi'nin olduğu 'intimatek' şirketi bünyesinde başlatılmış ve tübitak desteği almış güzel bir proje, siberfiber'i 3 kelimeyle anlatabilmem mümkün değil, bu yüzden onun için ayrı bir girdi yapmayı düşünüyorum.

özetle zeitin altında yürüttüğümüz gökada ve vidi projelerinden koptum, hayata adklik ve siberfiber projeleriyle devam etmekteyim.

işte öyle.

red5, rtmp ve flash ile ilgili öğrendiklerim

2009-07-11T19:40:00.013+03:00

uzun zamandır bloğumu ihmal ettiğimi farkettim, ve işin ilginci son 5-6 aydır red5 ile yatıp red5 ile kalkan bir insan olarak nedense hiç red5 ile ilgili bir girdi yapmamışım. öğrendiklerimi tek bir girdide toplayıp acısını çıkarayım dedim.

öncelikle rtmp açık bir protokol değil, dolayısıyla red5 bir tersine mühendislik ürünü, facebook'un bile red5 tercih ettiğini düşünecek olursak oldukça da başarılı bir ürün. bu arada adobe 2009 yılının ortasında rtmp belirtimlerini açacağını duyurmuş olmasına rağmen henüz açmadı.

rtmp bağlantıları tcp soketleri üzerinden kuruluyor, neden udp değil anlamış değilim, tcp'nin kayıpsızlığı canlı video aktarımlarında biraz sıkıntı yaratıyor. yetersiz bağlantılarda gecikmeler kaçınılmaz hale geliyor. gelen yayına (stream) müdahale edemiyorsunuz, sadece izleyenlere giden yayında paket düşürebiliyorsunuz ki elinizi koda bulaştırmadan bu paket düşürme işlerini yapamıyorsunuz.

elinizi koda sokma sıkıntısı ölçeklendirme ve red5'den red5'e yayın aktarma konusunda da var. ölçeklendirme için terracotta kullanıyor insanlar[1], sunucudan sunucuya yayın aktarma işi için de örnek kod bulmak mümkün değil, teoride nasıl yapılabileceğini e-posta listesinde bulmak mümkün[2], yani kolları biraz sıvamak şart bu işlere girmeniz gerekirse.

red5 ön tanımlı olarak, 5080'den http, 1935'den rtmp, 8443'den rtmps ve 8088'den rtmpt sunuyor. bu durumda şirketlerin güvenlik duvarlarına takılıyorsunuz doğal olarak. çoğu yerde sadece 80 portuna izin veriliyor. biz vidi için red5 üzerinden axis ile hem bir webservisi sunuyoruz hem de rtmp hizmeti sunuyoruz. yani en az 2 port açmamız gerekiyordu aynı sunucu üzerinde. bu engeli de vidi uygulamasının web.xml'inde bazı servlet ayarları yaparak aştık[3].

rtmpt aslında http'den başka bir şey değil. yayın verileri peşpeşe http paketleri olarak aktarılıyor. dolayısıyla aynı port üzerinden hem webservisini hem rtmpt sunmak için şu servlet ayarlarını eklemeniz yeterli:

<servlet>
<servlet-name>rtmpt</servlet>
<servlet-class>org.red5.server.net.rtmpt.RTMPTServlet</servlet>
<load-on-startup>1</load>
</servlet>

<servlet-mapping>
<servlet-name>rtmpt</servlet>
<url-pattern>/fcs/*</url>
</servlet-mapping>

<servlet-mapping>
<servlet-name>rtmpt</servlet>
<url-pattern>/open/*</url>
</servlet-mapping>

<servlet-mapping>
<servlet-name>rtmpt</servlet>
<url-pattern>/close/*</url>
</servlet-mapping>

<servlet-mapping>
<servlet-name>rtmpt</servlet>
<url-pattern>/send/*</url>
</servlet-mapping>

<servlet-mapping>
<servlet-name>rtmpt</servlet>
<url-pattern>/idle/*</url>
</servlet-mapping>

iletişimi ssl ile şifrelemek için yaptığımız çalışmalarda da anladık ki aslında rtmps diye bir şey yok, rtmps=rtmpts=https demek mümkün. ssl işinde baya zorlandık, 0.7.4'de çalışmayınca 0.8 sürümlerine geçtik, orada da çalışmadı, bir düzine deneme sonrası sadece 0.8-RC2 versiyonunda çalıştırmayı başarabildik. bu versiyonun üstünde de altında da problemler yaşadık.

flash player tarafında ise, uygulama tasarımına girişmeden flash kısıtlarını araştırmak da fayda var. örneğin flash'ın izin kutucuklarının boyutu sabit, bu boyutun altında bir flash yaratırsanız kullanıcı kamerayı kullanma iznini veremiyor, ve eğer kullanıcı hatırla kutucuğunu işaretlememişse her flash için bu izni ayrı ayrı vermesi gerekiyor. eğer ekranda flashın tamamı gözükmüyorsa flash üzerindeki herhangi bir düğmeye tıklayamıyorsunuz. tam ekran yapma gibi işlevleri kullanıcı bir yere tıklamadıkça yapamıyorsunuz. bir de flash'i içine entegre ettiğiniz siteden başka bir alan adından sunacaksanız atmanız gereken epey bir takla var, flash'ın güvenlik politikası ile ilgili belgeleri bir okuyun derim ben. böyle ufak detaylar uygulama tasarımını tamamen değiştirebiliyor.

sunucuyla flash istemciler arasındaki komut iletişimi için shared object yerine uzak fonksiyon çağrılarını kullanmakta fayda var, red5'in shared object gerçeklemesinde sıkıntılar var.

bunun dışında geliştirme ortamı olarak linux üzerinde çalışan insanlar olarak actionscript yazmak da çok zorlanmadık, flex3sdk ve derlemeler için ant kullanımı yeterli oldu. ama ince çizimler yapacağım, tasarımla uğraşacağım diyorsanız linux çok doğru bir tercih değil.

red5'i kapalı devre sistemler için kullanıp kullanamacağımızı görmek için kalite konusunda sınırıları zorlama durumunda da kaldık, gördük ki flash player ile dvd kalitesine (480 satır) kadar çıkmak mümkün. dvd normalde 7-8 mbit/s'lik bir bant genişliği gerektiriyor, red5'de ise bant genişliği kontrollerini aktif hale getirmeden 1mbit/s'lik upload hızını aşamıyorsunuz, bant genişliği kontrollerini aktif hale getirebilmek için de biraz kod yazmanız gerekiyor.

yalnız 480 satırdan sonra flash oynatıcı çatlamaya başlıyordu. bir de flash oynatıcı ile görüntüyü sadece h.263 veya vp6 kodlayabiliyorsunuz. flash oynatıcı h.264 kodlayamıyor ama oynatırken h.264'u çözebiliyor. veri miktarını azaltmak için h.264 kullanmak elzem. bu arada xuggler[4] ile gelen yayını dağıtmadan kodlamasını değiştirmek mümkün. ama biz gönderirken h.264 gönderelim dedik flash oynatıcı dışında neyle yayın gönderebiliriz diye araştırdık. rtmp'nin belirtimlerinin kapalı olmasından olsa gerek pek bir alternatif yoktu. yaptığımız araştırmalarda rtsp'nin çok yaygın kullanıldığını gördük. eğer rtmp yayınını rtsp'ye dönüştüren bir ara uygulama olsa baya artacak alternatif sayısı aslında.

vlc 0.9 sonrasında rtmp izleme desteği geliyordu, ama sunucuya görüntü gönderilemiyordu. bu arada vlc'nin red5 ile çalışması için vlc kodunda bazı kontrolleri kaldırıp yeniden derlememiz gerekti. vlc ile flash oynatıcıdan çok daha başarılı bir görüntü akışı elde ettik, ama çok daha fazla gecikme gibi bir bedeli vardı. gecikmenin tam nedenini anlayacak kadar bakamadık henüz. görüntü aktarımı için java'yla yazılmış bir kod bulduk, ama yeterince olgun olmadığını düşündüğümüz için tercih etmedik. sonunda adobe flash media encoder kullanmak durumunda kaldık, bu da windows bağımlılığı anlamına geldiğinden hiç istemediğimiz bir durumdu. bu arada adobe flash media encoder ile red5'e rtmpt üzerinden yayın aktarmak için red5'te "content type" ile ilgili bir kontrolü kaldırıp yeniden derlememiz gerekti.

kalite denilince kodlamadan ziyade görüntüyü taşıdığınız arabirimler önem kazanıyor. red5'e görüntü aktarmak için bilgisayarınızın görüntü kaynağını webcam olarak algılaması gerekiyor. eğer bir yakalayıcı (capture) kart kullanırsanız televizyona verebildiğiniz herhangi bir görüntüyü (bir televizyon kanalını, bilgisayar ekranı görüntüsünü, veya composite çıkışı olan herhangi bir kamerayı, dvr kameraları) kullanabilirsiniz. burada veriyi sayısal olarak taşımak önemli (hdmi, dvi). anolog olarak ise sadece component arabirimi hd kalitesine (1080 satıra) izin veriyor. yalnız yakalayıcı kartlarda yüksek çözünürlük, sayısal arabirim dediğinizde fiyatlar biraz uçuyor.

şimdilik aklıma gelenler bu kadar, sonradan birşeyler hatırladıkça bu girdiye eklemeyi düşünüyorum. bir de yukarıda üstün körü geçtiğim yerlerden açılmasını istediğiniz varsa yorum bırakırsanız gerekli ekleri yapabilirim.

[1] http://www.terracotta.org/confluence/display/wiki/Red5+and+Terracotta+POC
[2] http://osflash.org/pipermail/red5_osflash.org/2007-December/017650.html
[3] http://gregoire.org/2009/01/28/rtmpt-and-red5/
[4] http://www.xuggle.com/xuggler/

flowplayer bwcheck eklentisi için red5 örneği

2009-04-26T14:09:00.014+03:00

şuradaki rtmp örneğini red5 üzerinde çalıştırabilmek için tüm flowplayer'i anlamam gerekti, internette sadece yarım yamalak bilgiler bulabildim, yaşadığım süreci başkaları için hızlandırabilmek adına yaptığım ayarları paylaşayım dedim:

index.html:

<html>
<head>
<script type="text/javascript" src="flowplayer-min.js"></script>
</head>
<body>
<div id="info">click below to see most appropriate video to your bandwidth</div>
<a class="rtmp" id="red5"><img src="img/showme.png" /></a>
<script language="JavaScript">
$f("red5", "swf/flowplayer-3.1.0.swf", {
log: {
filter: 'org.flowplayer.bwcheck.*',
level: 'debug'
},

clip: {
url: 'skyandice.flv',
urlResolvers: 'bwcheck',
live: true,
provider: 'rtmp'
},

plugins: {

bwcheck: {
url: 'swf/flowplayer.bwcheck-3.1.0.swf',
netConnectionUrl: 'rtmp://red5ip:1935/bwcheck',
bitrates: [40, 150, 400, 700, 1000],
serverType: 'red5',
rememberBitrate: false,

onBwDone: function(url, chosenBitrate, bitrate) {
var el = document.getElementById("info");
el.innerHTML = "Your speed is: " +bitrate+ "<br />Video file served: " +url;
}
},

rtmp: {
url: 'swf/flowplayer.rtmp-3.1.0.swf',
netConnectionUrl: 'rtmp://red5ip:1935/oflaDemo'
}
}
});
</script>
</body>
</html>

kullanilan dosyalar:

http://static.flowplayer.org/img/player/btn/showme.png # img altina
http://static.flowplayer.org/video/skyandice-40.flv
http://static.flowplayer.org/video/skyandice-150.flv
http://static.flowplayer.org/video/skyandice-400.flv
http://static.flowplayer.org/video/skyandice-700.flv
http://static.flowplayer.org/video/skyandice-1000.flv
# skyandice*.flv'ler /usr/lib/red5/webapps/oflaDemo/streams altına (artık siz nereye kurduysanız)
http://flowplayer.org/releases/flowplayer.bwcheck/flowplayer.bwcheck-3.1.0.swf
http://flowplayer.org/releases/flowplayer.rtmp/flowplayer.rtmp-3.1.0.swf
http://flowplayer.org/releases/flowplayer/flowplayer-3.1.0.zip
# flowplayer-3.1.0.swf, flowplayer.controls-3.1.0.swf, flowplayer-3.1.0.min.js de bu zip dosyasından geliyor
# tum swfler swf dizini altına

bir de http://red5ip:5080/installer adresinden bwcheck ve oflaDemo uygulamalarını kurmuş olmanız gerekiyor.

umarım birilerine faydası dokunur.

anarşik bir iş ortamında iş yapabilmek

2009-04-19T22:25:00.009+03:00

zeitin'de demokrasinin de ötesinde anarşik bir düzen daha doğrusu düzensizlik hüküm sürüyor şu sıralar, anarşinin son bulduğu tek nokta ise öncelik listemiz, parkyeri'ndeyken bölüm sorumluları ve şirket ortakların bir araya geldiği eşgüdüm toplantılarında her bölüm için o haftanın öncelikli işlerini çıkarmaya çalışırdık. zeitin'de sayımız az olduğundan, herkesin katıldığı haftalık şirket toplantıları yapmaya başlamış ve eşgüdüm işini de bu toplantılarda halletmeye çalışmıştık, ancak anerşik yapımız bu toplantıların devamlılığını getirmemize engel oldu, ve muhtemelen küçük bir şirket için en uygun olan yönteme kendiliğinden bir yönelim yaşadık, işlerin önceliklendirilmesi işini bir kişi kendi başına yapar duruma geldi, şu anda da bu işi giray abi üstlenmiş durumda.

bu hafta, önceliklerimizin dışında bir işle uğraşınca alper'den tepki aldım. anarşinin getirdiği yan etkilerden biri de bu, kimden ne zaman nasıl bir tepki alacağınızı tahmin etmek çok kolay değil. sonradan öğrendim ki alper de aynı işe talipmiş ve giray abilerle konuştuğunda işin önceliği engeline takılmış.

hiyerarşik bir düzende veya kuralların belli olduğu bir yerde herhangi bir hareketinizin sonuçlarını tahmin etmek biraz daha kolaydır, en azından mutlu etmeniz gereken insanlar bellidir. anarşik bir toplumda ise herkesin mutlu olmasını sağlamanız gerekiyor, bu da fazla ideal bir durum, pratikte çok mümkün gözükmüyor. dolayısıyla ortamda şikayetler eksik olmuyor, her an illa biri birilerinden veya bir durumdan şikayetçi, ve şikayetleri yönetmediğimizden, ilginiz olsa da olmasa da, ister istemez her şikayetten etkileniyorsanız. "ilginiz olsa da olmasa da" sözü aslında zeitin için çok yanlış, çünkü zeitin çalışanı iseniz her işle doğal olarak ilgili olduğunuzu kabul etmişsiniz demektir.

bugün zeitin'de sahip olduğumuz özgürlüklerin dünya üzerinde hiç bir şirket çalışanına sunulduğunu sanmıyorum, buna google da dahil. insanlar parkyeri'nin ve zeitin'in google'dan esinlendiğini düşünüyor, eğer benzetileceksek google'dan çok "SUN"'a benzetilmemiz bence daha doğru, benim uzaktan algıladığım "SUN" çok daha okul gibi tasarlanmış ve çalışan insiyatifinin ön planda tutulduğu bir şirket. google ise daha çok "mış gibi" yapan bir şirket. "don't do evil" diyip, android telefonlarda google hesabını zorunlu kılan, dağıtım gücünü tekel oluşturmak için kullanan bir şirket. "çalışanlarımıza zamanlarının %20'sinde istedikleri işi yapma özürlüğü tanıyoruz" diye reklam yapan, ama bu %20'de yapacağınız işi müdürünüze onaylatmanız gerektiği detayını pek paylaşmayan, içeride müdür gibi kavramların hüküm sürdüğü bir şirket. chrome ve chromium diye biri açık biri kapalı kaynaklı iki ayrı proje açıp tek taraflı faydaya dayalı bir camia gücü oluşturma peşine düşmüş bir şirket. bu gibi hareketler google'in samimiyetinden şüphe ettiriyor insanı.

zeitin olarak debian tercih etmemizin sebebi de bu, gerçekten özgürlüğü varoluş sebebi olarak koruyabilmiş tek dağıtım, genelde diğer dağıtımlar camia gücünü kullanmaya çalışan, başka amaçlarla yola çıkmış, çıktıkları yol özgür yazılımlarla kesiştiği için özgür yazılıma destek olan, pek çok konuda google'un yaptığı gibi "mış gibi" yapan dağıtımlar.

zeitin'in kurucularını tanıyan ve zeitin'in kuruluşuna şahit olma şansı yakalamış bir insan olarak, zeitin'in çalışan mutluluğu ve özgürlüğü üzerine kurulmuş bir şirket olduğuna, bu iki unsurun herşeyin önünde tutulmuş olduğuna birinci elden tanığım. umarım hep böyle kalabilir.

yalnız "özgürlük eşittir mutluluk" demek doğru değil, özgürlüğü başarılı olma sebebi olarak göstermek de doğru değil. ama hem özgür hem başarılı olunabilir.

herkesin özgür olması demek anarşi demek, anarşilerde huzursuzluk oluşması doğal, bu huzursuzluklara çözüm demokrasi olabilir, yalnız demokrasiyi zeitin'e çok uyarlayamıyoruz çünkü demokrasi beraberinde yasaları getiriyor, yasa demek yasak demek. (gerçi başbakanımız en son türban mevzularında "artık yasaklar ülkesi olmayalım" gibi ilginç demeçlerde bulunmuştu, ya başbakanın bir yanlışı var ya benim, bildiğim kadarıyla yasaklarla yönetilmeyen herhangi bir ülke yok, tek yaptığımız ülkeleri yasakları koyuş ve uygulayış şekline göre sınıflandırmak)

yasa ve yasakların ters tarafı zamanla hiç duymadığın bilmediğin kurallara tabi hale gelmen. bunu çözüm de yasaları yazmayıp töreler gibi yazılı olmayan kurallarla ilerlemek, uygulama konusunda da toplumsal yaptırımlara başvurmak, yani mahalle baskısına izin vermek. bu durumda "bir yasayı duymadıysan o yasa yoktur" kuralı işler.

bu son örnekte, önceliklerimizin dışına çıkarak törelerimize karşı gelmiş oldum sanırım, karşıma da ilk çıkan alper oldu, beni destekleyen kimse çıkmadığından mahalle baskısını da yemiş oldum. ancak herşeye rağmen başladığım işi bitirmekte ısrar ettim, "ya bu işi yaparım, ya da işime son verirsiniz" diye çıkışınca engelleri aşmış oldum, muhtemelen ay sonunda başarım değerlendirmemin olumsuz etkilenmesi gibi son bir yaptırım daha yiyeceğim, bir daha böyle bir şey yapmamam için (şu an başarım değerlendirmesi işini de giray abi üstlenmiş durumda, bu cezayı verip vermeme kararını verecek insan da kendisi dolayısıyla)

yapacağım iş sürüm çıkma yöntemimizi değiştirecekti, parkyeri zamanlarından beri sürümlerin deb paketi olarak çıkılmasını, sürümlerimizi ve bağımlılıklarını koyabileceğimiz bir debian depomuz olması gerektiğini savunan bir insan olarak, yeni şirkette daha insanlar alışkanlıklarını oluşturmadan bu işin halledilmesi gerektiğini düşünüyordum, bu yüzden benim için oldukça öncelikli bir işti. giray abi işin önceliği konusunda benimle aynı fikirde değildi, ancak giray abinin öncelikleriyle ilerleyecek olsam muhtemelen 6 yıl beklemem gerekecekti (parkyeri'nin 6 yıldır debian kullanan ama debian deposu olmayan bir şirket olduğunu düşünecek olursak).

bu çok kritik bir işti, çünkü anarşik bir toplumda doğru zamanda doğru yerde yazacağınız ufak bir betik, bir araç ya da belirleyeceğiniz bir çalışma yöntemi, yeni bir "töre"'nin doğmasını tetikleyecektir. bu ilk bakışta zor koşma gibi bir yöntem gibi gözükse de aslında pek değil, çünkü eğer insanları saçma bir yönteme zorlarsanız kabullenmeyeceklerdir, direnç göstereceklerdir. tabi bunun çalışması için de akıllı ve sorgulayan insanlarla çalışmak gibi bir ön koşul gerekiyor. yalnız yöntem belirlemek yeterli değil, arkasında durmak da gerekiyor töreleştirebilmek için. bir süre sürüm işleriyle kendim ilgileneceğim, belirlediğim yöntemleri insanlara göstereceğim, eleştirlerini alacağım, yöntemlerin iyice olgunlaşması ve başkalarının da aynı yöntemleri kullanmasını sağlamak için mücadele edeceğim. zaten doğru bir şey yapıyorsam insanlar kısa zamanda benimseyecektir.

zeitin yeni bir şirket olduğundan, henüz insanlar sürüm hazırlama konusunda bazı alışkanlıklar oturtmamış olduğu için işim biraz daha kolay olacak. eğer zaman geçmesine izin verseydim sadece mantıklı bir yöntem önermem yetmeyecekti, aynı zamanda insanların eski alışkanlıklarını kırmak için çok zorlu bir mücadeleye girişmem gerekecekti ve muhtemelen başaramayacaktım.

bir diğer yöntem ise, işe girişmeden önce herkesi ikna etmek olabilirdi. bence bu yöntem çok masraflı, toplantı gibi ön koşullar gerektiriyor, toplantılarda herkezden bir anda yaptıkları işlerden uzaklaşıp sizin yaptığınız işe sizin kadar odaklanmalarını bekliyorsunuz, ben bunu gerçekten başarabilene şahit olmadım açıkcası. bir de bu yöntemde fikri öneren ile uygulayan farklı insanlar oluyor genelde, dolayısıyla önerilerin yeterince olgunlaşmaması gibi bir risk taşıyor.

eğer anarşik bir toplumda iş yapacaksanız, öncelikle yaptığınız işe inanmanız gerekiyor, motivasyonunuzu iyi belirlemeniz ve sağlam temellere oturtmanız gerekiyor, çünkü insanların tepkilerinin motivasyonunuzu kırmasına izin vermemelisiniz, başladığınız işi bitirmek gibi bir prensip edinmiş olmanız da işinize yarayacaktır.

insanların motivasyonunuzu kırmasına izin vermemeniz gerektiği gibi kendiniz de başkasının motivasyonunu gereksiz bozacak laflar etmemeniz gerekiyor. amacı olmayan cümlelerden uzak durmalısınız, ama amaçlı cümlelerinizi de sakınmamanız gerekiyor, yoksa şirket istemediğiniz bir yöne doğru kayabilir, desteklediğiniz töreleri yıpratıcı hareketlerden kaçınmanız önemli (gerçi alper'le yaşadığımız son örnekte buna uyamadım, çünkü yaptığım hareketin getirisi götürüsünden çoktu), bir de birinin hata yaptığını düşünüyorsanız mutlaka yüzüne karşı söylemeniz lazım, kendini düzeltme şansı tanımak için, ancak bunu yaparken kendinizin de hatalı düşünüyor olma ihtimalini göz önünde bulundurmanız şart. bu lafına dikkat etme meselesi o kadar da kolay değil, kurduğum cümlelerde kendime bir nebze hakim olabilsem de biri ters bir laf ettiğinde karşı saldırıya geçme gibi yenemediğim bir refleksim var, bu anlarda biraz şevk kırıcı olabiliyorum sanırım.

açıkcası zeitin'de çok huzursuz olduğum anlar olmadı değil, kafam rahat olsun da özgür olmayım dediğim anlar da oldu. ancak dönüp baktığımda görüyorum ki 3 ayda vidi gibi bir ürün çıkarabilmişiz ki aynı ölçeklerde kurumsal bir şirkete parasıyla aynı işi yaptırmaya kalksanız muhtemelen 1 sene de çıkacak bir ürün, 1 sene iyimser bir tahmin bile olabilir. daha duyurusunu yapmamış olduğumuz ve çok ses getireceğine inandığımız gokada adlı projemizde de yolu yarılamış durumdayız, şu anda bu proje kapsamında geliştirdiğimiz "thinclient" çözümünü şirket içerisinde kullanmaktayız.

yani görünen o ki anarşiyle, törelerle bir şekilde bir şeyler ortaya çıkarabiliyoruz, bir yazılımcı olarak bu başarı hissi, "bir şey ürettim" hissi çok önemli. umarım yakın zamanda ürünlerimizin satışını da başarabilir ve şirketimizin devamlılığını sağlayabiliriz.

vim'le log renklendirme

2009-03-22T14:21:00.006+02:00

logları "tail -f LOGDOSYASI | ccze -A" komudu ile takip etmeye alışmış insanlar olarak, sonradan logu bir editörle açtığımızdaki renksizlik epey gözlerimizi rahatsız ediyordu. bekir, sağolsun, vim için bir renklendirici yazdı, rahatladık. şuradan indirdiğiniz dosyayı ~/.vim/syntax dizinine koyup (eğer dizin yoksa, yaratın), bir log dosyasını vim ile açıp, ":set syntax=log" derseniz dünyanız renklenecektir. eğer her defasında ":set syntax=log" demek istemiyorsanız ~/.vimrc dosyanıza "au! BufRead,BufNewFile *log set filetype=log" satırını eklemeniz yeterli. özetle şudur:


#!/bin/sh
mkdir -p ~/.vim/syntax
cd ~/.vim/syntax
wget --no-check-certificate https://svn.bdgn.net/public/test/bekir/.vim/syntax/log.vim
echo "au! BufRead,BufNewFile *log set filetype=log" >> ~/.vimrc

neden git kullanır insan?

2009-03-07T19:35:00.011+02:00

şirkette subversion'dan git'e geçilmesi ardından yaşanan yoğun git karşıtlığı nedeniyle bir süredir git'i savunmak durumunda kalıyorum zaman zaman, ama çok da başarılı olduğum söylenemez, ben de savunmamı yazılı hale getirmeye karar verdim, belki böyle daha ikna edici olabilirim.

aslında şurada git'in diğer versiyon kontrol sistemlerine göre üstünlükleri oldukça detaylı açıklanmış.

kişisel tercih sebeplerimi özetlemem gerekirse:

* geliştirmenin bir kısmını teslim etmeye izin vermesi.
* 'git add -p' komuduyla çalıştırılan etkileşimli teslim modu.
* dallarla çalışmayı olağan hale getirmesi.
* geçmiş teslimleri birleştirme/bölme, teslim mesajını sonradan düzenleme gibi geçmişe yönelik işlemlere izin vermesi.
* ana depo ile klonlanan depo arasında bir farkın olmaması, daha doğrusu bir ana depo olmaması.
* başkasının yerine teslim edebilme olanağı sunması.
* "git-am" ile teslimlerin eposta yoluyla paylaşımının kolaylaştırılması.

bekir zamanında parkyeri'nde rcs'den svn'e geçildiğinde, insanların "nasıl yani, bir dosya değiştiğinde tüm deponun revizyonu mu değişecek" şeklinde tepki gösterdiklerinden bahsetmişti. git'e geçerek dosya dosya teslim edebilme özelliğimizi geri kazanmış olduk, hatta daha da fazlasını yapabilir hale geldik, artık hunk hunk teslimler yapabiliyoruz. yani değil dosya dosya, dosyada yaptığımız değişikliklerin bir kısmını bile teslim edebilir hale geldik.

git'te 3 aşamalı bir teslim anlayışı var. "git add" ile yaptığınız değişiklikleri önce "index"'e teslim ediyorsunuz; sonra "git commit" ile çalıştığınız dala; en son olarak da başka bir ana depo söz konusu ise "git push" ile, başka bir ana dal söz konusu ise "git merge" ile son teslimi yapmış oluyorsunuz.

svn'de "svn commit" ile tek aşamada yapılan bir işi niye böyle zorlu bir hale getirdik diye deliren insanlar olabiliyor bu durumda. öncelikle bu 3 aşamada yapılan işi, "svn commit"'in yaptığı işe denk saymak çok yanlış. geçmişte uzun zamanlı bir geliştirme yapacaksam (örneğin 1 haftalık) svn-rcs karışık kullanımına yöneliyordum. svn'den çektiğim depoyu aynı zamanda bir rcs deposuna çevirerek geri almayacağımdan emin olduğum değişiklikleri rcs deposuna teslim ediyordum, ve rcs diffleri üzerinden geliştirmeye devam ediyordum. aksi takdirde yama 1 haftada çok büyüyordu ve gözden geçirme olanaksız hale geliyordu. tabi svn-rcs karışık kullanımı bu derdimi çözüyor olmasına karşın hayatıma yeni dertler sokabiliyordu. git bu açıdan ilaç gibi geldi diyebilirim, bence gayet şık çözmüşler meseleyi. artık geliştirme esnasında ne zaman kopuk ve sonucundan emin olmadığım bir yola yönelecek olsam, "git add" ile kaybetmek istemediğim değişiklikleri öncelikle index'e alıyorum, koda korkmadan dalabiliyorum, baktım yolun sonu iyi değil, "git co ." ile anında temiz noktaya geri dönüş yapabiliyorum. 3 günlük bir geliştirme yapacaksam, her gün akşam "git add" ile yaptığım işi gözden geçirip varsa kalıcı kod, teslimlerimi yapıyorum, böylece 3 gün sonunda kocaman bir yama gözden geçirmektense bu işi gün gün yaparak gözden kaçırma durumunu en aza indirgemiş oluyorum.

"git add -p" index teslimlerini etkileşimli bir hale getirerek insanın işini epey bir kolaylaştırıyor. hunkları teker teker önünüze getirerek kabul edip etmediğinizi soruyor. tüm hunkların üzerinden geçerek kalacak kodları "index"'e ekliyorum, düzeltme gereken yerlerde arka planda değişiklikleri yapıyorum, hunklar bittikten sonra yeni düzeltmelerin teslimi için işlemi tekrarlıyorum, en sonunda sadece atılacak değişiklikler geriye kalıyor, "git co ." komuduyla bu kodları atıyorum.

svn-rcs karışık kullanacağına svn'de bir dal açsaydın da rahat etseydin diye düşünebilirsiniz, onu da denedim ancak svn'de dal kullanımı hiç de dökumanlarda yazıldığı gibi pratik bir şey değil. herşeyden önce dalı açma sebebim trunk'da yapamayacağım işleri dalda yapabilmek. peki bir insan trunk'da ne yapamaz? sonradan silme ihtimali olduğu kodların teslimini yapmaktan çekinir mesela, ya da tek satırlık teslimlerle ilerlemeyi tercih etmezsin genelde teslim logunu kirletmemek için. dalda bütün bunları yapabiliyorum artık güzel, geliştirmemizi bitirdik, geldik yaptıklarımızı trunk'a geçirmeye. bu aşamada benim yaptığım, dalı açtığım noktayla geldiğim son nokta arasındaki farktan hazırladığım yamayı trunk'a uygulamaktı. böylece dalda yazdığım çöp kodları ve tek satırlık teslimleri trunk'a almamış oluyordum, ancak o zaman da dal ile trunk arasındaki bağ kopuyordu, "svn merge" komudunu hiç kullanmaz oluyordum yani gerçek anlamda dal açmış olmuyordum aslında. svn'de dal açmış olmamın svn-rsc karışık kullanımına göre yarattığı tek fark geliştirmede geldiğim son noktayı ve geçtiğim aşamaları diğer insanlarla da paylaşabiliyor olmamdı. aslında "svn merge" hiç kullanmıyor da değildim, trunk'da yapılan değişiklikleri dala almak için tek yönlü bir şekilde kullanıyordum, onda da her defasında "svn merge -rX:Y" dediğimde X dahil oluyor muydu olmuyor muydu diye sürüncemede kaldığımı hatırlarım. dalda yaptığım değişikliklerden hazırladığım yamayı trunk'a uygulayıp teslim ettikten sonra, dalı trunk'la eşit hale getirme meselesi var tabi bir de. onun için de dalda, çatalladığım ilk revizyona döndükten sonra, o revizyon ile trunk'taki son revizyon arasını, geri aldığım dala "svn merge" ile birleştirirdim. bütün bu işlemler çok külfetli geldiğinden kısa sürede svn'de dal kullanımından vazgeçmiş, svn-rcs karışık kullanımına geri dönmüştüm.

peki svn'de dalla çalışmak problem de git de değil mi? pek değil, git'in tüm kurgusu dalların birleştirilmesi üzerine kurulu olduğundan tüm dal işlemleri gündelik hale geliyor, kısa sürede svn'de uzak durmaya çalıştığınız bir sürü şeyi çoktan refleks haline getirmiş oluyorsunuz. bir de git'te, "git rebase" diye bir komut var, yukarıda saydığım tüm problemleri tek kalemde çözüyor. bir daldan çatallayarak yeni bir dal oluşturdunuz, bu sırada ana dalda insanlar değişiklik yapmaya devam ediyor, bu değişiklikleri açtığıniz dala almak için "git rebase ANADAL" demeniz yeterli. ve artık açtığınız dalda korkmadan dilediğinizi özgürce yapabilirsiniz, çünkü git ile geçmişi de değiştirmeniz mümkün, yaptığınız tek satırlık teslimleri birleştirerek tek bir teslim haline getirebilirsiniz, geçmiş teslim mesajını değiştirebilir, "git cherry-pick" komudu ile başka dallarda hoşunuza giden değişiklikleri nokta atışı ile kendi dalınıza geçirebilirsiniz.

svn'de geçmişte değişiklik yapabilmeniz için svnadmin gibi bir komuda ve bazı izinlere ihtiyacınız olur, git'te ise bir depoyu klonladığınızda ana depoyu yerelinize çekmiş olursunuz. ana depo üzerinde yapabileceğiniz her işi yerelinizde de yapabilirsiniz. deponun geçmişinde bir şey değiştirebilmeniz için sistem yöneticilerine "şu değişikliği yapabilir misiniz?" diye e-posta atmanız gerekmez.

parkyeri'nde gözden geçirmeleri eposta ile yapardık, geliştirmenizi tamamladığınızda "[YAMA]" etiketli bir epostayla yamanızı yayınlardınız, herhangi biri gözden geçirip teslim edebilirsin dedikten sonra yamayı gönderen teslimi gerçekleştirirdi, eğer biri birşeyi beğenmezse yamayı gönderen gerekli değişiklikleri yapar ve tekrar bir yama gönderirdi. eğer süreç şu şekilde olsa bence daha etkin bir çalışma yöntemi olurdu. geliştirmesini bitiren yamayı yayınlar, bir diğer kişi yamayı kendi deposuna uygular, problemli bulduğu yerlerde istediği değişiklikleri yapar ve teslimi gerçekleştirir. bu şekilde aynı yamanın ufak değişiklikler yüzünden 8 defa gönderilmesi derdinden de kurtulmuş oluyoruz. bir de yama gözden geçirmek için eposta üzerinden hızlıca bir göz atmak çok uygun bir yöntem değil, gözden kaçırmalara çok açık, yamayı yerelinize uygularsanız ister istemez testini de yapar halde bulacaksınız kendinizi, bu da gözle yakalayamadığınız hataları yakalayabilmenizi sağlayacaktır, örneğin yamaya eklenmesi unutulmuş bir değişiklik varsa, veya ayar dosyasında yapılması gereken bir değişiklik yamaya eklenmemişse testiniz patlayacağından anında durumun farkına varabilirsiniz.

yalnız bu çalışma yönteminde, svn'de başkasının yerine teslim yapamadığınızdan değişikliklerin sahiplik bilgisinin kaybedilmesi gibi ciddi bir dert var. git'te ise istediğiniz kişi bilgileriyle teslim yapmanız mümkün. ve özellikle "git am" komudu ile teslimlerin eposta ile paylaşımı çok pratik bir hal aliyor, tek bir komutla eposta'daki yamayı yerelinize teslim edebiliyor ve yerelinizdeki teslimleri eposta haline getirebiliyorsunuz.

sonuç olarak bence git üzerine gerçekten kafa yorulmuş ve güzel tasarlanmış, kişisel olarak yasadığım bir çok derde çözüm oldu. git diğer versiyon kontrol sistemlerinin sunduğu özellikleri sağladığı gibi daha da fazlasını sunuyor. o yüzden git kullanan bir insan herhangi bir versiyon kontrol sistemini kullanabilir, ama tersinin doğru olduğunu söylemek zor. bu nedenle diğer versiyon kontrol sistemlerine alışmış ve halinden memnun olan insanlar yadırgayabiliyorlar, işlerin gereksiz karmaşıklaştırıldığını düşünüyorlar. bence karmaşıklaştırılıyor olsa bile gereksiz karmaşıklaştırılmıyor, yukarıda saydığım ve benim kendimce daha karmaşık çözümler ürettiğim bir sürü problemi çok güzel çözmüş. aslında birşeyi karmaşıklaştırdığı görüşünü de paylaşmıyorum, sadece farklılaştırıyor, ve alıştıktan sonra gündelik kullanımda diğer versiyon kontrol sistemlerinden daha fazla veya daha az yormuyor diye düşünüyorum.

özetle bence git doğru seçim.

sürücülerle nereye kadar!

2008-10-05T18:32:00.005+03:00

macbook'ta debianı adam etmeye çabaladığım şu sıralar bir kez daha kendimi sürücülerle boğuşurken buluverdim. askerliğim boyunca uğraştığım TSK'nın win2k bilgisayarları sağolsun; karşılaştığım türlü dertler, ticari bir işletim sistemi tercih etsen bile bu sürücü belasının kurtulamayacağın bir illet olduğunu bir kez daha hatırlatmış oldu bana.

herşeyden önce anlamadığım, insanoğlunun bilgisayarını başka bir şirketten, işletim sistemini başka bir şirketten almaya nasıl ikna olmuş olduğu. adam bir donanım satıyor ve bu donanımın başka bir şirketin ürettiği yazılım olmadan hiçbir anlamı yok. sadece bilgisayarlar değil, örneğin bir ağ kamerası aldınız, bunu kullanabilmek için bir bilgisayarınızın, bir de sorunsuz calışan bir işletim sisteminizin olması gerekiyor (ki bu sıradan bir windows kullanıcısı için kurulumdan sonraki 3-4 aya tekabül ediyor, sonrasında sistem çatırdamaya başlıyor), belki o zaman ağ kameranız size hizmet vermeye lütfedebilir, tabi o da üreticiler kullandığınız işletim sistemi için bir sürücü yazmışlarsa.

bence bu işler bir noktada yanlış bir yola sapmış, IBM'in PC standardını serbest bırakması bir kırılma noktası olabilir. herşeyden önce cihazlar çalışmak için neden dış bir işletim sistemine ihtiyaç duyuyorlar, neden kendi işletim sistemleri kendi üzerilerinde gelmiyor?

unix, ilk zamanlarda dosya yönetmekten başka bir amacı olmayan bir sistem, ve günümüz işletim sistemleri bu sistem üzerine oturtulmuş durumda. unix'te birinci kural "herşey bir dosyadır.", yani bilgisayarınıza taktığınız ethernet arabirimi de, ağ kamerası da sistem için birer dosyadan başka bir şey değildir. çıkış için dosyaya birşey yazılır, giriş için dosyadan birşeyler okunur. cihazlarin sürücüleri de bu dosyaya yazma-okuma işlemlerini cihazın anlayacağı dile tercüme eder. yani aslında bilgisayar dediğimiz şey iki kavramdan ibarettir: "giriş-çıkış", "kodlama-çözümleme". 1900'lerde de bu böyleydi, 3000'lerde de bu böyle olacak.

ama umarım 3000'lerde hala sürücülerle uğraşıyor olmayız. yıl 3000'de bir uzay gemisine bindiğimde yanımda getirdiğim bir aygıtı kullanabilmek için uzay gemisi bana sürücü CDsi sorarsa o gemiyi yakabilirim.

neyse ki şu sıralar bell labs plan9 projesi ile unix'te sapılan "herşeyi dosyaya benzetme" yolundan dönme çabası içerisinde. yeni işletim sistemi için model olarak internet seçilmiş. bu da insana gelecek için biraz umut aşılıyor.

herhangi bir donanımı çalışır hale getirmek bir adsl modemi çalışır hale getirmekten daha zor olmamalı, gerekli bağlantıları yaptıktan sonra tarayıcımdan bir adrese girmeliyim ve karşıma ayarlar sayfası çıkmalı, gerekli ayarları yaptıktan sonra cihaz çalışır hale gelmeli.

bir uzay gemisindesiniz, evdeki sevdiklerinize son halinizin fotoğrafını göndermek istiyorsunuz, ve çevrenizde bir sürü akıllı aygıt var, bu aygıtların aklında da sadece 2 soru var: "girdileri nereden alacağım?", "çıktıyı nereye vereceğim?". kodlama-çözümleme ile ilgili soruların cevapları doğumlarında veya sonradan, donanım veya yazılım olarak beyinlerine kazınmış durumda. sizin ihtiyacınız olan bir ağ kamerası, fotoğrafı kaydetmek için bir dosya sunucusu ve mesaj göndermek için bir e-posta sunucusu.

ve şimdi kullanacağınız aygıtların sorularına cevap verelim:

ağ kamerası ayar sayfasında: görüntü dondurulduğu anda çıkışını dosya formatında, şu ayarlarda şu adresteki dosya sunucusuna gönder, girişin şu klavye üzerindeki şu kısayollar; şu kısayolda görüntüyü dondur, şu kısayolda görüntü akışına devam et.

dosya sunucusu ayar sayfasında: girişinde şu ağ kamerasından akan verileri kabul et, şu adrese şu dosya ismiyle kaydet ve şu e-posta sunucusuna şu ayarlarla gönder.

e-posta sunucusu ayar sayfasında: girişinde şu dosya sunucusundan akan verileri kabul et, transfer tamamlanınca çıkışın şu eposta adresi.

eğer fotoğrafın kaydını tutmak istemiyorsanız o zaman dosya sunucusunu hiç kullanmayabilirsiniz, ağ kamerasını doğrudan e-posta sunucusuna bağlayacak şekilde ayarlarınızı değiştirmeniz yeterli olacaktır.

ama ne yazık ki günümüzde bu tip ölçeklendirmelere gitmek, kolayca bileşen değişikliği yapabilmek çok mümkün değil. çünkü ürettiğimiz aygıtların bir PC olmadan bir anlamları yok, PC'lerin efendi diğer aygıtların köle olduğu bir düzende yaşıyoruz, elimizdeki cihazı ancak PC'mizin gücünün izin verdiği ölçüde kullanabiliyoruz. halbuki iş paylaşımı ve haberleşmeye dayalı bir tasarım üzerine ilerlenmiş olsa, her cihazı çalıştığınız sistemden bağımsız olarak gerçek gücünde kullanmak mümkün olacaktı, belki de işletim sistemi diye birşey olmayacaktı.

sun'in vizyonunda da söylendiği gibi "ağ demek bilgisayar demek!", inşallah.

cinnet sonrası debian'a dönüş

2008-09-21T14:54:00.001+03:00

macbook'la ikinci senemi doldurmak üzereyim, geçenlerde ağ trafiğimdeki bazı şüpheli hareketlerden kıllanıp snort+base ile bir takip edeyim dedim ne oluyor ne bitiyor. base, gd bağımlılıkları olan bir php uygulaması, leopard ile gelen php'nin ne yazık ki gd desteği yok idi, internette biraz bakındığımda gd desteği için yeni bir php derlemem gerektiğini fark ettim. mac'te en kıllandığım durumlardan biri bu, bir sistemin içinde gelen bir şeyler var, bir de onların yetmediği yerde darwin-ports'tan kurduğun şeyler, sisteminde 2şer tane gcc, 2şer tane php olabiliyor. bu da sistemi patlamaya hazır saatli bomba haline getiriyor, path'de ön sırada olan uygulamanın yanlış kütüphaneyi kullanması gibi sıkıntıların yol açabileceği, teşhisi zor problemlere davetiye çıkarılmış oluyor.

bu fevri kızgınlık sırasında, şöyle döndüm bir kendime baktım. 2 yıl içerisinde, ağ trafiğindeki şüpheli hareketlerden kıllanan, türkiye'de yaşadığı için itunes store'dan alışveriş yapamadığına üzülen, apple'in çıkardığı her ürünün reklamlarını vs. pür dikkat izleyen bir adam haline gelmişim. steve jobs'un rüzgarına kapılarak huzurumdan olmuşum.

şöyle bir "ps" çektim konsolda, bir sürü ne yaptığını bilmediğim işlem koşuyor bilgisayarımda, geçenlerde kendine xmonad kurmuş, sisteminde toplasan 20 işlemin koştuğu bekir çocuğu geldi aklıma ve bilgisayarım üzerindeki kontrolu yitirdiğim hissiyatına kapıldım.

bu düşünce silsilesi sonrası getirdiğim cinnet sonrası macbook'uma debian kurma kararı aldım. yalnız o kadar da cinnet geçirmemişim sanırım ki tüm diski formatlamak yemedi, çift işletim sistemi çözümüne yöneldim.

kurulumu tamamlayıp, yeni debianımı açtığımda uzun yıllar sonrası memlekete geri dönüşünde ilk işi toprağı öpmek olan gurbetçi pisikolojisine büründüm bir an için. mac'e geçtiğimde compiz, xgl yeni yeni çıkan kavramlardı, arkadaşlardan görüyordum ama içinde yaşama şansı bulamamıştım, diyebilirim ki memleket görmeyeli çok değişmiş. herhalde istanbul'a döndüğünde ilk kez gördüğü boğaziçi köprüsünden geçerken değişen istanbul üzerinde göz gezdiren gurbetçi ile aynı hissiyat içindeydim bu noktada da.

yalnız çok zaman geçmeden memleketin bozuk yolları, gündelik dertleri gözüme batar oldu. tanınmayan donanımlar ve masaüstündeki genel bir yavaşlık hali. macbook o kadar ağım-şahım bileşenlere sahip olmayan bir bilgisayar olmasına rağmen macosx işletim sistemi ile gerçekten çok üstün bir başarım sergileyebiliyor. bu da insanın makineden beklentisini arttırıyor sanırım.

ubuntunun kendi bilgisayarını ürettiği, ya da bir çinli üreticinin bünyesindeki düzgün yazılımcı ekibiyle üretilen bilgisayar için kullanılacak linux dağıtımı üzerinde gerçek anlamda bir eniyileme çalışması yapabileceği günleri iple çekiyorum. her bilgisayarda koşsun diye yazılan yazılımların, özel bir donanım üzerinde koşulmak üzere yazılmış macosx işletim istemiyle rekabet edebilmesi oldukça güç aksi takdirde.

neyse sanırım geri dönüşüm o kadar da hızlı gerçekleşemeyecek, biraz daha araştırma yapıp, çekirdeği macbook'a göre derleyip, bir iki ayar ile sıkıntılarımı aşabileceğim umuduna sahibim. televizyona ve dış monitore sorunsuz görüntü verebilme, skype'i kameralı olarak sorunsuz çalıştırabilme aşmam gereken öncelikli sıkıntılar.

bu arada mac kullanıcılarına snort+base'i tavsiye ederim, başarılı bir nasıl belgesini şurada bulabilirsiniz. arkadaş hemen quicktime'in vs.'in yaptığı hareketleri yakalıyıverdi.

imkbizle'ye "akbank yatırım" eklendi

2008-07-22T21:56:00.002+03:00

imkbizle 2.1 sürümü ile birlikte artık işnetten olduğu gibi akbank yatırımdan da veri çekilebiliyor. böylece sitelerden biri problem yaşarsa insanlar diğer siteden hayatlarına devam edebilirler.

bununla birlikte sitelerden hisse değerleri dışında bilgi de çekilebilmesi mümkün, bunun ilk örneği dolar ve euro kur değerleri oldu, hisse listesinin sonuna "USDTRY" ve "EURTRY" diye iki yeni madde eklendi (firefox sayfasından gelen bir kullanıcı isteğiydi bu)

kullanıcı test senaryoları ve birim testler de depoya eklendi. sanırım artık eklentiyi halka arz etmeye hazırım, 2.1 sürümü biraz indirilsin, insanlar tarafından da biraz test edilsin, herkes tarafından indirilebilir bir eklenti olması için başvuruda bulunacağım.

internet yasaklarını aşmanın en güvenli yolu

2008-06-01T17:36:00.004+03:00

eskiden, türk telekom, internet yasakları için oldukça basit bir yöntem kullanıyordu. sadece dns sunucularında yasaklanan sitenin adresi, gerçek adresi yerine mahkeme kararının yayınlandığı adrese yönlendirilirdi. eğer türk telekomun dns sunucularını kullanmıyorsanız yasaklı siteye erişebilirdiniz.

geçenlerde türk telekom'un dns sunucularını kullanmamama rağmen yasaklı youtube'a giremediğimi farkettim. türk telekom mühendisleri sağda solda yazılan "bir siteyi bile adam gibi yasaklamaktan aciz mahluklar" gibi yakıştırmalara içerlemiş olsalar gerek, yasaklı sitelere ulaşım yolunu kesme yöntemine yönelmişler (bu tahrik dolu yazıları yazan yarım akıllılara hiç akıl sır erdiremiyorum, ekmeğini ağ mühendisliğinden kazanan bir insanın senin kadar kafasının calışmamasi gibi bir ihtimale nasıl inanabiliyorsun?).

neyse son yasaklama yöntemiyle birlikte artık yasağı aşmak için bir vekil sunucu kullanmak farz hale geldi. ancak internette bir aratma sonucunda bulduğunuz ilk vekil sunucuyu kullanmak kendi ipinizi kendi elinizle çekmeniz anlamına geliyor. bu şekilde tüm trafiğinizi tanımadığınız birilerine dinletmek için gönüllü olmuş oluyorsunuz ki bir yandan da kendinizi ortadaki adam saldırıları için kurbanlık koyun haline getirmiş oluyorsunuz.

naçizane önerim, internet yasaklarını aşacağım diye sakın ha bilmediğiniz herhangi bir dns sunucusunu veya vekil sunucusunu kullanmaya kalkmayın, canınız fena halde yanabilir. kimse sunucusu üzerindeki trafiği sevabına arttırmak istemez, bir art niyet olma olasılığı oldukça yüksektir.

şu an için internet yasaklarını aşmanın en güvenli yolu, yurt dışında ssh ile bağlanabileceğiniz bir sunucunuz varsa eğer, bir socks v4 vekil sunucusu ayaklandırmanız ve tarayıcınızın ayarlarını bu vekil sunucusunu kullanacak şekilde değiştirmeniz.

# ssh -D 8080 user@yurtdisindakimakine

yukarıdaki komut yerelinizde, 8080 portunda bir socks v4 vekil sunucusu oluşturur. örneğin firefox için, aşağıda görüldüğü gibi "socks v4 vekil sunucusu olarak localhost:8080 portunu kullan" şeklinde bir ayar yaparsanız (Ayarlar-Gelişmiş sekmesindeki bağlantı ayarlarından);

firefoxunuzdaki tüm trafik "yurtdisindakimakine" adlı sunucu üzerinden akmaya başlayacaktır, bu şekilde kullandığınız internet sağlayıcının (burada türk telekom) koyduğu kuralların bir anlamı sizin için kalmamış oluyor, "yurtdisindakimakine" sunucusunun internet sağlayıcısının koyduğu kurallar çerçevesinde internette gezinebiliyorsunuz.

güzel memleketimi iran'a çevirmeye çalışan zihniyetler sağolsun artık internette rahat rahat gezinebilmek için yurt dışında bir makine kiralamak farz hale geldi sanırım.

imkbizle

2008-05-24T13:51:00.004+03:00

firefox'ta dolaşırken bir yandan portföyündeki hisselerinin gözünün altında olmasını isteyen insanlar için şöyle bir eklenti projesi açtım:

http://code.google.com/p/imkbizle

firefox eklentileri arasına da ekledim:

http://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/7250

eğer bu sayfaya girip "vay anasını be", "adamlar yapmış", "supeer!" gibi yorumlar eşliğinde 5 yıldız verebilirseniz, eklentinin halka arzı için başvuruda bulunacağım. (değerlendirmede önemliymiş anladığım kadarıyla, yorumsuz not veremiyorsunuz, "asdf" gibi yorumlar yaptığınızda notunuz geçerli sayılmıyor ve yorum yazmak için kullanıcı hesabınızın olması gerekiyor. özetle biraz gereksiz kastırmışlar.)

jmeter'la artık birden fazla dosya göndermek mümkün

2008-05-24T13:39:00.003+03:00

kabul edilen şu yamamla birlikte artık jmeter http isteklerine birden fazla dosya eklemek mümkün.

ve bu yamayla birlikte "hede" sözcüğünü de jmeter kod tabanına sokmuş oldum.

macosx'te jmeter testlerini çalıştırma mücadelesi

2008-03-30T17:38:00.002+03:00

leopard üzerinde jmeter birim testlerini çalıştırma mücadeleniz varsa ve

(org.apache.jmeter.assertions.XMLSchemaAssertionTest)java.lang.IllegalArgumentException: http://java.sun.com/xml/jaxp/properties/schemaLanguage

tadında hatalar alıyorsanız, ~/Library/Java/Extensions/xerces.jar kütüphanesini silip tekrar denemenizi tavsiye ederim, tabi bir tarafa yedeğini almakta fayda var, başka bir program için yerine koymanız gerekebilir belki bir vakit, belli mi olur.

Ağ 3.0 - Anlamsal Ağ

2008-01-07T21:20:00.000+02:00

(emo'nun isteği üzerine bekir'le beraber hazırladığımız makale)

Genelağ (internet) üzerinde oluşan sosyal ağlar, yaygınlaşan elektronik günlükler ve kişisel yayınlar ile birlikte çığ gibi büyüyen sanal veri yığınının çöp haline gelmemesi ve aramalarda tekellere bağımlılığın son bulması için, içeriklerin ve kavramların birbirleriyle ve kişilerle ilişkilendirilebildiği anlamsal bir ağın (semantic web) oluşturulması şart. "web-3.0" ve "semantic web" çoğu zaman birlikte anılan kavramlar. Ağa (web) sürüm biçen resmi bir otorite olmamasına rağmen "web-1.0", "web-2.0" ve "web-3.0" şeklinde isimlendirmeler, pazarlama kavramları olarak sürekli gündemde. Bu sürüm numaralarıyla ifade edilen dönemleri genelağ üzerinde yaşanan ekonomik değişimler sonucu atlanan çağlar olarak tanımlamak da mümkün. "web-1.0" döneminde genelağ üzerinden ticaret ile tanıştık. "web-2.0" ise, e-ticarete katılan e-topluluklar ve beraberinde gelen zengin ve dağıtık içeriğin ekonomik gidişatı belirlediği çağdı. Şirketlerin değerleri kullanıcı sayılarıyla ölçülür hale geldi. Zamanla kişiselleştirilebilirlik ağda yükselen bir değer haline geldi. Genelağdaki kimliklerin ve kullanıcı alışkanlıklarının giderek belirginleşmesi ile birlikte görünümler kişiye göre şekillendirilebilir kılındı, ancak sadece görüntüde değil işlevde de kişiselleştirme bir ihtiyaç halini aldı. Arama motorları, arama yapan kişinin kimliğine göre farklı sonuçlar getirme mücadelesine giriştiler. Peki ağ bu değişime gerçekten hazır mı? Halen ağdaki sayfamızın arama motorları tarafından farkedilmesi için özel anahtar kelimelerden faydalanıyoruz. İnsanın okuyacagi ile makinenin okuyacağı içerigi ayırmış durumdayız. Aramalarda gerçek anlamda bir kişiselleştirme için içerigi kişiyle bir şekilde ilişkilendirmek şart. Bir insanın basitçe cevap vereceği soruları bir arama motoruna sorup da düzgün bir cevap almak çok mümkün değil bu ilişki bilgisinin eksikliği nedeniyle. Genelağ üzerindeki içeriğin birbiriyle ilişkilendirildiği ve cümlelerle ifade edilebilir hale geldiği, genelağın dev bir veritabanına dönüştüğü, makinelere soru sorabildiğimiz, makinelerin birbirleriyle konuşarak sorularımıza cevap arayabildiği, özetle makinelerin konuşmayı öğrendiği, servis ve sunucu merkezli yaklaşımların yerini kullanıcı merkezli dağıtık bir yapıya bıraktığı yeni çağ "web-3.0", ve bu çagın temelini oluşturan alt yapı da anlamsal ağ (semantic web) olarak tanımlanıyor.

İçerikleri anlamlı bir şekilde ilişkilendirebilmek için öncelikle sözlere, ve bu sözlerin tanımına bakabileceğimiz sözlüklere ihtiyacımız var. Günümüzde ağdaki sayfamızın insan dışında da bazı ziyaretçileri var. Yayınlarımızın kolayca takibini mümkün kılan RSS okuyucular, gezegenler; yazdıklarımızın diğer insanlar tarafından bulunabilmesini sağlayan arama motorları mevcut. İnsan dışındaki en eski ziyaretçi kitlesi olan bu arama motorlarının gözüne çarpmak için sayfamızda insanlara hitap etmeyen anahtar sözcükler barındırıyoruz. İçerik hakkında içerik olarak da tanımlayabileceğimiz bu anahtar sözcükleri (metadata) belirlerken insanların genelağ üzerinde bir arama yaparken edindikleri bazı alışkanlıkları takip ederek ilerliyoruz. Anlamsal ağlarda ise içerik (data) ile anahtar sözcüklerin (metadata) iç içe geçmesi hedefleniyor. İçerik ile içerik hakkındaki bilgilerin birlikte ifade edilebildiği yollar aranıyor. Bu durumda anahtar sözcüklerler şu anda olduğu gibi sayfanın geneline dair değil, içerik bazında bir ilişkilendirme imkanı sunar hale gelecekler. Amaç sayfanızda tanımlanmamış herhangi bir içeriğin kalmaması. Peki bu tanımlar nereden geliyor? Tanımlara, işlevi dolayısıyla sözlük olarak nitelendirilebilecek belirtimlerden (spec) bakılıyor. Aynı belirtimleri kullanarak yazılan uygulamalar birbirlerinin dilini konuşabiliyorlar (FOAF (Friend Of A Friend) incelenebilecek güncel sözlüklere güzel bir örnek[8]).

Sözlükler oluştuktan sonra, sayfalarımızda kullanılagelen içerik-etiket eşleşmelerini, temel dilbilgisi kuralları üzerine kurulu cümlelere dönüştürebiliriz. İçerik ilişkilendirmelerimizi kuracağımız cümlelerin yüklemi olarak düşünmek mümkün. İnsanların kişisel bilgilerini yayınladığımız bir sayfamız olsun. Seçtiğimiz sözlükte "kişisel bilgi" sözcüğünün tanımı yapılmış mı diye bakıyoruz, yapılmışsa cümlemizin öğeleri tamamlandı anlamına geliyor. Burada özne içeriğin kendisi, nesne sayfamız, yüklem ise "kişisel bilgidir". İnsanın kolayca anlayabileceği bir cümle olarak ifade edersek, "bu içerik bu sayfada bir kişisel bilgidir." cümlesi karşımıza çıkıyor. "kişisel bilgi" sözcüğünün sözlükteki tanımı şu şekilde yapılmış olsun: "ad-soyad bilgisinin mutlaka olması gereken, bunun yanında takma isim, genelağ adresi, e-posta adresi, posta adresi, enlem-boylam pozisyonu, fotoğrafı, sıfatı, notlar ve çeşitli kimlik numaraları gibi kişiye dair diğer bilgileri de içerebilen bilgiler bütünü". Diyelim ki sayfamızda "ali veli" diye bir isim geçiyor, "ali veli" ismini bir "kişisel bilgi"'nin içine dahil edip "ad-soyad" olduğunu belirttiğimizde ikinci cümlemizi kurmuş oluyoruz: "ali veli bu kişisel bilgiye dair bir ad-soyaddır". Kullandığımız "kişisel bilgi" ve "ad-soyad" etiketlerini sayfanın gösteriminde de kullanarak hem görsel hem metin olarak insan tarafından anlaşılır kılmak çok zor değil. Bunun yanında "sayfa", "kişisel bilgi" ve "ad-soyad" sözcükleri arasında kurduğumuz ilişki sayesinde hem insan hem makineler için anlam ifade edecek yeni cümleler türetmek mümkün hale geliyor (örneğin "ali veli bu sayfadaki bir insan ismidir").

Kurulan ilişkiler ve cümleler ile bir sayfa üzerinde tıpkı bir veritabanı sorgusuna benzer sorguların çalıştırılması mümkün. Şekil 1'de kıtalar ile ülkeler arasında "içerme" ilişkisini ve ülkeler ile şehirler arasında "başkent olma" ilişkisini tutan bir sayfa üzerinde çalıştırılan örnek bir SPARQL (SPARQL Protocol and RDF Query Language) sorgusunu görüyoruz. Afrika'yla "içerme" ilişkisi kuran ülkelerin isimleri ve bu ülkelerle "başkent olma" ilişkisi bulunan şehir isimleri sorgulanmış. Günümüzde, veritabanlarının yaygın kullanımı nedeniyle, veri sorgulama denilince insanların aklına ilk olarak SQL sorgularının geliyor olması SPARQL ile SQL arasındaki söz dizimi benzerliğinin sebebini ortaya koyuyor. Burada önemli olan bu tip bir soyutlamaya izin veren altyapının oluşturulması.

**Şekil 1:**
SPARQL örneği

Sorgu dili soyutlamasındaki son nokta ise iletişimi günlük konuşma dili seviyelerine çekebilmek. Örneğin şekil-1'deki SPARQL sorgusu yerine "Afrika'daki ülkeler ve başkentleri nelerdir?" diye bir sorunun makineler tarafından cevaplandırılabilir hale gelmesi anlamsal ağ çalışmalarındaki nihai hedef.

Sadece insanın makinelere değil, makinelerin de birbirlerine soru sorabileceği bir altyapıdan söz ediyoruz. Şekil-1'deki sorguda tek bir sayfadan değil iki sayfadan veri çekildiği durumu düşünelim. Sayfalardan biri kıtalar ile ülkeler arasındaki "içerme" bilgisini tutsun, diğeri de ülkeler ile şehirleri arasındaki "başkent olma" ilişkisini. İlk sayfa, "Afrika'da hangi ülkeler vardır?" sorusuna cevap verebilecektir, her bir ülke için diğer sayfaya "bu ülkenin başkenti nedir?" sorusunu soracak, ve edindiği bilgiler ile kullanıcının sorusuna doğrudan istediği sonuçları dönmesi mümkün olacaktır.

Makinelerin kendi arasında haberleşmesi çok yeni bir şey olmamasına rağmen, bu haberleşmenin teknik olmayan insanlar tarafından anlaşılır hale gelmesi anlamsal ağlarla mümkün. Örneğin yukarıdaki örnekte sayfalardan biri diğerine ülke sayısı kadar "bu ülkenin başkenti nedir?" sorusunu soruyor. Burada şebekeyi (network) dinleyen insanın ne konuşulduğunu anlaması için herhangi bir protokolün belirtimini okumasına, okuduğu belgeyi anlayabilmek icin uzun uzun eğitimler almış olmasına gerek kalmıyor, çünkü konuşulan protokol gündelik hayatında da kullanageldiği basit dil bilgisi kuralları üzerine kurulmuş bir protokol.

Anlamsal ağa dair oluşumlar, diğer bir yandan, günümüzde olduğu gibi merkezde servislerin ve sunucunun olduğu değil, kullanıcının yer aldığı bir yapıyı zorluyor. Örneğin e-posta hesabımızı tuttuğumuz servisle, kişi listemizi tuttuğumuz servisin aynı firma tarafından veriliyor olması gibi bir kısıtın kalmaması gerekiyor. Kişi listemizde bulunan adreslere, eposta uygulamamızdan kolayca erişip hızlı bir şekilde mesaj gönderebilmek amaçlanıyor. Bunun için de kullanıcı kimliklerinin her servis için ayrı ayrı oluşturulduğu şu anki yapının yerini tek bir kullanıcı kimliğinin olduğu, kimliğin servislere tanıtıldığı bir düzene bırakması bekleniyor. Kullanıcılar içerik sorgularken ve yayınlarken kullanacakları dile seçtikleri sözlüklerle karar verebilecekler. Dağıtık, sonu olmayan ve güvenli bir paylaşım ortamının oluşturulmasi anlamsal ağların gereksinimlerinden biri.

**Şekil 2:**
XSLT ile XHTML'in RDF'e çevrilmesi

Anlamsal ağ çalışmalarına "W3C"[1] çalışma grupları ve ortaya koydukları standartlar yön veriyor. Ağı veriye dönüştürme amaçlı bu çalışmalar genel olarak iki odak altinda ilerliyor. Bir odak, RDF (Resource Definition Language)[3] ve OWL (Web Ontology Language)[4] gibi dillerle anlam bilimsel cümleler kurulması ve uygulamalarin bu cümleler güdümünde geliştirilmesi. "W3C"'nin ortaya koyduğu standartlar ışığında RDF ve OWL yaratabilmek, yaratılmış olanlar üzerinde SPARQL ile sorgulama yapabilmek için geliştirilmiş pek çok araç var, pek çoğu da geliştirilmeye devam ediliyor. Anlamsal ağ ile ilgili yayınlanan belge sayısı ve çalışan geliştirici toplulukları gayet tatmin edici boyutlarda. Anlamsal ağ çalışmalarında bir diğer odak noktası olan GRDDL (Gleaning Resource Descriptions from Dialects of Languages)[5] ile var olan içeriği bir dizi değişime uğratıp anlam bilimsel formatlara çevirme yöntemi üzerinde duruluyor (bkz. Şekil 2). Biçim imleri (tag) içindeki öznitelikleri (attribute) etiket olarak kullanıp, daha sonra bu etiketlere bakarak kolayca RDF'e ya da başka herhangi bir formata dönüştürmek mümkün. Bu etiket mantığı üzerine kurulu en bilinen yöntem, fikir babalığını "W3C"'de söz sahibi Tantek Çelik isimli bir Türk'ün yaptığı "mikroformat"[7] yöntemidir. "Tails Export"[9] isimli "firefox" eklentisi sayesinde genelağda dolaşırken girdiğiniz sayfanın herhangi bir mikroformata uyumlu içerik bulundurup bulundurmadığını ve bulunduruyorsa bu içeriklerin neler olduğunu görebilirsiniz. Anlamsal ağ kavramlarından faydalanan sayfaları ve portalları incelemek için "smile"[10] projesi kapsamında geliştirilen ve firefox eklentisi olarak calışan "piggy bank"[11] uygulamasını indirip deneyebilirsiniz. Anlamsal ağlarla ilgili şu ana kadar yapılan çalışmalardan örnekler vermek gerekirse, tanınmış sözlükler için;

SKOS Core[12]

Dublin Core[13]

FOAF[8]

DOAP[14]

SIOC[15]

vCard in RDF gibi[16]

duyulmuş projeler için:

Pfizer[17]

NASA's SWEET[18]

Eli Lilly[19]

MITRE Corp.[20]

Elsevier[21]

EU Projeleri (ör: Sculpteur[22], Artiste[23])

UN FAO’s MeteoBroker

DartGrid[24]

Smile[10]

anlamsal ağlar üzerine kurulmuş portallar için;

Vodafone's Live Mobile Portal

Sun’s White Paper Collections[26] and System Handbook collections[27]

Nokia’s S60 support portal[25]

Harper’s Online magazine linking items via an internal ontology[28]

Oracle’s virtual press room[29]

Opera’s community site[30]

Yahoo! Food[31]

FAO's Food[32]

Nutrition and Agriculture Journal portal.

örneklerini vermek mümkün.

Anlamsal ağlar yolunda şu ana kadar epey bir mesafe kaydedilmiş durumda. Şekil 3'de anlamsal ağa dair kavramlar katman katman belirtilmiş. Son 3 katmana kadar RDF, OWL, SPARQL ve GRDDL gibi somut çıktılarla yol katedildiği görülüyor. Geri kalan, "mantık", "kanıt" ve "güven" basamakları için henüz atılmış somut bir adım olmamasına karşın, "W3C" bünyesindeki çalışma grupları ile bu konular üzerindeki çalışmalar devam ediyor. Burada mantık ile kastedilen kurulmuş cümleleri okuyup anlayarak mantık kuralları çerçevesinde yeni cümlelerin kurulabilmesini sağlayan altyapıdır. "Kanıt" ise, bir çıkarımı doğrulayan savların ne şekilde ortaya konulacağını belirleyen katmandır. En üstteki güven katmanında, bilgilerin güvenilirligi ve kişilerin mahremiyet haklarını koruma ile ilgili çözümler yerini alacaktır.

**Şekil 3:**
Anlamsal Ağ Katmanları

Anlamsal ağlar bir hayal değil gereksinimdir. Bugün milyonlarla ifade edilen genelağ kullanıcısı sayısının yakın zamanda milyarlarla ifade edilir hale geleceği öngörülüyor. Hızla artan kullanıcı nüfusu ve yayılan paylaşım kültürü ile herkese açık ve katlanarak büyüyen veri yığınını anlamlı hale getirmek şart. Yayınlayan için bulunabilirlik, arama yapan için ise doğru bilgiye hızlı erişime imkan tanıyan bir çözüm olarak ortaya çıkıyor anlamsal ağ. İçerikler arası kurulan ilişkilendirmeler sayesinde her bir sayfa başka sayfalarla ve insanlarla konuşabilen zayıf bir zekaya sahip hizmetkarlara dönüşüyor. Genelağı, arama motorlarının bize sundugu dar bir pencereden seyredebiliyoruz. İleride ise yapacağımız herhangi bir aramada, tetikleyeceğimiz kıvılcım tıpkı bir dedektif gibi ilişkilerle kurulan yolları izleyerek aradığımızı bulup önümüze getirebilecek. Yerel ağınızda bir arama yapabilmek için daha önceden yerel ağınızdaki tüm sayfaları dolaşıp indeks oluşturan bir arama motoruna ihtiyaç ortadan kalkıyor, aramalar gerçek zamanlı bir hal alıyor. Genelağda kendi sınırlarımızı belirleyebiliyoruz, ağdaki yaşam alanımızı istediğimiz zaman genişletip, istediğimiz zaman daraltmamız mümkün. Yapacağımız aramanın ne kadar detaylı olacağını kullandığımız arama motorunun gücü değil, yapacağımız seçimler belirleyecek.

Kaynaklar:
[1] http://www.w3.org/
[2] http://www.w3.org/2001/sw/
[3] http://www.w3.org/RDF/
[4] http://www.w3.org/2004/OWL/
[5] http://www.w3.org/2001/sw/grddl-wg/
[6] http://www.w3.org/TR/rdf-sparql-query/
[7] http://microformats.org/
[8] http://www.foaf-project.org/
[9] http://addons.mozilla.org/firefox/2240
[10] http://smile.mit.edu/
[11] http://simile.mit.edu/piggy-bank/
[12] http://www.w3.org/TR/swbp-skos-core-guide/
[13] http://www.dublincore.org/
[14] http://usefulinc.com/doap/
[15] http://sioc-project.org/
[16] http://www.w3.org/2006/vcard/ns
[17] http://www.pfizer.com
[18] http://sweet.jpl.nasa.gov/ontology/
[19] http://www.lilly.com/
[20] http://www.mitre.org/
[21] http://aduna.biz/dope/
[22] http://www.sculpteurweb.org/
[23] http://users.ecs.soton.ac.uk/km/projs/artiste/
[24] http://ccnt.zju.edu.cn/projects/dartgrid/intro.html
[25] http://www.forum.nokia.com/
[26] http://www.sun.com/servers/wp.jsp
[27] http://sunsolve.sun.com/handbook_pub/validateUser.do?target=index
[28] http://www.harpers.org/
[29] http://pressroom.oracle.com/
[30] http://my.opera.com/community/
[31] http://food.yahoo.com/
[32] http://www.fao.org/
[33] http://www.w3.org/2001/12/semweb-fin/w3csw
[34] http://www.w3.org/2007/Talks/0831-Singapore-IH/
[35] http://www.w3.org/2007/Talks/0424-Stavanger-IH/
[36] http://www.w3.org/TR/grddl-primer/
[37] http://en.wikipedia.org/wiki/Semantic_Web
[38] http://en.wikipedia.org/wiki/Ontology_%28computer_science%29
[39] http://en.wikipedia.org/wiki/Web_Ontology_Language
[40] http://en.wikipedia.org/wiki/Resource_Description_Framework
[41] http://en.wikipedia.org/wiki/GRDDL
[42] http://sramanamitra.com/2007/02/14/web-30-4c-p-vs
[43] http://www.ozgan.net/?sm=content.ybz&id=63
[44] http://xmlns.com/foaf/spec/

jmeter'a hızlı başlangıç

2007-12-09T16:19:00.000+02:00

java, php, perl, python, ruby, lisp ve javascript için birim test örnekleri

2007-12-09T16:16:00.000+02:00

konsoldan ve emacs'ten basit gdb ve perldb kullanımı

2007-12-09T16:01:00.000+02:00

parkyeri'nde çalışmak

2007-12-09T15:15:00.000+02:00

neredeyse 2 yılımı geçirdiğim parkyeri'nden askerlik nedeniyle ayrılmak durumunda kaldım. türkiye'de başka herhangi bir şirkette bu kadar kısa bir sürede bu kadar fazla deneyim edinebileceğimi sanmıyorum. bunda parkyeri'nde toplanmış insanların ve çalışana istediğini yapma özgürlüğünün tanınmasının payı büyük.

parkyeri'nde; kişisel gelişiminizi, alanınız hakkında sizin kadar fikir sahibi olması mümkün olmayan insan kaynakları elemanlarının eline bırakmıyorsunuz. bir eğitime, ya da bir seminere katılmak istediğinizi belirtiyorsunuz, sizinle birlikte gelmek isteyenlerle birlikte gidebiliyorsunuz. insan kaynakları da sizin için işin organizasyon kısmını hallediyor. çalışma saatleri ve ücretsiz izinler konusundaki rahatlık işiniz dışındaki gelişmeleri de rahatça takip edebileceğiniz bir ortam sunuyor. tabi herşeyden önemlisi birlikte çalıştığınız insanlar ve bilgi paylaşımı üzerine kurulu bir düzen. insanlar çok hızlı bir şekilde aynı seviyeye geliyorlar. özetle yeni mezun iseniz ve türkiye'de iş arıyorsanız, parkyeri en iyi seçimlerden biri olur.

ancak herkes için hayat o kadar toz parlak değil. parkyeri'nde yetki yok, sorumluluklar var. ve içerideki düzen sorumlulukların paylaşımı üzerine kurulu. insanlara iş seçme özgürlüğünün verildiği bir ortamda, bazen kendi sorumluluğunuzdaki işin ilerlemesi için insan bulamayabiliyorsunuz. etrafta bağıran çağıran bir müdürün olmadığı bir ortamda kişisel disiplinler ön plana çıkıyor. insanların verdikleri sözü tutmama gibi öz disiplin eksiklikleri göstermeleri, zaman zaman canınızı fena halde sıkabiliyor. klasik yönetimsel yaklaşımlarla ilerlemek çok mümkün değil. herkesin herşeyden haberdar olmasına güvenen, yönetimde şeffaflığı hedefleyen bir sisteme en çok zararı yayılan asparagazlar ve asılsız dedikodular veriyor. herkesin herkese istediğini söyleme hakkının tanındığı bir ortamda düşünülmeden yapılan konuşmalar insanların canını sıkmaya ve motivasyon kayıplarının oluşmasına yetiyor. Diğer yandan düzen bu dedikodular üzerinde ayakta duruyor. Sürekli ortama birşeylere geç kalındığına, yeterli çalışılmadığına, müşterinin memnun olmadığına, böyle giderse batacağımıza dair bir stres pompalanıyor, ve pompanın başında da kimse yok, kendiliğinden oluşan stres dolu bir ortam. Örneğin Deloitte tarafından Türkiye'de en hızlı büyüyen şirket olduğumuz sırada bile şirket içinde "ne zaman batacağız acaba" sohbetleri dönüyordu. uygulama geliştirme bölümü sorumluluğum sırasında şirketimize teşekkür için gelen müşterilerle yapılan bir toplantıda duyduklarıma inanamamıştım. o an anladım ki çalışanlar olarak çıtamızı çok yukarılara koyuyoruz, halbuki çalıştığımız sektörde o kadar kötü örnekler var ki, müşterilerin koyduğu çıta bizim kendimizin koyduğunun çok çok aşağısında kalıyor.

parkyeri'nde iki ana fikir akımı sürekli bir çatışma halindedir: "çalışana daha çok özgürlük diyenler" ve "disiplin olmadan ilerlenemeceğini düşünenler". aslında bunlar tarih boyunca değişik çatılar altında defalarca tartışılmış, insanlık tarihi kadar eski konular. insan özgürlük mü ister? yoksa liderlik mi? kişisel düşüncem, işin insanda bittiği, doğru insanlarla her iki düzende de başarı elde etmek mümkün ki tarih her iki düzenin de başarı hikayeleriyle dolu.

kendi adıma ben genelde özgürlükçüler tarafında yer aldım. ülkemizdeki liberal ekonomi ve batılılaşma politikaları nedeniyle, özellikle bilgisayar sektöründe, disiplin ve hiyerarşiler üzerine iş modelleri geliştirme mücadelelerini akıntıya karşı yüzmek olarak görüyorum. özgür iradenin herşeyin önüne geçtiği bir çağı yaşıyoruz, bu gerçeği gören ve bundan faydalanan sistemlerle ilerlemek şu an için daha kolay.

parkyeri kurumsal müşterilere iş yapan ve daha çok butik işler yapan bir şirket. bu da içerideki yapıyı olumsuz bir şekilde etkiliyor malesef. içerideki rahat ortamı geren ve kavga dövüşün koptuğu kısım da hep müşteri kısmı oluyor. benim gözlemlediğim, müşteriye yaklaştıkça disiplinciler tarafına, müşteriden uzaklaştıkça da özgürlükçüler tarafına kayıyorsunuz. parkyeri'nin benim arzu ettiğm yolda devam edebilmesi için son kullanıcıya hitap eden ürünlere kayması şart. kurumsal müşterilere de ürün değil, hizmet ve danışmanlık satar hale gelmek lazım. çünkü ne yazık ki memleketimizde kurumsal müşterinin tek odağı maliyet ve zaman, kalitenin çok bir önemi yok. parkyeri çalışanları genelde kalite odaklı insanlar ve kalitesiz iş yaptıklarında mutsuz olan insanlar. son kullanıcıya gittiğinizde de kaliteden çok ödün vermeniz mümkün değil, yoğun rekabet ve yüksek müşteri beklentisi nedeniyle. açıkcası nasıl yaşar böyle bir firma, hiç bir fikrim yok, olsaydı zaten kendi işimi kurmuştum şimdiye kadar.

parkyeri'nde tırmanılması gereken kariyer basamakları da yok. parkyeri'ne geldikten bir ay sonra kendinizi proje yönetirken bulabilirsiniz. olay sizin yetkinliklerinizde ve isteklerinizde bitiyor. hiyerarşi olmadığı için hiyerarşiye dayalı bir maaş dağılımı da yok. girerken ne anlaşıyorsunuz odur. 4 ayda bir zam değerlendirmesi yapılır. aylık bir başarım değerlendirme sistemi maaşının yüzde kaçını alacağını belirler. sınırları belirleyen kesin bir kural olmamasına karşın genelde %75-150 arası bir maaş alırsınız. (tarihte %300 maaş alan insanlar da mevcuttur.) başarım değerlendirmenizi bölüm sorumlunuz yapar. çalışanın sosyal ve yasal hakları konusunda son derece duyarlı bir politika mevcuttur.

sorumluluklar bayrak yarışı gibi ilerler, yorulduğunuz zaman sorumluluklarınızı başkanıza devredebilirsiniz ve bu sorumluluk değişimleri çok doğal olarak karşılanır (bazen insanların küfretmesine de yol açmıyor değil tabi ama sizi sorumluluğunuza devam etmeye zorlayan herhangi bir otorite yok, sadece toplumsal yaptırıma maruz kalabiliyorsunuz). bu ortam, projenin gidişatından genelin haberdar olduğu bir ortam yaratıyor, klasik yönetimlerdeki tek kişiye bağımlılık, adam değiştirememe gibi dertlerin önünü kesiyor.

son 2 yıl içinde parkyeri'nde kod yazdım, testler ve destek sürecinde görev aldım, "proje" ve "uygulama geliştirme bölümü" sorumluklarım oldu. okuldan mezun olur olmaz ilk tam zamanlı işimde ve ilk 2 yılımda bana bunca tecrübeyi edinmemi sağlayacak bir ortam yarattıkları için parkyeri'nin kurucuları Giray Pultar ve Murat Avcı'ya; parkyerini ayakta tutan, büyük başarılara imza atmasında emeği geçen tüm parkyerlilere ne kadar teşekkür etsem azdır.

kredi kartımı kaptırdım

2007-11-19T14:57:00.001+02:00

cevahir alışveriş merkezinde yemek yerken, ceketimin cebindeki cüzdanı alıp içinden nüfus cüzdanım ile kredi kartımı alan hırsız, aşağı kattaki teknosa mağazasından 450 YTL'lik alışveriş yapınca cep telefonuma şifresiz işlem yaptığıma dair mesaj geldi. gelen mesajı okuduğum an bu şekilde yansımış fotoğrafa.

hırsızı gayet sonuç odaklı ve soğukkanlı bulduğumu söylemeliyim. kalabalık (çarprazımda ve karşımda benle konuşan insanların olduğu) bir masada, arkamdaki ceketten cüzdanı alıyor ve kredi kartımla kimliğimi çıkartıp aynı soğukkanlılıkla geri koyuyor.

aslında fotoğrafta giray abi'ye banka'dan gönderilen reklam mesajlarından yakınıyordum ki sonradan çok şükrettim atılan mesaja.

olayın hemen ardından panik halinde kredi kartımı kapattırdım ve karakola giderek tutanak tutturdum.

yapılan alışveriş şifresiz olduğu için yapılan harcama kadar geri ödeme yapıldı 3 hafta içerisinde. sanırım olan teknosa'ya oldu ki bence böyle olması çok da adaletli. normalde teknosa'larda şifresiz alışverişe izin verilmezken bu teknosa'da izin veriliyor oluşu, ve aynı teknosa'da daha önce de benzer olayların yaşandığını öğrenmem "içeride adam mı var?" şüphesini insanın aklına getirmiyor değil.

gelen uyarı mesajı sayesinde olayın yaşandığı an saniyesi saniyesine bilinirken ve o kadar güvenlik kamerası olan bir alışveriş merkezinde hırsızı yakalayamamak gercekten zor. teknosa, mağazalarındakı kameranın süs olduğunu ve kayıt tutmadığını, cevahir güvenliği de kendi kameralarının döner kameralar olduğundan bu tarz anlık olayları yakalayamadıklarını belirtti. ya güvenlikler gerçekten göstermelik, ya da insanlar fazla uğraşmak istemiyor bu tip vakalarla. banka müşterinin zararını karşıladığından müşteri de çok peşinden koşturmuyor anladığım kadarıyla.

kimliğimi kaptırdığıma daha çok üzülüyorum şu an, çünkü olaydan bir hafta sonra internet üzerinden berlin'de bir alışveriş yapılmaya çalışılmış, bu da kimliğimin kart ile birlikte satıldığı şüphesini uyandırdı bende.

bu arada garanti bankası müşteri hizmetlerinden edinemeyeceğiniz bir takım faydalı bilgileri de paylaşayım tecrübe edinmişken, kredi kartınızı kapattırdıktan sonra alışveriş itirazı için bir dilekçe fakslamanızı istiyorlar bir numaraya. bu dilekçeyi elle yazmamanız gerekiyor (ki bu ayrıntıyı sizle paylaşan olmuyor), bir de tutanak göndersem olur mu demiştim ben, olur demişlerdi, buna da inanmayın, bir hafta sonra kendinizi dilekçe yazarken bulursunuz ki dilekçeyi elle yazdığınızdan 1 hafta boyunca hergün dilekçe gönderip bir türlü ekranlarına düşmesini sağlayamazsınız (neyse ki 45 günlük itiraz süresi var.)

niye bu devirde faksla iş yapılmaya çalışılıyor akıl sır erdiremedim. sürecin başlayıp başlamadığından herhangi bir şekilde haberdar olamıyorsunuz, ancak süreç sonlanınca durum belli oluyor. ve sürekli müşteri hizmetleri "dönücekler size" telkinlerine devam ederek sinirinizi zorluyor, arkadaşım süreç başlamadıysa niye dönsünler bana, soruşturmanın başlayıp başlamadığını öğrenmeye çalışıyorum.

başıma gelen her hırsızlık olayından sonra hayatıma yeni paranoyalar ekliyorum, evime hırsız girmesi ardından, yatarken cüzdanımı, telefonumu saklar olmuştum, artık cevahir'de yürürken de herkese hırsız gözüyle bakmaya başladım.

haftasonu ggk seminerleri

2007-11-05T10:05:00.000+02:00

bu haftasonu ggk'nın düzenlediği iki seminer vardı:

* Kablosuz Haberleşme Ağları (Dr. Melik Şah Ertuğrul)
* Kalite mi teknikten, teknik mi kaliteden? (Özay Civelek)

ilkine bekir ve alper ile beraber gittik. kablosuz ağlar konusunda
genel bir fikir edinmek için oldukça faydalı bir seminerdi. kendi
adıma en büyük kazanımım ise ubicom diye bir şirketin varlığından
haberdar olmuş olmamdı. bu tip firmaları duymak çok kolay değil
(muhtemelen genelde devletle iş yaptıklarından), ünleri kulaktan
kulağa yayılıyor. öğrenciliğim sona erdiğinde tam zamanlı işlere
bakınırken algım daha çok haberleşme ve gömülü programlama ile ilgili
işlere açıktı. o zamanlar ubicom'un varlığından haberdar olsaymışım
ilaç gibi gelirmiş. gerçi parkyeri'ne girdiğim için de gayet memnunum.

ikinci seminere bekir ile beraber gittik. özay bey'in yaptığı sunum,
sonrasındaki tartışmanın açılış konuşması tadında geçti. seminerin isminden
olsa gerek katılımcı sayısı azdı ancak gelenler de hep sektörde
tecrübe sahibi olan insanlar olduğundan, gerek aralardaki sohbetler
gerekse tartışma sırasındaki paylaşımlar insanı geldiğine pişman
etmedi.

sektörün ne kadar farklı alanlarında çalışıyor olursak olalım
problemlerin aynı olduğunu gördüm. proje yönetimi hepimizin kanayan
yarası.

sunum sonrası tartışma'da "türkiye'de nasıl yazılım tutar" sorusuna
cevap aradık. göçebe toplum olduğumuzdan, uzun vadeli düşünenin
olmadığından, düşünmeye niyetin varsa da uzun vade plan yapılabilecek
bir ortam olmadığından dem vuruldu. ben emre sokullu'nun tespitini
gündeme getirerek, henüz türkiye'de basın-girişimci-yatırımcı
üçgeninin oluşmamasının önemli bir engel olduğunu savundum. google,
youtube, facebook'un hükümet politikası doğrultusunda çıkarılan başarı
hikayeleri olduğunu, bizde basında bir mynet'in bir ekşisözlük'ün
değerinin konuşulmadığını dile getirdim.

kişisel olarak o kadar da umutsuz bakmıyorum aslında, çünkü gördüğüm
kadarıyla düğmeye çoktan basıldı türkiye'de de. fikir patlatma odaklı
şirketler kurulmaya başlandı, kurulmuş şirketler odağını fikir
patlatmaya çevirmeye başladılar. yerli melek yatırımcılar yavaş yavaş
ortaya çıkıyor. televizyonda teknoloji kanalları çoğalıyor. yani
basın-girişimci-yatırımcı üçgeninin oluşmasına o kadar da uzun zaman
yok sanki. yakın zamanda meyvelerini toplamaya başlarız.

arada programlamaya yeni başlayacak olan bir arkadaş "hangi dili
kullanıyorsunuz? hangi dille başlasam?" gibi sorular soruyordu. RFC ve
W3C okumasını önerdim kendisine. pek önemsemedi, ben de "dilden ziyade
standartlara ve protokollere odaklanmak lazım" diye tavsiyeme devam
ettim. ama yine de çok etkili olabildiğimi sanmıyorum. bekir "birşey
yazmamış adama standart-protokol vs. okutamazsın" diye bir görüşte
bulundu. çok katılmıyorum bekir'e aslında, üniversitelerde hocalar
"C'de şunu yap" diye ödevler vermek yerine, "şu" kısmını varolan
RFC'lere bırakıp, C diye belirtmeseler ve ödevi şu şekilde verseler
"şu RFC'nin şurasının istediğin dili kullanarak uygulamasını yaz",
belki insanların düşünce yapısını değiştirmek mümkün olur. ben kendim
de önce dil öğrenen bir insan olarak, önce standartları ve
protokolleri okusaydım gelişimim daha hızlı olurdu diye düşünüyorum.

kendi adıma bir diğer kazanım da bir başka web2.0 girişimi olan
bisorusor.com'dan haberdar olmuş olmamdı. bisorusor'u forumlardan,
usenetten ve "yahoo answers"'tan farklı kılan detaylı istatistikler

çıkarmaya odaklı olması ve kendi sitenizde yayınlayabileceğiniz
eklentiler sunması. başka bir yerden bire bir kopya olmayan bir web2.0
girişimi olduğu için heyecanlandım, hayırlısı diyorum.

semantic web, mikroformat vs...

2007-10-27T19:55:00.000+03:00

1 kasim'da bilgi universitesinde bir seminer vereceğiz bekir ile, ne anlatsak ne anlatsak derken sonunda semantic web'e karar kıldık. aslında bizim niyetimiz mikroformatlar bahanesiyle biraz javascriptin nelere kadir olduğundan ve semantic web'ten bahsetmekti, ama can burak'la da konuştuktan sonra daha önce şirkette semantic web üzerine bir sunum yapmış olan ahmet'i de aramıza alıp seminer konusunu "web-3.0" olarak belirlemeye karar verdik.

webe sürüm biçme çabası biraz enteresan aslında, özellikle "web-2.0" için baya bir tanım bulmak mümkün internet üzerinde. bu tanımlardan biri de yaşanan blog çılgınlığı ve herkesin bir anda 90'larda dalga geçtiğimiz internet mahir karakterine dönüşme yarışına girişmesi.

şu an internet üzerinden ulaşılabilen verinin boyutları inanılmaz rakamlara oluştu, hal böyle olunca da veri madenciliğinin yükselen bir değer olması kaçınılmaz. www'in babası Tim Berners Lee'nin hayalinin gerçek olmasına çok uzun bir zaman kalmamış gibi görünüyor:

Web için bir hayalim var, öyle ki bilgisayarlar web üzerindeki bütün veriyi, içerikler, linkler ve insanlarla bilgisayarlar arasındaki bütün işlemler gibi, analiz etmeye muktedir olacaklar. Henüz ortaya çıkmamış olsa da, Semantic Web ortaya çıktığı zaman ticaretin günlük mekanizmaları, bürokrasi ve günlük yaşamlarımız birbiri ile konuşan makinalar tarafından yürütülecek. İnsanlığın asırlardır konuşup durduğu "akıllı ajanlar" nihayet gerçekleşecek.

yakın zamanda internet sitelerindeki veriler hem insanlar hem de makineler tarafından anlaşılabilir hale gelecek, birbirinle konuşabilen internet sayfalarından söz ediyoruz. eposta hesabınız google'da dururken kişi listeniz facebook'ta durabilecek, ve bunun için facebook ile google arasında milyon dolarlık anlaşmalar olması gerekmeyecek sadece herkesin belli standartlara uyması yeterli olacak.

senaryo çok bilim kurgu olunca hemen bir sürüm numarası vermek şart oluyor, zayıf bir yapay zekası olan bu ağı web-3.0 olarak tanımlıyor pek çok insan.

semantic web denilince akla ilk gelen anahtar sözcükler rdf (resource definition framework) ve owl (web ontology language).

bir de tantek çelik'in mikroformat mücadelesi var tabi. tantek çelik, bekir'in deyimiyle "arkadaşım bu kadar kasmaya gerek yok, yeni diller filan yaratmaya, xhtml ve css gayet yeterli pek çok şey için". s5 için de aynı yaklaşımı görmek mümkün (gerçi s5'te orjinal fikir opera'ya ait)

gerçekten css sınıflarını tag gibi kullanıp xpath sorgularıyla ilerleyerek gayet hoş ve basit bir çözüm üretmiş oluyoruz semantic web adına. şu an kişi listesi barındıran uygulamanızda mikroformatlara uydugunuz takdirde, kişi bilgilerini vcardlara dönüştürmek, elde ettiğiniz vcardları da herhangi bir takvim programına veya herhangi bir cihaza (cep telefonu, pda veya dizüstünüze) aktarmak çok kolay.

semantic girişimlerin takdir ettiğim bir diğer yönü de programcıyı koda girişmeden veri modellemek zorunda bırakması (normalde olması gerektiği gibi). bu durum, zamanla, tecrübesiz insanların bile gayet profesyonel işler çıkarmasının önünü açacaktır diye düşünüyorum.

özetle herşey çok güzel olacak. bilgideki konuşmamıza herkesleri bekleriz.

SCTP geliyor!

2007-10-21T16:30:00.000+03:00

bu hafta gerek BSD konferansında gerekse barcamp istanbul'da pek çok faydalı seminere katılma imkanı buldum, kendi adıma en büyük kazınımım ise SCTP'den (yani "Stream Control Transmission Protocol" ) haberdar olmuş olmam, murat balaban'ın başarılı sunumu sayesinde.

TCP'nin yerini alacak gibi görünen SCTP birçok sıkıntıya çözüm getiriyor, benim etkilendiğim bir kaç tanesi:

bir "stream"den birden fazla verinin aktarılması (bir "web" sayfasında her resim için ayrı "stream" açılmasına gerek olmayacak, tüm resimler aynı "stream" üzerinden aktarılabilecek)
kullanıcıyı streami koparmadan başka bir sunucuya aktarmak mümkün olacak.
gerçek zamanlı geri beslemeli iletişime imkan tanıyacak (udp ve tcp özelliklerinin birleşimi, hem paket kaybından haberdar olma hem de paket kaybını önemsemeden devam edebilme şansı olacak, sesli ve görüntülü iletişim için oldukça gerekli.)

ajax uygulamalarındaki dertlerden biri aynı anda başlatılan birden fazla ajax isteğinden biri tıkanırsa tarayıcılardaki "aynı anda sadece iki istek" sınırlaması nedeniyle problem olmayan diğer isteklerin önünün tıkanmasıdır. bu durum özellikle "entegrasyon" projelerinde sıkıntı yaratır, bağlandığınız webservislerinden birinin aşağıya inmesi kullanıcıda hizmetin genelinde problem varmış hissi yaratabilir. tabi iyi bir tasarımla ve bir kaç takla ile bu tarz sıkıntıları aşmak mümkün.

büyük yüklere maruz kalan uygulamalarda "stream"i koparmadan kullanıcıyı başka bir sunucuya aktarabilmek gerçekten önemli bir özellik, bu sunucu problemlerinin kullanıcıya hiç yansımamasını sağlayacaktır yakın bir gelecekte ki şu anda da epey ihtiyacını hissettiğimiz bir özellik.

şu an için daha çok voip uygulamaları ile uğraşan insanların dikkatini çekmiş gibi görünüyor SCTP. artık ağ sıkıntılarında sesin ve görüntünün gecikmesi gibi kavramlar ortadan kalkacağa benziyor bu yeni protokol sayesinde. uygulamalar hem meydana gelen paket kayıplarından haberdar olacabilecek hem de gerçek zamanlı iletişime devam edebilecekler. yani tele konferanslarda cızırtı da olsa aynı anı paylaşmaya devam edebilecek taraflar. çok geniş katılımlı video destekli sohbet odaları da peydah olacaktır yakın zamanda diye düşünüyorum.

şu an için kame projesinin çatısı altında ilerliyor freebsd'deki SCTP çalışmaları, "snapshot"lar SCTP desteğini içeriyor.

neyse duyunca gerçekten heyecanlandım, paylaşmak istedim, belki başkalarının da duymasına vesile olurum.

ssh agent - macosx tiger - emacs tramp

2007-10-17T10:55:00.000+03:00

hayatı ssh üzerinde geçip de linux'tan mac'e geçen insanlarda ortak bir semptom farkettim geçenlerde: "ssh agentin abuk davranışlarını algılamaya çalışma ve kulağı tersten tutan çözümler üretme mucadelesine girişme".

şahsen ssh-agenti "her defasında şifre girmek zorunda kalmayım" ya da "bash_completion'ın nimetlerinden faydalanayım" gibi sebeplerle kullanmaktayım. mac'teki problem de ssh-agent'in her defasında şifre sorması idi, şöyle bir kulağını tersten tutan çözümle ilerlemiştim vakti zamanında:

[] keychain yükledim önce, (darwinports ve fink depolarında mevcut)
[] sonra bash_profile'a şu satırları ekledim.

/sw/bin/keychain ~/.ssh/id_dsa
source /Users/ekesken/.keychain/hede.local-sh > /dev/null

yukarıdaki hedeyi bilgisayarınızın ismi ile değiştirmek gerek.

[] /Users/ekesken/.keychain/hede.local-sh betiğinin içeriği de şöyle idi:

SSH_AUTH_SOCK=/tmp/ssh-4JiIxDIab7/agent.235; export SSH_AUTH_SOCK;
SSH_AGENT_PID=237; export SSH_AGENT_PID;

yukarıda yaptığım ssh-agentin açtığı socket dosyasını ve pidini sabitleyerek sisteme duyurusunu yapmak. bu şekilde bilgisayarınız açıldıktan sonra ilk terminal açılışında bir defaya mahsus şifre soruluyor sonra da rahat ediyorsunuz.

bir de emacs'ten tramp ile uzakta çalışmanın hastası bir insan olarak yeri gelmişken belirteyim, carbon emacs'te ssh-agenti kullanabilmeniz için emacs'i çift tık ile çalıştırmak yerine ssh agent icin şifrenizi girdikten sonra terminalden aşağıdaki komut ile (sizin için farklı olma ihtimali var tabi) çalıştırmanız yeterli.

/Applications/Emacs.app/Contents/MacOS/Emacs

seminer vaaar, seminer var!

2007-10-08T17:48:00.000+03:00

bu hafta içinde güvenlikle ilgili bir seminere katıldık parkyeri insanları olarak, açıkçası şu tadta birşeylerin arayışındaydık:

malasef aradığımızı bulamadık, daha çok tbd etkinlikleri tadında geçen, firmaların gövde gösterisini büyük bir sabırla izlemek durumunda kaldığımız bir etkinlik oldu. günün sonunda hiçbir kazanımım olmadı, yeni bir anahtar kelime bile çıkmadı özetle.

bu haftasonu da genç girişimciler kulubünün düzenlediği emre sokullu'nun konuşmacı olarak katıldığı bir söyleşi vardı, bu sefer keyif alabildiğimiz. benim gördüğüm ve bekir'in geçmiş tecrübelerinden anladığım genç girişimciler kulubü güzel bir ortam kurmuş ve faydalı etkinlikler düzenliyor, bilişim ile ilgili olan etkinliklerini takip etmek gerek.

söyleşi sırasında türkiye'de bir barcamp düzenleyelim heyecanı doğdu, umarım devamı gelir, bu arada youtube'de barcamp videolarını dolaşırken "tantek çelik"'e denk geldim:

ve kendisini daha önce duymamış olduğuma inanamadım, kendisi sun, oracle, apple ve microsoft'ta çalışmış, internet explorer'i mac'e port eden insanlardan, w3c'de soz sahibi, technocrati'yi kurmuş bir idol imiş.

emre sokullu'nun söyleşi sırasında dile getirdiği önemli bir gerçek var, o da ülkemizde basının bu tip insanlara sahip çıkmaması, idol haline getirmemesi.

yine söyleşi sayesinde "kenan technologies"'in varlığından haberim olmuş oldu. şirketini 1 milyar dolara satan, MIT'e 100 milyon dolar bahış yapan bir türk varmış, öğrenmiş olduk.

google'da, sun'da, apple'da çalışan o kadar türk olduğu söyleniyor, bir tanesini tanımamak üzücü gerçekten.

umarim barcamp gibi etkinlikler bizim memleketimizde de olur birgün, belki bu vesileyle bu insanları tanıma, dünyada neler oluyor bitiyor birinci ağızdan öğrenme fırsatımız olur.

cankurtaran javap

2007-07-28T18:04:00.000+03:00

genelde masaüstünde geliştirme yapmayan ve hantal idelerden uzak durmaya çalışan bir insan olarak java geliştirmelerinde en iyi arkadaşlarım emacs ve vim.

iki editorde de idelerin sağladığı otomatik tamamlama atraksiyonlarından faydalanmak mümkün, ancak bazen geliştirme yapacağım ortamda vim-7 bulamamak ya da emacs'in eklentilerini kurmaktan üşenmek gibi sıkıntılarım oluyordu.

sürekli konsolda takılan bir insan olduğumu göz anında bulundurursak "javap"'ın varlığını çok geç farkettim, o yüzden blogumda da duyurayım, başkalarının farketmesine de vesile olurum belki diye düşündüm. javap şunu yapar:

$> javap java.util.Properties
Compiled from "Properties.java"
public class java.util.Properties extends java.util.Hashtable{
protected java.util.Properties defaults;
public java.util.Properties();
public java.util.Properties(java.util.Properties);
public synchronized java.lang.Object setProperty(java.lang.String, java.lang.String);
public synchronized void load(java.io.InputStream) throws java.io.IOException;
public synchronized void save(java.io.OutputStream, java.lang.String);
public synchronized void store(java.io.OutputStream, java.lang.String) throws java.io.IOException;
public synchronized void loadFromXML(java.io.InputStream) throws java.io.IOException, java.util.InvalidPropertiesFormatException;
public synchronized void storeToXML(java.io.OutputStream, java.lang.String) throws java.io.IOException;
public synchronized void storeToXML(java.io.OutputStream, java.lang.String, java.lang.String) throws java.io.IOException;
public java.lang.String getProperty(java.lang.String);
public java.lang.String getProperty(java.lang.String, java.lang.String);
public java.util.Enumeration propertyNames();
public void list(java.io.PrintStream);
public void list(java.io.PrintWriter);
static {};
}

classpathinizde yer alan herhangi bir sınıfın hangi methodunun hangi değişkenlerle çağrılması gerektiği, ve ne döndürdüğü, sınıfın public değişkenlerinin listesi gibi faydalı bilgileri edinebiliyorsunuz çıktısından.

ayrıntılı bigi için

$> man javap

istanbul için deb paketi

2007-02-13T20:52:00.000+02:00

istanbul diye bir paket varmış dünyada:

ekesken@ahir:~/Movies$ aptitude search istanbul
p istanbul - Desktop session recorder producing Ogg Theora video

ne alaka diye bir araştırma yapınca kel alaka olduğunu anlıyorsunuz:

"Why the name Istanbul?

I named it Istanbul as a tribute to Liverpool's 5th European Cup triumph in Istanbul on May 25th 2005"
(http://live.gnome.org/Istanbul)

allah akıl fikir versin

evet yaptım kendime bir macbook aldım!

2007-01-25T20:34:00.000+02:00

askere gitmeden biraz para tutmuştum elimde, askere gidişim gecikince, askerden sonraya attığım planları biraz öne çekerek kendime bir macbook aldım.

çevrem pek yakıştıramadı macbook'u bana (beyaz ve 13" de kendisi, bende 103 kilo olmuştum en son, neyse askerde vericez inşallah kiloları)

bazı bazı yorumlar oldu:

- ne oldu özgür yazılım?
- steve jobs'un köpeği olmuşsun diyorlar.
- top bilgisayarı oğlum bu!

günah çıkarmam gerekirse neden macbook diye sorarsanız:

1 - merak
2 - rahat etmek
3 - "donanımın yazılımla birlikte satılması" hareketine "özgür yazılım" kadar sıcak bakıyorum ve her zaman propogandasını yapabirim.

açıkcası açık kaynaklı masaüstü ortamlarının esin kaynağı olan bir sistemi görmek ve kullanmak istedim, birçok sağlam geliştiricinin kişisel bilgisayar seçimini mac'tan yana kullanması da biraz aklımı çeldi.

ikincisi artık biraz rahat etmek istiyordum, gününün yaklaşık 12 saatini bilgisayar başında geçiren bir insanım, ve açıkcası artık kendi söküğümü dikmek istemiyorum, internette fellik fellik sürücü aramak, bu monitorun en uygun horizsynci nedir acaba diye 2 saatimi harcamak, internetlerde chipset aratmak istemiyorum.

üçüncüsü apple'in işletim sistemini ayrı satmama ve işletim sistemini sabit bir donanım için geliştirme prensiplerini gerçekten çok takdir ediyorum, umarım ileride beni hayal kırıklığına uğratmazlar. açıkcası bence yazılım ve donanım birbirinden hiçbir zaman ayrılmamalıydı, bir asansör bilgisayarına program yükleme ihtiyacımız ile kişisel bilgisayarımıza program yükleme ihtiyacımız aynı olmalıydı. "ofis uygulaması mı istiyorsun arkadaşım, al sana ofis tak usb'ne calışsın", "al şurda da veritabanı kartı var bir tane" modeli bana daha sağlıklı geliyor.

sonuç olarak tüm birikmiş paramı sıfırlamasına rağmen macbook'u aldığıma hiç pişman değilim, hatta her geçen gün daha da memnun oluyorum, daha önce hiç mac kullanmamış bir insan olarak diyebilirim ki beklentilerimin çok üzerinde bir kullanıcı tecrübesi yaşatıyor.

ve en güzeli şu ana kadar ihtiyaç duyup da bulamadığım bir açık kaynaklı yazılım olmadı, hatta apt-get bile kurdum.

görsel herhangi bir konuda gerçekten üstün performans sergiliyor, video gösterimlerinde çift monitorle bilgisayara 8 takla attırsanız da video akışında en ufak bir tekleme olmuyor ve iki işlemci de %10'u bile görmüyor. çift monitor çalışma konusunda çok başarılı, taktığınız ekranı anında tanıyor ve yaptığınız ayarları her ekran için ayrı ayrı hatırlıyor.

ancak büyük bir uygulama derliyorsanız macbook'unuzun tüm ihtişamı bir anda son buluyor çünkü 5400 rpmlik diskiniz darboğaz oluşturuyor, derleme sırasında işlemcilerden biri sürekli %100'e vuruyor.

özetle işlemci-bellek dışına çıkmayan bir iş yapıyorsanız ve yaptığınız iş görüntü ile ilgiliyse macten daha iyi bir performans alabileceğiniz bir sistem olduğunu sanmıyorum.

tek dert bellek, 512 Mb kesinlikle yeterli değil, normal kullanımda 1 saat içinde boş bellek miktarı 4-5 MB'e iniyor, ancak bellek yönetimi biraz farklı olsa gerek çünkü sizi bezdirecek bir yavaşık yaratmıyor bu durum, birkaç uygulama kapatıp belleği hafifletip sistemin toparlanmasını sağlayabiliyorsunuz.

en buyuk bellek katilleri tabi ki java uygulamaları, jmeter ve itunes'u aynı anda çalıştırıyorsanız sizin için üzgünüm. java arayüz uygulamalarında tepki hızları kullandığım linux sistemlere göre oldukça iyi, ama bellek dolmuşsa yavaşlamalar başlıyor.

özetle "evet, steve jobs'un köpeği oldum", ama elinize bir mac alıp 1-2 hafta kullanmadan beni yargılamamanızı öneririm.

umarım birgün kodunu açarlar ve şu patent saçmalıklarına bir son verirler.

java ve synchronized kavramı

2006-11-05T21:49:00.001+02:00

geçenlerde bir java uygulamasının yük testleri sırasında threadlerin birbiriyle yarış durumunda olmasına bağlı veritabanı hataları alınıyordu, problemi veritabanı tarafında transaction kullanarak ya da kod trafında synchronized blokları kullanarak aşmak mümkündü, (sonradan veritabanında çözmeye karar verdik, çünkü synchronized sadece tek bir kurulum için çözüm üretiyordu, aynı uygulamanın birden fazla makineye kurulması durumunda hata durumu oluşabilirdi)

bu vesileyle javanın synchronized kavramını da anlama fırsatı buldum.

synchronized bloklar "instance" bazlı şeylermiş. yani bir metodu ya da değişkeni synchronized yapmanızın pek bir anlamı olmuyor eger bu değişken ya da metodlar static değilse, herbir thread kendi instance'ini yarattığı için synchronizedlığı kendine oluyor, uygulama genelinde değil.

static değişken ve metod "instance"ları bir defa yaratıldığından ve içinde bulundukları sınıfın tüm instanceları tarafından paylaşıldıklarından uygulama genelinde tek bir synchronized blok elde etmiş oluyorsunuz.

yalnız bizim için tüm metodu static hale getirmek mümkün değildi, bu nedenle bir static değişken ekledik sınıfa "lock" adıyla, ve kodta gerekli yerleri synchronized blokları içine aldık...

private static Object lock = new Object();
...

synchronized (lock) {
...
}

şeklinde. bu şekilde lock nesnesi tüm uygulama için geçerli bir kilit olarak kullanılmış oldu.

java, mysql, transaction, connection pool ve acı

2006-11-05T10:24:00.000+02:00

yaklaşık 1 yıldır daha önce pek alakamın olmadığı web-veritabanı programcılığı ile uğraşmaktayım ve yoğun acılı bir yıl oldu epey bir deneyim kazandığım.

geçenlerde bu acılı günlerden birini daha yaşadım bilgi eksikliğinden kaynaklanan, insanlıkla paylaşayım aynı sıkıntıyı yaşayıp da yolu bu blogdan gecenlere ilaç olsun dedim.

herşeyden önce mysql'un öntanımlı tablo yapısı olan myisam transaction desteklemiyormuş, bu gerçeği farketmem 1 günümü aldı, ve o gün boyunca transaction üzerine koda attırdığım sonuçsuz kalan 8 farklı taklaya mal oldu, neden sonuçsuz kaldığını bir türlü anlayamadığım acı gerçeğin farkından önce.

(bu arada ek bilgi: sıra bazında okuma yazma kilidi koymak gibi bir amacınız varsa select işleminden sonra ilacınız: "google" ve "SELECT FOR UPDATE")

geçenlerde de bir uygulamada yük altında veritabani bağlantıları ile ilgili sıkıntı yaşadık, java uygulama sunucusu (jboss) üzerinde koşan bir java uygulaması idi, "connection pool" yaratmak çözüm olabilir dedim belki sunucu tarafında. bir de kodta singleton olarak değiştirdim veritabanı bağlantı açılmasını. büyük hata yapmışım, durum daha da kötüleşti.

singleton ile "connection pool" aynı koltuğa sığmaz imiş, çünkü "connection pool" demek uygulama sunucusu tarafında birsürü açık bağlantının olması demek ve bu açık bağlantılardan birisinin isteyen uygulamaya verilmesi demek, uygulama işini bitirince bağlantıyı havuza geri bırakıyor, böyle bir sistemde singleton yapmak abes oluyor haliyle, olması gereken sık sık bağlantı açıp kapamak, bir bağlantı alıp uygulama yaşam süresi boyunca aynı bağlantıyı kullanmak değil.

uygulamada singletonu kaldırıp her veritabanı metodunun başına sonuna bağlantı açma kapama kodunu ekledikten sonra bütün problemler halloldu.

aslında veritabanı bağlantısı konusunda singletona hiç girmemek lazım, onu anladım. daha önce veritabanı bağlantısının bir otobüs gibi olduğunu sanıyordum, birden fazla uygulamanın aynı anda aynı bağlantıyı kullanabildiği yanılgısı içindeydim, anladım ki özel araba gibiymiş, sadece tek bir uygulama tarafından kullanılabiliyormuş, uygulamalar sıraya giriyormuş bağlantının başında, dolayısıyla "too many connections" hataları engellenmiş oluyor ama ciddi bir başarım sıkıntısı peydahlanıyor bu sefer.

şöför bey

2006-10-02T23:05:00.000+03:00

yeğen benden önce alacak sanırım ehliyeti.

freenx ile uzaktan x erisimi

2006-09-24T14:06:00.000+03:00

uzun zamandir blogumla ilgilenemiyorum, bari parkyeri'nde sundugum onerileri buraya kopyala pastalaya devam edeyim de insanlik neler bildigimi rahatca takip edebilsin :)

oneri epostam:
---------------
bu hafta sonu evdeki debian-sarge sunucumu bir x sunucusu haline getirme niyetli arastirmalarim freenx adli nomachine diye bir firmanin gpl lisansi ile sundugu bir uygulama ile sonuclandi.

arastirmalarim sirasinda freenx icin genelde "en hizlisidir", seklinde yorumlara rastladim, xdmcp baglantilarinin sunucuyu cok yordugunu soyluyor insanlar.

freenx'te baglanti hizina gore "cache"'leme mekanizmasi mevcut, dolayisiyla dusuk baglanti hizlarinda problemsiz calisabildiklerini iddia eden insanlar var.

tum trafigi ssl'den gecirmek mumkun, guvenligi arttirmak icin.

calismasini su sekilde anladim, nx kullanicisi ile uzaktaki makineye ssh baglantisi aciliyor public key kullanarak, bu nx 5001 ve 7001 portlarini aciyor uzakta, iletisim icin, onsecili ayarlarla. ayrica bir de ssh kullanici girisi yapiliyor baglandigimiz kullanici ismi ile, tam olarak anlayamadim ama, neden hem 2 port acilip hem ssh baglantisi yapildigini, belki acilan portlarda basit bir ssh sunucusu kosuyor olabilir, sagda solda gordugum "ssh x forwarding" kullanildigi X erisimi icin.

linux, windows, macos icin istemci ve sunucu yazilimlar mevcut. istenildiginde profesyonel destek alinabilecek bir firma da var arkasinda.

ben debian-sarge'ta kurdugum sunucuya linux ve windows istemcilerle baglanarak test etme sansi buldum, gercekten hiz etkileyici. sunucu'da dogrudan calismam ile freenx ile actigim oturumda calismam arasinda bir hiz farki sezmedim, freenx ile oturum actigim makine yavas bir makine olmasina ragmen sunucu hizinda calisabildim, yani terminal makine bir darbogaz yaratmadi.

ozetle ben etkilendim bu freenx'ten, acaba diyorum bu sekil bir x sunucusu mu kursak (ag6b kapsaminda belki), ortak bir ug ortami icin, maltepe, sisli, cesme, ukrayna, maslak ve evlerimizden baglanabilecegimiz rahatca ve huzurla?

uzaktaki programı yerelindeki X'de çalıştırma

2006-04-22T04:15:00.000+03:00

parkyeri'ne gonderdigim bir e-postayi halka arz edesim geldi ...

...
gecenlerde gecirdigim cinnet sonrasi isletim sistemimi ucurmam uzere
aklim basima geldi, and ictim bundan sonra ne gelistirme yapiyorsam
sunucu tarafinda yapicam diye (insanin evde sunucusu olmaya gorsun)

yalniz bitirme odevim malum biraz X gerektiyordu, sunucuya da X
kurulmaz simdi diyip biraz arastirma yaptim, sonra farkettim ki
kardesinizden cok muhim bir bilgi sakliyormussunuz:

---------------------------------------------------------------------------------------------
192.168.1.17 (X olmayan sunucu, gelistirme ortamim)
192.168.1.19 (X kurulu istemci, terminal)
(bu arada once gdm ayarlarindan uzaktan erisime acmak lazim X'i)

$: xhost + 192.168.1.17 (sunucumdur kendisi)
192.168.126.17 being added to access control list
$: ssh -X 192.168.1.17 DISPLAY=192.168.1.19:0.0 uxterm -bg black -fg white
---------------------------------------------------------------------------------------------------------

cotenk diye bir uxterm geldi karsima, sonra dedim acaba yer mi,

uxterm$ emacs

dedim, yedi! konsoldaki mapus hayatinin sona erdigini farkettim bunun
uzerine

sonra internette ssh -X 192.168.1.17 DISPLAY=192.168.1.19:0.0 firefox
benzeri komutlara rastlayinca durumun ciddiyetini anladim.

simdi yasadigim bu aydinlanma silsilesinden sonra soyle bir soru
takildi kafama, eger bu sekilde eclipse ve netbeans calistirmak da
mumkun ise, niye faydalanmiyoruz ssh'in nimetlerinden.

alabildigine guvensiz bir X sunucusu olsun bir yerde, hatta tek
kullanicili falan olsun misafir diye, yoldan gecen girebilsin, bu X
sunucusundan ssh acalim gelistirme ortamlarina, eclipse ve netbeans
muftelalari da ortamlarindan uzak kalmamis olsun. ug ortami tekligi de
saglanmis olsun.
...

gerisi o kadar public degil ne yazik ki, bu arada debian'imdan oldum gecenlerde xgl sevdam yuzunden, gurkanin gaziyla stable'dan experimental'e ne varsa koymustum sources.list'i me, 4 kocali gurbuz cok yasamadi, bir muddet X'i acamayinca cok zamansiz bir anda, cinnet gecirdim ve formati bastim, baktim ofiste herkesde ubuntu var, bir de ben kurayim dedim, askere kadar idare eder artik beni, ya da mac alincaya kadar, "aptitude upgrade"'ten sonra restart edeyim mi seklinde sorulari haric de bir yanlisini gormedim ubuntunun henuz, evdeki suncu debian tabi bu arada. ubuntu dokumanlarini okurken farkettim ki ekran kartim sabikali ekran kartlari arasinda, "aman" dedim, "erhan uzak dur simdi basina is cikarma". gun gelicek benim de xgl'im olacak.

neyse oyle iste, ben bitirmeme kasmaya devam edeyim, kalin sagicakla.

parkyerinde çalışmaya başladım

2006-04-06T00:24:00.000+03:00

hayatımda önemli bir gelişme oldu, parkyerinde çalışmaya başladım, buradaki son girdi tarihim parkyeri'nde çalışmaya başladığım tarihin bir gün öncesi

diyebilirim ki 3 aydır nefes almaya zaman bulamadım, ama durumdan şikayetçi değilim, bu 3 ayda çok şey öğrendim parkyerinde, internet yönüm biraz zayıf kalmış onu farkettim, çok kaptırmışım kendimi C'ye, C++'a. parkyeri saolsun bilmeden yazabildigim diller arasina JavaScript'i ve Java'yı da eklemis bulundum,

bu arada parkyerinden kaptığım bazı anahtar kelimeler şu 3 ayda:
emacs - tramp
emacs - macro kullanımı
emacs - dec-terminal
bash - /etc/bash_completion
ssh - L
scp -C -o CompressionLevel=9
etherape
ntop
...

şeklinde uzuyor liste, parkyeri için tam aradığım şirket diyebilirim, ben kursaydım böyle kurardım, ben bu kadar hayallerimle örtüşücek bir şirket bulabileceğimi sanmıyordum açıkcası, "keske baska bir sey isteseymisim allahtan" bile demiycem, çünkü gerçekleşen dileğimden gayet memnunum.

yalnız bitirmeyi napıcam bilmiyorum, bu dönem de bitiremezsem bunalıma giricem artık, oturup parkyerinden elemanlarla 2 günde bitirsek mi acaba diye cinlikler dolaşıyor aslında kafamda,

bu arada çeşme'de ofis açtık parkyeri'ne gecen hafta, bu yaz gerekli ayarlamaları yapabilirsem çeşme'de olucam, aslında gönül ister ömrün geri kalanında da orda olmak ama kismet bakalim...

postfix ve fetchmail ayar dosyaları

2006-01-01T20:54:00.000+02:00

(önemli dosyalarımı yedekleme ve ulaşılabilir kılma çabalarımdan biridir, bu posta sürekli güncellenecektir, umarım arada birileri de nasiplenir:)

aşağıdaki ayar dosyaları ile ilgili detaylı açıklamaları şu adreste bulabilirsiniz.

-- /etc/postfix/main.cf ----------------------------------------------------
queue_directory = /var/spool/postfix
command_directory = /usr/sbin
daemon_directory = /usr/lib/postfix
mail_owner = postfix
myhostname = pcerhan.kesken.org
unknown_local_recipient_reject_code = 550
debug_peer_level = 2
debugger_command = xxgdb $daemon_directory/$process_name $process_id & sleep 5
sendmail_path = /usr/sbin/sendmail
newaliases_path = /usr/bin/newaliases
mailq_path = /usr/bin/mailq
setgid_group = postdrop
html_directory = no
manpage_directory = /usr/local/man
sample_directory = /etc/postfix
readme_directory = no
smtp_tls_loglevel = 1
smtp_tls_per_site = hash:/etc/postfix/tls_per_site
smtp_tls_CAfile = /etc/postfix/cacert.pem
smtp_tls_cert_file = /etc/postfix/ekesken-cert.pem
smtp_tls_key_file = /etc/postfix/ekesken-key.pem
smtp_tls_session_cache_database = btree:/var/run/smtp_tls_session_cache
smtp_use_tls = yes
smtpd_tls_CAfile = /etc/postfix/cacert.pem
smtpd_tls_cert_file = /etc/postfix/ekesken-cert.pem
smtpd_tls_key_file = /etc/postfix/ekesken-key.pem
smtpd_tls_received_header = yes
smtpd_tls_session_cache_database = btree:/var/run/smtpd_tls_session_cache
smtpd_use_tls = yes
tls_random_source = dev:/dev/urandom
smtpd_sasl_auth_enable = no
smtp_sasl_auth_enable = yes
smtp_sasl_password_maps = hash:/etc/postfix/sasl_passwd
smtpd_sasl_local_domain = $myhostname
smtp_sasl_security_options = noanonymous
smtp_sasl_tls_security_options = noanonymous
smtpd_sasl_application_name = smtpd
relayhost = [smtp.gmail.com]
disable_dns_lookups = yes
smtp_generic_maps = hash:/etc/postfix/generic
transport_maps = hash:/etc/postfix/transport
-- eof /etc/postfix/main.cf ------------------------------------------------

-- /etc/postfix/master.cf --------------------------------------------------
smtp inet n - - - - smtpd
pickup fifo n - - 60 1 pickup
cleanup unix n - - - 0 cleanup
qmgr fifo n - - 300 1 qmgr
tlsmgr unix - - - 1000? 1 tlsmgr
rewrite unix - - - - - trivial-rewrite
bounce unix - - - - 0 bounce
defer unix - - - - 0 bounce
trace unix - - - - 0 bounce
verify unix - - - - 1 verify
flush unix n - - 1000? 0 flush
proxymap unix - - n - - proxymap
smtp unix - - n - - smtp
relay unix - - n - - smtp
-o fallback_relay=
showq unix n - - - - showq
error unix - - - - - error
discard unix - - - - - discard
local unix - n n - - local
virtual unix - n n - - virtual
lmtp unix - - - - - lmtp
anvil unix - - - - 1 anvil
scache unix - - - - 1 scache
-o smtp_generic_maps=
maildrop unix - n n - - pipe
flags=DRhu user=vmail argv=/usr/local/bin/maildrop -d ${recipient}
uucp unix - n n - - pipe
flags=Fqhu user=uucp argv=uux -r -n -z -a$sender - $nexthop!rmail ($recipient)
ifmail unix - n n - - pipe
flags=F user=ftn argv=/usr/lib/ifmail/ifmail -r $nexthop ($recipient)
bsmtp unix - n n - - pipe
flags=Fq. user=bsmtp argv=/usr/lib/bsmtp/bsmtp -t$nexthop -f$sender $recipient
scalemail-backend unix - n n - 2 pipe
flags=R user=scalemail argv=/usr/lib/scalemail/bin/scalemail-store ${nexthop} ${user} ${extension}
mailman unix - - n - - pipe
flags=FR user=list argv=/usr/lib/mailman/bin/postfix-to-mailman.py
${nexthop} ${user}
-- eof /etc/postfix/master.cf ----------------------------------------------

-- /etc/postfix/generic ----------------------------------------------------
erhan[at]pcerhan.kesken.org erhankesken[at]gmail.com
-- eof /etc/postfix/generic ------------------------------------------------

-- /etc/postfix/sasl_passwd ----------------------------------------------
[smtp.gmail.com] erhankesken@gmail.com:*******
-- eof /etc/postfix/sasl_passwd ------------------------------------------

-- /etc/postfix/tls_per_site ---------------------------------------------
smtp.gmail.com MUST
pcilhan.kesken.org MUST
pcgurhan.kesken.org MUST
pcesra.kesken.org MAY
-- eof /etc/postfix/tls_per_site ------------------------------------------

-- /etc/postfix/transport ------------------------------------------------
gmail.com smtp:[smtp.gmail.com]
pcilhan.kesken.org relay:[pcilhan.kesken.org]
pcesra.kesken.org relay:[pcesra.kesken.org]
-- eof /etc/postfix/transport ---------------------------------------------

-- ~/.fetchmailrc ---------------------------------------------------------
set daemon 300
set syslog
set postmaster chirico
poll pop.gmail.com with proto POP3 and options no dns
user 'erhankesken[at]gmail.com' with pass "*******" is 'erhan' here options ssl sslcertck sslcertpath '/home/erhan/.certs'
smtphost localhost
-- eof ~/.fetchmailtrc ----------------------------------------------------

.bashrc || .profile icerikleri

2006-01-01T20:43:00.000+02:00

(önemli dosyalarımı yedekleme ve ulaşılabilir kılma çabalarımdan biridir, bu posta sürekli güncellenecektir, umarım arada birileri de nasiplenir:)

-- .bashrc || .profile ----------------------------------------
export PS1="\[\e]2;\u@\H \w\a\e[32;1m\]>\[\e[0m\] "
#export PS1="\[\e[33;1m\]\u@\[\e[31;1m\]\H: \[\e[36;1m\]\w>\[\e[0m\] "
export JAVA_HOME=/usr/lib/sun-j2se5.0-jre/

alias ll='ls -l'
alias ls='ls --color'
alias ..='cd ..'
alias mc='PAGER=less EDITOR=qc mc'
-- eof .bashrc || .profile ------------------------------------

emacs, xemacs, gnus ayar dosyaları

2006-01-01T20:20:00.000+02:00

(önemli dosyalarımı yedekleme ve ulaşılabilir kılma çabalarımdan biridir, bu posta sürekli güncellenecektir, umarım arada birileri de nasiplenir:)

-- .emacs --------------------------------------------------------
;;start server for emacsclient
(server-start)

;;for common settings valid for both emacs and xemacs
(when (file-exists-p "~/.elisp/confcommon.el")
(load-file "~/.elisp/confcommon.el"))
-- eof .emacs -----------------------------------------------------

-- .xemacs/init.el -------------------------------------------------
;;start server for gnuclient
(gnuserv-start)

;; load settings valid for both emacs and xemacs
(when (file-exists-p "~/.elisp/confcommon.el")
(load-file "~/.elisp/confcommon.el"))
-- eof .xemacs/init.el ---------------------------------------------

-- .elisp/confcommon.el ------------------------------------------
;;emacs variables
(custom-set-variables
'(browse-url-netscape-program "firefox")
'(browse-url-mozilla-program "firefox")
'(current-language-environment "Turkish")
'(default-input-method "turkish-postfix")
'(global-font-lock-mode t nil (font-lock))
'(load-home-init-file t t)
'(mail-user-agent 'gnus-user-agent)
'(mm-text-html-renderer 'w3m)
'(read-mail-command 'gnus)
'(sendmail-program "/usr/sbin/sendmail" t)
'(gnus-fetch-old-headers t)
'(gnus-auto-expirable-newsgroups ".*")
'(show-paren-mode t)
'(transient-mark-mode t))
(custom-set-faces)

;;for Turkish language support
(let ((encoding 'utf-8))
; (set-language-environment 'Turkish)
(set-buffer-file-coding-system encoding)
(setq default-buffer-file-coding-system encoding)
(setq default-process-coding-system (cons encoding encoding)))

;;for our configuration files
(when (file-directory-p "~/.elisp/")
(add-to-list 'load-path "~/.elisp/"))

;for GNUS
(when (file-exists-p "~/.elisp/confgnus.el")
(load-file "~/.elisp/confgnus.el"))

;;for fhrist
(require 'bbdb)
(bbdb-initialize 'gnus 'message 'w3)

;;for better buffer list coming with emacs-cvs
(autoload 'ibuffer "ibuffer" "List buffers." t)

;;global key bindings
(global-set-key (kbd "C-x C-b") 'ibuffer)
(global-set-key (kbd "C-c C-c") 'comment-region)

;;for AUCTex
(when (locate-library "tex-site")
(require 'tex-site)
(setq-default
TeX-auto-save t
TeX-parse-self t)
(setq-default
preview-default-option-list '("displaymath"
"graphics"
"textmath"
"sections"
"footnotes")))
-- eof .elisp/confcommon.el --------------------------------------

-- .elisp/confgnus.el ----------------------------------------------
;; for GNUS
(require 'gnus)
(gnus-demon-add-handler 'gnus-group-get-new-news 10 2)
(gnus-demon-init)

;;my variables
(setq my-gnus-header-list '("^Organization:"
"^Summary:"
"^Keywords:"
"^Newsgroups:"
"^\$Followup\\|Reply\$-To:"
"^Comments:.*To:"
"^\$X-\\|Apparently-\$?To:"
"^\$X-\$?[BFG]?Cc:"
"^Date:"
"^\$Resent-\$?From:"
"^Subject:"))

;;emacs variables
(custom-set-variables
'(mail-user-agent 'gnus-user-agent)
'(mm-text-html-renderer 'w3m)
'(read-mail-command 'gnus)
'(sendmail-program "/usr/sbin/sendmail" t)
'(message-default-charset 'iso-8859-9)
;; '(gnus-fetch-old-headers t)
'(gnus-select-method '(nntp "news.individual.net"))
'(gnus-secondary-select-methods '((nntp "news.gmane.org")))
'(gnus-visible-headers my-gnus-header-list)
'(gnus-sorted-header-list my-gnus-header-list)
'(gnus-ignored-headers nil) ; only used if -visible-headers is nil
'(gnus-extra-headers '(To Newsgroup cc))
'(nnfolder-extra-headers '(To Newsgroup cc))
'(gnus-treat-display-smileys nil)
'(gnus-treat-date-local 'head) ; Date in the local timezone
'(gnus-treat-display-picons 't) ; Little piccies
'(gnus-treat-display-face 'head) ; A sort of customized picon
'(gnus-treat-display-xface 'head) ; A sort of customized picon
'(mm-text-html-renderer 'w3m-standalone)
'(news-reply-header-hook nil) ;for supercite
'(nnmail-split-methods ;mail filters
'(("debian" "^To:.*lists.debian.org.*\\|Cc:.*lists.debian.org.*")
("linux_sohbet" "^To:.*linux-sohbet.*\\|^Cc:.*linux-sohbet.*")
("itu_linux" "^To:.*itu_linux.*\\|^Cc:.*itu_linux.*")
("itu_mail" "^To:.*itu.edu.tr.*\\|^Cc:.*itu.edu.tr.*")
("lkd-uye" "^To:.*lkd-uye.*\\|^Cc:.*lkd-uye.*")
("newlc" "^From:.*newlc.*")
("gliwice" "^To:.*gliwice.*\\|^Cc:.*gliwice*\\")
("cslisp" "^To:.*cs-lisp.*\\|Cc:.*cs-lisp.*")
("iaeste" "^To:.*iaeste.*\\|^To:.*gtg-istanbul.*\\|^Cc:.*iaeste.*\\|^Cc:.*gtg-istanbul.*")
("secretcv" "^From:.*secretcv.*\\|^Reply-To:.*secretcv.*")
("kariyer" "^From:.*kariyer.*")
("sourceforge" "^From:.*sourceforge.*")
("gnupoc" "^To:.*gnupoc.*\\|^Cc:.*gnupoc.*")
("amazon" "^From:.*amazon.*")
("yemeksepeti" "^From:.*yemeksepeti.*")
("system" "^From:.*@pcerhan.*")
("other" "")))
'(gnus-auto-expirable-newsgroups ".*"))

(add-to-list 'gnus-secondary-select-methods '(nnfolder ""))
(eval-after-load "mail-source"
'(add-to-list 'mail-sources '(file :path
"/var/spool/mail/erhan")))
(eval-after-load "mail-source" '(require 'pop3))

;; Supercite functionality for mail and news quoting
;; I use it especially for GNUS
(autoload 'sc-cite-original "supercite" "Supercite 3.1" t)
(autoload 'sc-submit-bug-report "supercite" "Supercite 3.1" t)
(add-hook 'mail-citation-hook 'sc-cite-original)

;;enable topic mode
(add-hook 'gnus-group-mode-hook 'gnus-topic-mode)
-- eof .elisp/confgnus.el ------------------------------------------

fglrx xorg.conf 1280x800

2006-01-01T20:06:00.000+02:00

(önemli dosyalarımı yedekleme ve ulaşılabilir kılma çabalarımdan biridir, bu posta sürekli güncellenecektir, umarım arada birileri de nasiplenir:)

-- xorg.conf ----------------------------------------------------------------

Section "dri"
Mode 0666
EndSection

Section "Module"
Load "dbe" # Double buffer extension
SubSection "extmod"
Option "omit xfree86-dga" # don't initialise the DGA extension
EndSubSection
Load "type1"
Load "freetype"
Load "glx" # libglx.a
Load "dri" # libdri.a
EndSection

Section "Files"
RgbPath "/usr/X11R6/lib/X11/rgb"
FontPath "/usr/X11R6/lib/X11/fonts/misc/"
FontPath "/usr/X11R6/lib/X11/fonts/75dpi/:unscaled"
FontPath "/usr/X11R6/lib/X11/fonts/100dpi/:unscaled"
FontPath "/usr/X11R6/lib/X11/fonts/Type1/"
FontPath "/usr/X11R6/lib/X11/fonts/75dpi/"
FontPath "/usr/X11R6/lib/X11/fonts/100dpi/"
EndSection

Section "ServerFlags"
EndSection

Section "InputDevice"
Identifier "Keyboard1"
Driver "kbd"
Option "AutoRepeat" "500 30"
Option "XkbRules" "xfree86"
Option "XkbModel" "pc101"
Option "XkbLayout" "us"
EndSection

Section "InputDevice"
Identifier "Mouse0"
Driver "synaptics"
Option "Device" "/dev/input/mice"
Option "Protocol" "IMPS/2"
Option "LeftEdge" "1700"
Option "RightEdge" "5300"
Option "TopEdge" "1700"
Option "BottomEdge" "4200"
Option "FingerLow" "25"
Option "FingerHigh" "30"
Option "MaxTapTime" "180"
Option "MaxTapMove" "220"
Option "VertScrollDelta" "100"
Option "MinSpeed" "0.06"
Option "MaxSpeed" "0.12"
Option "AccelFactor" "0.0010"
Option "SHMConfig" "on"
Option "Emulate3Buttons" "yes"
Option "RTCornerButton" "0"
Option "RBCornerButton" "0"
Option "LTCornerButton" "0"
Option "LBCornerButton" "0"
Option "ZAxisMapping" "4 5"
EndSection

Section "InputDevice"
Identifier "Mouse1"
Driver "mouse"
Option "Protocol" "IMPS/2"
Option "Device" "/dev/input/mice"
Option "ZAxisMapping" "4 5"
EndSection

Section "Monitor"
Identifier "Monitor0"
EndSection

Section "Device"
Identifier "Standard VGA"
VendorName "Unknown"
BoardName "Unknown"
Driver "vga"
EndSection

Section "Device"
Identifier "ATI Graphics Adapter"
Driver "fglrx"
Option "no_accel" "no"
Option "no_dri" "no"
Option "mtrr" "off"
Option "DesktopSetup" "(null)"
Option "ScreenOverlap" "0"
Option "GammaCorrectionI" "0x00000000"
Option "GammaCorrectionII" "0x00000000"
Option "Capabilities" "0x00000000"
Option "CapabilitiesEx" "0x00000000"
Option "VideoOverlay" "on"
Option "OpenGLOverlay" "off"
Option "CenterMode" "off"
Option "PseudoColorVisuals" "off"
Option "Stereo" "off"
Option "StereoSyncEnable" "1"
Option "FSAAEnable" "no"
Option "FSAAScale" "1"
Option "FSAADisableGamma" "no"
Option "FSAACustomizeMSPos" "no"
Option "FSAAMSPosX0" "0.000000"
Option "FSAAMSPosY0" "0.000000"
Option "FSAAMSPosX1" "0.000000"
Option "FSAAMSPosY1" "0.000000"
Option "FSAAMSPosX2" "0.000000"
Option "FSAAMSPosY2" "0.000000"
Option "FSAAMSPosX3" "0.000000"
Option "FSAAMSPosY3" "0.000000"
Option "FSAAMSPosX4" "0.000000"
Option "FSAAMSPosY4" "0.000000"
Option "FSAAMSPosX5" "0.000000"
Option "FSAAMSPosY5" "0.000000"
Option "UseFastTLS" "0"
Option "BlockSignalsOnLock" "on"
Option "UseInternalAGPGART" "yes"
Option "ForceGenericCPU" "no"
BusID "PCI:1:0:0" # vendor=1002, device=4c66
Screen 0
EndSection

Section "Screen"
Identifier "Screen0"
Device "ATI Graphics Adapter"
Monitor "Monitor0"
DefaultDepth 24
Subsection "Display"
Depth 24
Modes "1280x800" "1024x768" "800x600" "640x480"
ViewPort 0 0 # initial origin if mode is smaller than desktop
EndSubsection
EndSection

Section "ServerLayout"
Screen "Screen0"
InputDevice "Mouse0" "CorePointer"
InputDevice "Mouse1" "CorePointer"
InputDevice "Keyboard1" "CoreKeyboard"
EndSection

-- eof xorg.conf ----------------------------------------------------------

gnuclient ve emacsclient için bash betikleri

2006-01-01T17:32:00.000+02:00

(önemli dosyalarımı yedekleme ve ulaşılabilir kılma çabalarımdan biridir, bu posta sürekli güncellenecektir, umarım arada birileri de nasiplenir:)

bu betik ile gnuserv çalışır durumda değilse yeni bir xemacs açılacaktır, açıksa açık olan xemacs'te dosya açılır, " alias mc='EDITOR=qc mc' " kısaltması ile mc çok daha anlamlı olacaktır xemacs kullanıcıları için.

-- qc ------------------------------------------------------
File Edit Options Buffers Tools Insert Help
#!/bin/bash
cmd=""
for file in $@ ; do
if [[ ${file:0:1} != "/" ]]; then file="$PWD/$file"; fi
cmd="$cmd (find-file \"$file\")";
done
if [[ -z "$cmd" ]]; then
cmd="(new-frame)"
fi

gnuclient -batch -eval "$cmd" > /dev/null 2> /dev/null
if (( $? )); then
xemacs $* &
fi-- eof qc --------------------------------------------

-- ec ------------------------------------------------
#!/bin/bash
emacsclient -a emacs "$@"
-- eof ec --------------------------------------------

xemacs, latex, utf-8 türkçe

2005-12-23T07:06:00.000+02:00

xemacs 21.4, tetex paketleri için de 2.x.x sürümündeyseniz ve benim gibi sizinde türkçe karakter probleminiz varsa, şahsen xemacs'inizi 21.5 sürümüne, tetex paketlerinizi de 3.x.x sürümüne yükseltmenizi tavsiye ederim, benim acılarım bu şekilde sona erdi.

işin garibi, özellikle xemacs için türkçe karakter basılınca saçma karakterlerin çıkması problemi için internette çok arandım ancak kimse konuyla ilgili ağlamamıştı listelerde, sanırım bu benim kişisel problemimdi, dediğim gibi mule destekli 21.5 derleyince problem çözüldü.

utf-8 desteği de tetex'in 3.0.1 sürümünden itibaren geliyor sanırım, yani şu an debian testing depolarında bulunan xemacs ve tetex sürümleri türkçe desteği içermiyor, unstable depolarından uygun sürümleri temin edebilirsiniz.

yine latexi ilk elime aldığımda çok arandığım bir bilgi olduğu için yazayım
latex'te utf-8 ile türkçe yazabilmeniz için latex kodunun başında '\usepackage' ile gerekli paketleri şu şekilde belirtmelisiniz.

\documentclass{article}
...
\usepackage[utf8]{inputenc}
\usepackage[turkish]{babel}
...
\begin{document}
...

Bu arada değinmeden edemeyeceğim, latex'le çalışmak gerçekten haz veriyor insana, emacs bağımlılığım başladıktan sonra en büyük sıkıntım bir belge filan hazırlama gerektiğinde, openoffice kullanmaya çalışırken, emacs kısayolları alışkanlıklarımın bana zor anlar yaşatmasıydı. Çözüm olarak önce emacs ile düz bir metin yazıyordum, daha sonra metni openoffice'e kopyalayarak şekil şemal veriyordum.

latex tam anlamıyla derdime derman oldu, auctex ile birlikte artık belge yazarken de emacs'imden ayrılmıyorum. hem de openoffice'ten çok daha hızlı, ve dertsiz bir şekilde yazıyorum yazıcağımı. herkeslere tavsiye ederim, büyük rahatlık.

klavyede dil değiştirmenin en kolay yolu

2005-12-23T05:53:00.001+02:00

setxkbmap tr
setxkbmap us

xwindow kullanan her sistem için geçerlidir.

bunu yazayım dedim buraya, google'da dolaşan linux'a yeni arkadaşlara faydası olur diye, çünkü ben çok acı çektim bu komudun varlığınin farkina varıncaya kadar,

önceleri ingilizce klavyemi türkçe olarak kullanmaya çalışıyordum, pipe '|' gibi olmazsa olmaz bir karakterin yoksunluğu yüzünden iki de bir ingilizce klavyeye geçmek zorunda kalıyordum ki hatırlarım Suse kullanırken bunun için Yast falan açardım, neyse daha sonra o problemi xmodmap ile aştım.

ancak ingilizce klavyenin program yazarken, ve bash üzerinde kolaylık sağladığına kanaat getirerek ingilizce klavye kullanma kararı aldım, bu sefer her türkçe karakter kullanmam gerektiğinde meşakatli yollarla klavye düzenini değiştiriyordum.

daha sonra 'setxkbmap' komudunun farkına vardım, bir de
shift+control+t => setxkbmap tr
shift+control+us => setxkbmap us
kısayollarını tanımlayınca masaüstü ortamında klavye değişimi problem olmaktan çıktı.

ilk gözağrımın hazin sonu

2005-12-23T05:50:00.000+02:00

aklımda "bilgisayarı değiştirince sistemi nasıl klonlucam?" gibi sorular dolanırken, 2 gün önce yaptığım büyük bir salaklık sonucu (e2fck'i mount edilmiş disk(hem de /) üzerinde çalıştırmak gibi ) sistemimi kaybettim. ömrüm boyunca bir debianim olucak sistemden sisteme benimle gelecek gibi bir hayalim vardi, boş çıktı.

neyse önemli veriler zaten '/data' diye ayrı bir bölümdeydi, asıl can yakan kaybettiğim ayar dosyaları şu anda, özellikle emacs ile ilgili olanlar, ama dersimi aldım, ev dizinimi de '/data' 'ya aldım artık, ve bundan sonra ne kadar ayar dosyam varsa svn'de tutucam, ve cd'ye yedekleme şart onu farkettim, çünkü gerçekten çok zamansız kaybedebiliyor insan sistemini.

bitirmemi yetiştirmeye çalışıyorum şu sıralar, onda da tatmin edici bir sonuç alamadım henüz, o canımı sıkıyor zaten, neyse raporu tamamlayım, hocayla konuşup önümüzdeki döneme uzatmaya çalışıcam, böyle vermek hiç içime sinmiyor,

genel bir boktanlık ve tatminsizlik hissiyatı içerisindeyim şu sıralar, doğru düzgün bir iş bulsam iyi olucak sanırım, biraz kendime gelicem, birşey başarasım var çok fena,

bu arada sistemi kurarken gerekli olan tüm ayar dosyalarını buraya da yapıştırsam fena olmayacak sanırım, önceden yapıştırdıklarım çok faydalı oldu, yapıştırmadıklarıma çok hayıflandım, kime ne kadar yarari oluyor burada yazdiklarim bilmiyorum ama en azından bana faydasi oldu bu talihsiz durumda :)

mtrace

2005-11-08T04:25:00.000+02:00

az önce çok hayati bir bilgi edindim.
mtrace

mtrace ile bellek yönetiminiz üzerinde hata ayıklama yapabiliyorsunuz.
çok ama çok faydalı, hemen denedim yazdığım program üzerinde ne kadar geri verilmeyen belleğim var diye, baya utanç verici bir tablo çıktı.

kısaca mtrace kullanımına değinmem gerekirse

$# export MALLOC=~/mtrace_log
$# emacs deneme.c

-----deneme.c-------------------------------------------
#include
#include

int
main()
{
mtrace();
char *a=malloc(256);
//free(a);
return 0;
}
----------------------------------------------------------------

$# gcc deneme.c -o deneme
$# ./deneme
$# mtrace deneme mtrace_log

bu kadar.

c'da kod yazıyorum diyorsanız emacs+gdb+mtrace üçlüsü şiddetle tavsiye olunur.

GNUS - nntp ölümcül yavaş

2005-11-07T12:48:00.000+02:00

GNUS'tan nntp ile haber gruplarını takip ederken, group bufferindan
summary bufferine geçme aşamasında ölümcül bir bekleme süresi ile karşılaşıyordum. muhtemelen problemin sebebi headerlerin her defasında baştan çekilmeye çalışılıyor olmasıydı. Problemi Gnus Agent yardımıyla aştım.

oncelikle elinizi
'M-x gnus' tus kombinasyonundan 'M-x gnus-unplugged' a alistirmaniz gerekiyor.
(tercih meselesi tabi)

daha sonra group bufferindayken ^ diyip server bufferina geciyorsunuz
burada agent cache'a atmak istediginiz sunucularun uzerine gelip
'J a' diyorsunuz

daha sonra group bufferine geri donup, eger 'unplugged' modda iseniz
'J j' diyerek plugged oluyorsunuz. daha sonra 'J s' diyerek agent'a attiginiz
sunucularda takip ettiginiz ne kadar grup var ise headerleri agent cache'e cekmesini
istiyorsunuz.

comp.lang.c, comp.lang.lisp, comp.unix.programmer, gmane.lisp.region.turkey, gmane.linux.debian.user.turkish
gruplari icin toplam 246 M cekiyor.

ama daha sonra huzura eriyorsunuz.

'J j' diyip unplugged moda gecerek haberleri e-posta tadinda okuyabilirsiniz artik.

daha sonra plugged moddayken 'J u' ile teker teker, 'J s' ile toptan yeni gonderileri
cekebilirsiniz.

.gnus.el'e asagidaki satirlari ekledim bi de
--------------------------------------------------------------------------
;;If I read an article while plugged, make them get entered into the Agent
(add-hook 'gnus-select-article-hook 'gnus-agent-fetch-selected-article)
--------------------------------------------------------------------------

sanirim bu sekilde plugged unplugged mod gecislerine gerek kalmiyor,
kullandikca cikacak meydana.

USENET kültürü

2005-11-03T15:06:00.000+02:00

FZ'nin bloğunda yer alan ağır ithamlara daha fazla dayanamadım ve neymiş bu USENET dedikleri bir bakayım dedim.
bakmaz olaydım, hayatım daha önce ne kadar anlamsızmış!
posta kutumu ne kadar gereksiz yere doldurmuşum bunca sene, ne acılar çekmişim.

o kadar gaza geldim ki, açlıktan süründüğüm bir dönemde olmama rağmen kıydım paraya (ya da kredi karti limitime deyim) news.individual.net'e bile kayıt oldum.
eee, artık maymunun gözü açıldı, keser mi groups.google.com, 'GNUS'umdan takip etmem lazım dünyayı!

özgür yazılım dünyasına kaydırdığımdan beri ayağımı, yaşadığım aydınlanma sürecini kelimelerle izah etmem mümkün değil.

bak mutlu oldum ben şimdi yine :)
neyse biraz USENET'e takılayım ben!

emacs'ten gnus ile e-posta gönderme-alma (gmail)

2005-09-24T16:47:00.000+03:00

yaklasık 6 aydır "emacs'ten okucam artık e-postalarımı" şeklinde bir antla
geliyorum eve her akşam ama başka işlere dalıp hep arada kaynatıyorum.
en sonunda herşeyi erteleyip giriştim emacs'e

sadece e-posta okuma değil diğer işleri de hallettim hazır girişmişken:

-gnus ile e-posta ve haber okuma
-dired bufferini layığıyla kullanmaya başlama
-ssh ve ftp ile uzak sistemlere erişim
-w3m ile internette gezinme

bu amaçlarım doğrultusunda kurduğum paketler debian depolarından:
emacs21-bin-common emacs21-common emacs21-nox -> emacs için
gnus -> e-posta istemcisi için
fetcmail -> e-postalari /var/spool/mail/kullanici dosyasına ya da baska bir dosyaya cekmek icin
tramp -> ssh baglantısı için
w3m-el -> internette dolaşma

E-posta Alma & Gönderme:
bu işlem için vm, rmail ve gnus olmak üzere 3 alternatif vardi.
yaptığım araştırmaların ardından gnus'ta karar kıldım, sanırım
en meşhur olanı da oydu.

gnus aslında bir haber okuyucusu, eger pine ve mutt gibi bir e-posta
istemcisine alışık iseniz pek tavsiye edilmiyor. vm size daha uygun
olacaktir, sadece e-posta okumak için özelleşmiş ve alışkanlıklarınızla
celişmeyen bir ortam sunuyor vm.

ama özellikle e-posta gruplarının takibinde, e-postalarınızı haber tadında
okumanın büyük kolaylık olduğunu söylemeliyim.
aynı ortamda hem rss'ten haberlerinizi, hem e-posta sunucusundan postalarınızı
çekiyorsunuz, ve her türlü filtrelemeyi, yönlendirmeyi, gruplamayı bir iki
satır regexp ile kolaylıkla yapabiliyorsunuz.

gercekten öğrenmek için zaman ayırmaya değiceğini söyleyebilirim.

bu ~/.gnus.el dosyam:
=.gnus.el============================================

;;read mails fetched by fetchmail to file /var/spool/mail/kullanici
(setq gnus-select-method '(nnnil ""))
(add-to-list 'gnus-secondary-select-methods '(nnfolder ""))
(eval-after-load "mail-source"
'(add-to-list 'mail-sources '(file :path
"/var/spool/mail/kullanici")))
(eval-after-load "mail-source" '(require 'pop3))

;;send mails using this program
;;see ~/.msmtprc file for details
(setq sendmail-program "/usr/bin/msmtp")

;;default mode topic-mode
(add-hook 'gnus-group-mode-hook 'gnus-topic-mode)

;;visible groups
(setq gnus-topic-topology '(("Gnus" visible nil nil) (("misc" visible)) (("News" visible nil nil)) (("Mail" invisible nil nil))))

;;mail splitting methods, my filters
(setq nnmail-split-methods
'(("debian" "^To:.*debian-user-turkish@lists.debian.org.*")
("linux_sohbet" "^To:.*linux-sohbet@liste.linux.org.tr.*")
("itu_linux" "^To:.*itu_linux@yahoogroups.com\\|^Cc:.*itu_linux@yahoogroups.com")
("itu_mail" "^To:.*kullanici@itu.edu.tr.*\\|^Cc:.*kullanici@itu.edu.tr.*")
("newlc" "^From:.*forum@newlc.com.*")
("gliwice" "^To:.*gliwice_summer_2005@yahoogroups.com.*")
("system" "^From:.*@localhost.*")
("other" "")))

;;when a new followup arrives in a thread, I see the previous messages from that thread, too.
(setq gnus-fetch-old-headers t)

;;when and article or mail is read mark it with E(xpirable)
;;to save disk space
(setq gnus-auto-expirable-newsgroups ".*")

;;the information on the mail template header
(setq gnus-posting-styles
'((".*"
(name "Ad Soyad")
(address "kullanici@gmail.com")
(reply-to "xxx@yyy.com"))))

=(endof).gnus.el=====================================

bu da gmail hesabimla e-posta gondermeme yarayan ~/.msmptprc dosyam:

=.msmptrc=========================================
account default
host smtp.gmail.com
from kullanici@gmail.com
port 587
auth on
user kullanici@gmail.com
password *******
tls on
# use this for debugging output
logfile ~/omsmtplog.txt

=(endof).msmptprc===================================

Not: sistemim çöktüğünde farkettim buraya fetchmail ayar dosyasını yapıştırmayı unutmuşum, zaten burada kullanılan yöntem son derece güvensizmiş, şöyle faydalı bir makale buldum, artık gmailimi ssl destekli bir biçimde postfix ile kullanıyorum.

tekrar selamlar

2005-09-24T16:42:00.000+03:00

uzun bir aradan sonra bloğumu doldurmaya devam ediyorum,
1.5 aylık polonya maceram sırasında Adrian Witas'dan çok
fazla şey öğrendim. perl'in ne kadar mukaddes bir dil
olduğununun farkına vararak mrtg ve snmp ile sistem
yönetiminin derinlerine dalma fırsatını yakaladım.

bu arada Adrian Witas ismine dikkat, adam cok sağlam,
günün birinde ünlü filan olursa bu mesajımı delil olarak
kullanacağımdır. inanmazsınız şimdi siz o zaman elemanı
tanıdığıma.

sıcak sıcak - symbian

2005-07-22T11:09:00.000+03:00

bugün önemli birşey daha öğrendim:

TFileName path = PathInfo::PhoneMemoryRootPath(); //Default
path.Append( PathInfo::ImagesPath() );

daha önce düşünüyordum kara kara, nasıl yapıcaz bu path işini her telefonun farkli, varmış bu işin de çağresi symbian sağolsun.

AMR (Adaptive Multi-Rate)

2005-07-08T10:10:00.000+03:00

bir gun birileri amr'i anlamaya calisirsa diye yazayim dedim, biraz hizlandirmis olurum calismasini,

amr icin 1 frame = 160 sample = 20 ms

frame'in boyutu amr'in kaydedildigi bit-rate'e gore degisir, 4.75 icin 13 byte, 5.15 icin 14 … mesela

frame boyutunuz kadar tampon(buffer)lar kullanarak amr dosyasini okuyorsunuz frame frame.

frame'i decode ediyorsunuz, pcm formatinda yeni bir frame olusuyor. bu frame'in boyutu 320 byte oluyor. pcmden amr'e cevirirken de 320 bytelik tamponlara okumak gerekiyor dosyayi.

320 byte = 2560 bits (1 frame-20ms icin)

1 sn = 50 frame = 128000 bits (1 sn icin)

sampling rate = 8000Hz -> 128000/8000 = 16 bits(derinligimiz)

ozetle her bir ornegimiz 16 bit, 1 sn icin onlardan 8000 tane var, 1 frame'miz 20 ms.

umarim faydasini gorursunuz

önemli kısaltmalar

2005-07-05T10:16:00.000+03:00

ACELP Algebraic Code Excited Linear Prediction
AMR Adaptive Multi-Rate
AMR-WB Adaptive Multi-Rate Wideband
BFI Bad Frame Indication
CHD Channel Decoder
CHE Channel Encoder
GSM Global System for Mobile communications
ITU-T International Telecommunication Union Telecommunication standardisation sector (former CCITT)
PCM Pulse Code Modulation
PLMN Public Land Mobile Network
PSTN Public Switched Telephone Network
RX Receive
SCR Source Controlled Rate
SPD SPeech Decoder
SPE SPeech Encoder
TC Transcoder
TX Transmit
UE User Equipment (terminal)

telefon ekran boyutları ve sdkları

2005-06-14T09:07:00.000+03:00

stajyerimiz aykut akıncı'nın katkılarıyla:

Telefonun adı	Ekran Boyutu	SDK
Nokia 6600	176 x 208	Series 60 Developer Platform 2.0
Nokia 7610	176 x 208	Series 60 2nd Edition, Feature Pack 1
Nokia 6630	176 x 208	Series 60 2nd Edition, Feature Pack 2
Nokia 6620	176 x 208	Series 60 2nd Edition, Feature Pack 1
Nokia N90	352 x 416,128 x 128	Series 60 2nd Edition, Feature Pack 3
Nokia N70	176 x 208	Series 60 2nd Edition, Feature Pack 3
Nokia N91	176 x 208	Series 60 3rd Edition
Nokia 6680	176 x 208	Series 60 2nd Edition, Feature Pack 2
Nokia 6681	176 x 208	Series 60 2nd Edition, Feature Pack 2
Nokia 6682	176 x 208	Series 60 2nd Edition, Feature Pack 2
Nokia 3230	176 x 208	Series 60 2nd Edition, Feature Pack 1
Nokia 6670	176 x 208	Series 60 2nd Edition, Feature Pack 1
Nokia 6260	176 x 208	Series 60 2nd Edition, Feature Pack 1
Nokia 6620	176 x 208	Series 60 2nd Edition, Feature Pack 1
Nokia 3620	176 x 208	Series 60 Developer Platform 1.0
Nokia 3660	176 x 208	Series 60 Developer Platform 1.0

Nokia 9300	640 x 200,128 x 128	Series 80 Developer Platform 2.0
Nokia 9500	640 x 200,128 x 128	Series 80 Developer Platform 2.0

Sendo X2		Series 60 1.2
Motorola A1010	208x320	UIQ 2.1
Arima U300		UIQ user interface
Nokia 7710	640x320	Series 90

Nokia N-Gage	176 x 208	Series 60 Developer Platform 1.0
Nokia N-Gage QD	176 x 208	Series 60 Developer Platform 1.0

Sony Ericsson P910	208 x 320	UIQ 2.1
Sony Ericsson P900	208 x 320	UIQ 2.1

Sony Ericsson P800/P802	208 x 320	UIQ 2.0
Motorola A920	208 x 320	UIQ 2.0
BenQ P30	208x320	UIQ 2.0

mbm oluşturma

2005-06-14T09:01:00.000+03:00

stajyerimiz aykut akıncı'nın katkılarıyla:

(wind~ icin hazirlandi)
bmconv indirildikten sonra açılır. Açıldığı dizinde 8 adet dosya bulunur. Bunların 4 tanesi programı test etmek içindir. test.bat dosyası 6 adet testme dosyasından mdm dosyasını oluşturur. Bu dosya 3 boyut içerir. 1., 3., ve 5. bitapler 16*16 32*32 48*48 boyutlarında görünecek resimleri belirlerken 2., 4., ve 6. bitmapler ise bunların maskeleridir. Maskelerdeki beyaz kısımlar transparan alanları belirler.
Kendi mbm dosyamızı hazırlamak için önce bu 6 bitmap dosyasını hazırlayıp bmconv ile aynı dizine koyarız. Bundan sonra test.bat dosyasını editleyip farklı kaydedetmemiz lazım. testme.bat'i notepad'le editlediğimizde bmconv komutundan sonra gelen ilk argüman yeni oluşacak mbm dosyasının adıdır. Daha sonraki 6 argüman ise yukarıda anlattığımız bitmap dosyalarıdır. Bunların isimlerinin önünde /4 gibi renk derinliğini belirleyen karakterler vardır. Bunları değiştirmeden sadece testme isimlerinin yerine kendi bitmaplerimizin isimlerini koyuyoruz. Bundan sonra bat dosyamızı farklı kaydedip çalıştırdığımızda aynı dizinde mbm dosyamız oluşuyor.

acı bir zaman kaybı

2005-06-07T08:51:00.000+03:00

projemin teslim tarihi biraz gecikti, haliyle bu durum gerginlik yaratıyor üzerimde,
yetiştirmek için hafta sonu evdeyken de uğraştım biraz kodla. daha doğrusu kodun düzenlenmesiyle. cep telefonu şirkette olduğu için evden çalışmam pek mümkün olmuyor zaten.
neyse amacım tek bir klasörde olan kodlari, inc src gibi alt kalsörlere ayırmaktı.
tabii buna göre makefile'i yeniden düzenlemem gerekti. yaptık düzenlemeleri, kodu hem wind~'ta hem linux'ta derlenebilir hale getirdim bıraktım.
sirkete geldim, telefona gönderdim sis'i, ve enteresan bir hata mesajı ile karşılaştım kurmaya çalışırken: "Dosya Bozuk!"
ne yazıkki uzun bir süre anlam veremedim ki hiç oyle bir sörem yoktu. sonra farkettim ki haftasonu değişiklik yapmadan önce yedekleme yapmamışım,
iyiden iyiye sinirlenmeye başladım. çok eski çalışan bir halini buldum projenin,
onu teker teker yeni kodla eşleştirdim, ve bunu adım adım yaptim ki hata nerde anlayım,
bütün günümü alan bu işlem sonunda eski kodu güncellemiş fakat hatayı bulamamıştım, tek bir fark kalmıştı arada, klasörleri ayırmak,
ayırınca farkettim ki güncellenen kod da aynı hatayı verdi,

daha sonra sis'i oluştururken kullanılan .pkg dosyasından kaynaklandığını farkettim hatanın,
dosyaları klasörlere ayırınca, makefile'i group klasörüne atıyordum,
ve şu tarz değişiklikler yapıyordum:

>PKGFILES=../res/$(NAME).rsc ../res/$(NAME).app ../res/$(NAME).aif

bu da şu şekilde bir .pkg dosyası yaratıyordu:

&EN
#{"sound"},(0x10005b87),1,0,0

"sound.rsc"-"!:\system\apps\sound\../res/sound.rsc"
"sound.app"-"!:\system\apps\sound\../res/sound.app"
"sound.aif"-"!:\system\apps\sound\../res/sound.aif"

ne kadar basit bir problem değil mi? kodu wind~'ta derlenebilir hale getirirken yaptığım değişikliklere kilitlenmem bütün bir günüme ki çok değerli bir günüme mal oldu, ve bu kadar basit bir hatayı yakalayamadım.

çıkarılan dersler:
- evde çalışma
- her değişiklikten sonra mutlaka dene
- düzenli yedek al, şu cvs'yi adam gibi kullanmasını öğren

symbian helloworld makefile sdk2.1

2005-05-17T18:09:00.000+03:00

en cok sıkıntı çektiğim konu internette makefile bulmaktı, bu yüzden örneklerin
makefile'ini yazdıkça yayınlıyacağım:
(daha elimde birikmiş çok örnek var, yavaş yavaş koyucam hepsini)

Helloworld örneği için Makefile:
!Derlemeye başlamadan önce
kodu fixrsc.pl'den geçirmiş olmanız,
satırlarını "helloworld.rsg" olarak değiştirmeniz gerekiyor
helloworld.mbm'ini dizinde oluşturmanız,
------------------------------------------------------------------------------------------

EPOC=/data/symbian/symbian_sdk_series60_21
PATH=$(EPOC)/bin:/local/bin:/usr/bin:/bin

include $(EPOC)/lib/makerules/eikon

INCLUDE= -I$(EPOC)/include \
-I$(EPOC)/include/techview

LIBS= $(EPOCTRGREL)/euser.lib \
$(EPOCTRGREL)/apparc.lib \
$(EPOCTRGREL)/eikcore.lib \
$(EPOCTRGREL)/cone.lib \

NAME=helloworld
ARCH=series60
MODULES=helloworld_main helloworld_application helloworld_document helloworld_appui helloworld_appview
MAJOR=1
MINOR=0

SRC=$(MODULES:%=%.cpp)
OBJECTS=$(MODULES:%=%.o)
TARGET=$(NAME).app
PKGVERS=$(MAJOR),$(MINOR)
MAKEDEPEND=/usr/X11R6/bin/makedepend

PKGFILES=$(NAME).rsc $(NAME).app $(NAME).aif

U1 = 1000007a
U2 = 100039ce
U3 = 10008ACE

CFLAGS = -O -Wall $(INCLUDE) -DUID3=0x$(U3) -D_SERIES60
# Following is used for the resource file
CPPFLAGS += -D_SERIES60

all:$(PKGFILES) $(NAME).sis
mv $(NAME).sis $(NAME)-$(MAJOR).$(MINOR)-$(ARCH).sis

$(TARGET):$(OBJECTS)

$(NAME).aifspec:
@echo "mbmfile=$(NAME).mbm" > $(NAME).aifspec
@echo "ELangEnglish=$(NAME)" >> $(NAME).aifspec

sound.o: $(NAME).rsc

clean:
rm -f $(GENERATED) $(NAME).aifspec

cleandir:
rm -f *.o
rm -f *~
rm -f *.rsc
rm -f *.rsg
rm -f *.ex*
rm -f *.aif*
rm -f *.pkg
rm -f *.app
rm -f *.sis

distclean:clean
rm -f *.orig *~ *.BAK *.bak makefile.new
rm -f config/resource.xml config/resource.h
sed -n '1,/^# DO NOT DELETE/ p' Makefile.series60 > makefile.new
mv makefile.new Makefile.series60

ccopy:$(NAME).app
:> /mnt/psion/C:/debug
cp $(NAME).app /mnt/psion/C:/System/Apps/$(NAME)

depend:
$(MAKEDEPEND) -f Makefile.series60 -Y$(EPOC)/include $(CFLAGS) $(SRC)

# DO NOT DELETE

ý5:q!

yaşasın XML!

2005-05-17T17:57:00.000+03:00

freemind demişken bu konuya da değinmeden geçemedim,
dosyalarını xml olarak kaydeden programlara bayılıyorum,
çünkü bir dosya uçtuğu zaman sizi çaresiz bırakmıyor,
bir editör yardımıyla sorunlu xml dosyasını düzenleyip sorunsuz bir şekilde açılmasını sağlayabiliyorsunuz,
yani artık bir kıvılcımla samanlığınız yanmıyor, hemen yangını kontrol altına alıyorsunuz,

küçük bir örnek:
freemind ile uğraşıp bir proje raporu hazırladım, resimli mesimli, oklu moklu,
sonra güzelce kaydettim.
dosyayı açtığımda ise resimlerim ve ilişkilendirmede kullandığım oklar yoktu.
"nasıl yani" dedim, hemen açtım XML'i, baktım ki bir karakter problemi var, "I" yerine "İ" yazmaya çalışıyor kaydederken, ve açma sırasında düzeltemiyor.
hemen "İ" leri "I" ile değiştirdim, tüm oklarım ve resimlerim yerine geldi.

büyük bir örnek:
http://www.fazlamesai.net/modules.php?name=News&file=article&sid=2832

yaşasın XML!

freemind

2005-05-17T17:49:00.000+03:00

geçenlerde freemind'i keşfettim,
uzun zamandır eksikliğini hissettiğim bir program,
artık proje planlarımı freemind'ta tutuyorum, kod açıklamarını
freemindte tutuyorum, projeyle ilgili fikirleri freemind'ta tutuyorum,
uygulama kullanım kılavuzunu freemind'ta tutuyorum,
yani projeme dair ne var ise gayet anlaşılır ve açık bir şekilde
freemind'ta tek bir dosyada tutuyorum,
sunumlarımı bile freemind'ta hazırlamayı düşünüyorum,
yoksa siz hala freemind kullanmıyor musunuz?
artık google'da freemind diyince ilk sayfada çıkarım herhalde.

sıcak sıcak - symbian

2005-05-01T15:38:00.000+03:00

symbian'da birden fazla dil desteği vericekseniz eğer, resource (rss) dosyanızda menulerin ismini direkt yazmıyorsunuz. .loc uzantılı bir başka dosya yaratıp, burada

#define qtn_appl_play "Play"
ya da
#define qtn_appl_play "Çal"

.rss dosyasında da

MENU_ITEM { command = EVideoCmdAppPlay; txt = "Play"; },
yerine
MENU_ITEM { command = EVideoCmdAppPlay; txt = qtn_appl_play; },

diyorsunuz. tabi türkçe desteğini sağlamak için .loc dosyanızın başına

CHARACTER_SET UTF8

yazıyorsunuz. program geliştirirken kullandığınız editorun dil kodlaması da UTF-8 olmalı muhtemelen
unutmadan yazayım dedim!

ayrıntılı bilgi için:
http://www.newlc.com/article.php3?id_article=443

sıcak sıcak - symbian

2005-04-25T15:49:00.000+03:00

unutulmadan hemen yazayım

Eğer Dll::SetTls ve Dll::Tls ile ilgili linker hataları alıyorsanız, bu durum edllstub.lib'i makefile'niza eklemediğinizden kaynaklanmakta. ekledikten sonra da hatalar UserSvr:: hatalarına dönüşüyorsa euser.lib'i edllstub'dan önce yazmışsınız demek oluyor. sıralarını değiştirirsiniz problem çözülecektir (umarım, ben de öyle oldu en azından)

opencv için debian paketi hazırlama

2005-04-15T18:18:00.000+03:00

ne yazık ki opencv kodunu indirip README dosyasını okuduğumda gördüm ki, "nasıl rpm paketi oluşturulur" yazılmış, ama nasıl deb paketi oluşturulacağını yazmaya üşenilmiş, debiancı bir insan olarak bu eksiği kapatmak adına hemen yazayım:

girişmeden önce şu gereksinimleri bi yüklemeniz gerekiyor tabi.

+ GTK+ 2.x or higher.
+ libpng, libjpeg and libtiff with development files.
+ libavcodec from ffmpeg 0.4.8 + headers.
Earlier version do not work with OpenCV because of different API.
libavcodec is LGPL software, so to use it with non-GPL software (such as OpenCV)
you need to build and use a _shared_ library libavcodec.so.*:
get ffmpeg-0.4.8 from ffmpeg.sourceforge.net

ayrıca debian paket yapımı için gerekli paketleri
# apt-get install build-essential lintian debhelper dh-make devscripts fakeroot
komudu ile yükleyelim

şimdi
http://prdownloads.sourceforge.net/opencvlibrary/opencv-0.9.6.tar.gz?download
adresinden bir ayna sunucu seçip kodunuzu indirin.
kendinize uygun bir dizin seçin ve bu dizin içerisinde

# tar xzvf opencv-0.9.6.tar.gz
# cd opencv-0.9.6
# ./configure

deyince, sisteminizde hangi paketlerin olduğu hangilerinin olmadığı listelenilecektir.
benimki şöyle mesela:

Configuration:
Compiler: g++
CXXFLAGS: -g -mcpu=i686 -march=i686 -ffast-math -fomit-frame-pointer -O3 -DNDEBUG -Wall -fno-rtti -pipe

Install path: /usr/local

Use gtk+ 2.x: yes
Use libjpeg: yes
Use zlib: yes
Use libpng: yes
Use libtiff: yes
Use ffmpeg: yes
Use dc1394 & raw1394: no
Use v4l: yes

burada eksik gördüğünüz bir paket varsa onu temin edin ve tekrar ./configure komudunu çalıştırın.
özellikle ffmpeg'in karşısında yes yazdığından emin olun, çünkü webcam görüntüleri ve avi dosyaları
üzerinde çalışabilmeniz için gerekli. webcam desteği bu sürüm ile linux kullanıcılarına açılmış bulunuyor.
v4l karşısında da yes yazması lazım tabi kullanabilmeniz için. v4l="video for linux", webcam'inizi kurmuşsanız zaten aşina olmanız gereken bir terim.

# make
diyin bakalım ne olucak

umarım hata yoktur. sakın hemen "sudo make install" demeyin, amacımız deb paketi yapmak aman diyim!
make sorunsuz çalışıyorsa deb paketi yapma kısmına geçebiliriz.

export DEBEMAIL="erhankesken@gmail.com"
export DEBFULLNAME="Erhan Kesken"

diyerek gerekli değişkenleri (paket sağlayıcı bilgilerini) ayarlayın

#dh_make

komudunu çalıştırınca size "single paket mi multiple paket mi?" diye sorucak s(ingle) diyip enter enter. ve debian diye bir klasör oluşturulmuş oldu.

son olarak

# dpkg-buildpackage -rfakeroot
komudu ile paketimizi elde etmiş oluyoruz.

# cd ..
# dpkg -i opencv_0.9.6-1_i386.deb

diyerek paketimizi güven ile yükleyebiliriz

benim yarattığım pakete bir link koyayım ama kendi paketinizi kendiniz oluşturmanız şiddetle tavsiye edilir. adamlar binary koymuyorlarsa sayfalarına bir sebebi vardır mutlaka.

bu arada ne yaptık biz şimdi merak ediyorsanız bkz. "debian paket yapımı"

sdk2unix kurulumu

2005-04-15T14:42:00.000+03:00

tamamen http://www.koeniglich.de/symbian_sdk_on_unix.html 'inden çalıntıdır. gnupoc için nasıl kurulur yazdık, şimdi sdk2unix'de nasıl yapcaz anlatmazsak şişer. tabi sadece series60 2.1 ve fp2 kurulumuna burada yer vericem. gnupoc'da öyle yapmıştık. adalet sağlansın.
bu arada diğer sdk'ları da o sayfada denilenleri yaparak başarıyla kurdum ve çalıştırdım.
herhangi bir problem yaşamadım.

indirilmesi gereken dosyalar

3 adımda işi bitiricez:

yüklemede kullanıcağımız sdk2unix dosyasını açalım

# gzip -dc sdk2unix-1.5a.tar.gz | tar xvf -
# cd sdk2unix-1.5

gcc'yi derleyelim

# bin/install_gcc539
ör. (ayrı bir gcc dizini kullanarak):
# bin/install_gcc539 /tmp/gcc539src.zip /local/gcc-2.9-psion-98r2
kısa bir sürede gcc'niz cross-compile için yapılandırılmış bir şekilde hazır olucak

sdk'mızı yükleyelim

Series 60 SDK 2.1 for Symbian OS, Nokia Edition

cabextract'i yükle, kullandığınız linux dağıtımının deposunda mevcuttur.
# bin/install_series60_sdk_21 [gcc-dir]
ör. ayrı bir gcc dizini kullanarak (tek bir satır halinde yazınız):
#bin/install_series60_sdk_21 /tmp/S60_SDK_2_1_NET.zip /local/symbian_sdk_series60_21 /local/gcc-2.9-psion-98r2

Series 60 SDK 2nd Edition SDK for Symbian OS, Supporting Feature pack 2, For C++

# bin/install_series60_sdk_fp2 [gcc-dir]
ör. ayrı bir gcc dizini kullanarak (tek bir satır halinde yazınız):
# bin/install_series60_sdk_fp2 /tmp/S60_2nd_fp2_sdk_msb.zip /local/symbian_sdk_series60_fp2 /local/gcc-2.9-psion-98r2

bu kadar, şimdi hemen yaşadığınız problemleri yazıyorsunuz ben de çare bulmaya çalışıyorum derdinize
bu arada "gnupoc kurulumu" yazısında değindiğimiz rcomp, bmconv, petran, makesis gibi araçların yüklenmesinde fayda var. her iki sdk ile çalışırken de kullanma ihtiyacı hissediyoruz bu araçları

gnupoc kurulumu

2005-04-15T03:06:00.000+03:00

bu belge gnupoc.sourceforge.net/HOWTO'da anlatılanların bir özetidir.
ben yeni bir linux kullanıcısı olarak biraz zorluk çekmiştim orada yazılanları uygulamak da, şimdi bakınca gayet anlaşılır geliyor ama ben yine de yazayım,
orada biraz kesik kesik anlatılmış, burada ise baştan sona adım adım anlatmaya çalışacağım (elimden geldiğince)

amaç:
series60sdk2.1 sdk'yı gnupoc yöntemleriyle kurmak

yol, yordam:
kullanıcı yetkilerimizin olduğu bir dizinde sdklarımızı yerleştiriceğimiz bir dizin yaratalım. ben "/data/gnupoc" diye bir dizin yaratıyorum, ve yazıya bu dizin üzerinden anlatarak devam edicem. siz bu kısımları kendi kullandığınız dizine göre değiştirirsiniz

# cd /data
# mkdir gnupoc

yaratacağınız dizinde büyük harfli dosya olmamasına dikkat ediniz. GNUPOC'da bir büyük harf takıntısı söz konusu.

şimdi symbian'ın sayfasından "Series 60 SDK 1.2 for Symbian OS, Nokia Edition"'ı indirelim, üye olmanız falan gerekecek şimdi, haydin halledin siz işinizi ben bekliyorum,

tamam mıdır. şimdi geldik sdk'yı açmaya, bunun için 3 seçenek sunayım ben size:

bir windows üzerinde sdkları kurup gerekli dosyaları buradan çekmek
wine ile sdk'yı linuxta kurup, sahte windows'unuzdan gerekli dosyaları çekmek
cabextract kurup linuxunuza, şu blog'a bir göz atmak, yalnız 2.1 için anlatılmış orada, aman dikkat! biz 1.2 kurmaya çalışıyoruz, bu yanlış anlama bana baya bir zaman kaybına mal olmuştu.

nedir bu çekeceğimiz gerekli dosyalar, windows kurumunda "program files" altında sdk'nın kurulduğu yerde "Epoc32" diye güzide bir dosya var, içinde "data, include, localisation, release, tools, wins" gibi başka dosyalar barındıran, odur.

# cd /data/gnupoc
# mkdir s60cpp
# cd s60cpp
# cp -fr .../Epoc32 .

bununla birlikte şu dosyaları kopyalamanızda da fayda var, örnek kodları, dükumanları vs. içeren dosyalar:

# cp -fr .../Epoc32Ex .../Series60Ex .../Series60Doc .../Series60Tools .

bu arada linuxu iyice bilmeyenler için "..." noktanın özel bir anlamı yok, dosyalar neredeyse artık oradan çekiceksiniz

sdk'mızda dosya eksiğimiz kalmadı. şimdi geldi sıra dosyaları gnupoc'laştırmaya, bunun için "fixsrc.pl" gibi araçlara ihtiyacımız var, gnupoc.sourceforge.net'ten indirebileceğiniz gnupoc-utils'in içinde geliyor "fixsrc.pl". çokca kullanacağımız bir komut, özellikle örnek kodları kullanmadan önce, büyük harf hataları gibi şeyleri teker teker elle düzeltmekten kurtarıyor insanı.

gnupoc-utils'e değinmişken diğer araçları da aradan çıkaralım, eğer debian dağıtımı kullanıyorsanız şanslısınız, çünkü hazır debian paketleri mevcut:

/etc/apt/sources.list'inize

deb http://ftp.symbianos.org/debian sid main
deb-src http://ftp.symbianos.org/debian sid main

satırlarını ekleyip

# apt-get update
# apt-get install gnupoc-utils makesis bmconv petran rcomp

komutlarıyla yükleme işlemini tamamlayabilirsiniz, diğer dağıtımları
kullanan insanlar koddan derleme yapmak durumundalar

yine gnupoc.sourceforge.net'ten makesis, bmconv, rcomp, petran
araçlarının kodlarını indirip kurucaz. yeni linux kullanıcıları için
örnek olması açısından yazayım:

# wget http://symbianos.org/download/makesis_2.0.0-1.tar.gz
# tar xzvf makesis_2.0.0-1.tar.gz
# cd makesis-2.0.0/
# make
# sudo make install

(niye mi böyle ayrıntı yazmaya çalışıyorum, birileri ayrıntı yazmadığı için
çok acılar çektim zamanında da, adam PATH'inize şunları ekleyin diyor bitiriyor,
ulan PATH ne? neyse çok şükür geride kaldı bu zamanlar)

diğer paketleri de aynı yolla kurmaya çalışacaksınız ki muhtemelen problemlerle
karşılaşıcaksınız, çünkü "makefile"lar debian'a göre hazırlanmış, ben suse'de
problem yaşamıştım, bir kısmı da problem çıkarmadan kurulmuştu, o zamanlar
linux bilgim çok sefil olduğu için, fazla bir yorum yapamamıştım hatalar
konusunda, muhtemelen kolaylıkla aşılabilecek problemlerdi, karşılaştığınız
problemleri yazarsanız bana, elimden geldiğince yardımcı olmaya çalışırım.

bu arada debian kullanmayan arkadaşlar, gnupoc-utils paketini indirip içinden
"fixsrc.pl"'yi alıp, /usr/local/bin altına "sudo cp" yaparlarsa daha rahat ederler.
bu şekilde "fixsr.pl"'yi bir shell komudu gibi kullanabiliriz.

yine yeni başlayanlar için genel kültür bilgisi, "echo $PATH" komudu ile PATH
değişkeninizi görüntüleyebilirsiniz. bu değişken ":" ile ayrılmış "/usr/bin"
"/usr/local/bin" gibi dizinler içerir. dilerseniz PATH'inize kendiniz de dizin
ekleyebilirsiniz. bu dizinlerdeki çalıştırılabilir dosyaları artık bir komut gibi
çağırabilirsiniz.

kurduk mu araçlarımızı, elde ettik mi fixsrc.pl'yi, geldik son rutuşlara:

# cd /data/gnupoc/s60cpp
# fixsrc.pl Epoc32 epoc32_clean
# rm -Rf Epoc32
# mv epoc32_clean epoc32

kodumuzu gnupoc standartlarına göre nizama soktuk. şimdi yamamızı uyguluyalım:

# cd epoc32
# wget http://gnupoc.sourceforge.net/pub/gnupoc-uiqcpp-patch-0.1.2.tar.gz
# tar xzvf gnupoc-uiqcpp-patch-0.1.2.tar.gz
# make apply

yamayı uyguladık, son olarak sistem değişkenlerini ayarlayalım.

# export EPOCROOT = /data/gnupoc/s60cpp/
# export PATH = $PATH:$EPOCROOT/epoc32/tools

tabi her bilgisayarı açıp kapadığınızda bu işlemleri tekrarlamak istemiyorsanız, kullanıcı
dizininizde ".bashrc" dosyasının sonuna yukarıdaki komutları kopyalayın. yine bir genel
kültür bilgisi: ~=ev dizininiz=/home/kesken(benim için), yani "vi ~/.bashrc" ile dosyayı
açabilirsiniz.

sdk kurulumu tamam, sıra geldi "gcc cross compiler" işine. bu sdk ile birlikte gelen zip
klasörü içerisindeki gcc539.zip içersindeki derleyici. linuxlaştırılmış halini gnupoc'un
sayfasından indirmeniz mümkün, ister binary ister source olarak. tavsiye edilen source'dan
kendinizin derlemesidir tabi ki.

eğer hazır binary kullanıcaksanız:

uygun bir yerde
# wget http://symbianos.org/download/gcc-arm-thumb-epoc-pe.539-2aeh.linux.i386.tar.bz2
# sudo tar xzvf gcc-arm-thumb-epoc-pe.539-2aeh.linux.i386.tar.bz2
(sudo dedik, çünkü /usr/local/er6/ diye bir dosya yaratmaya çalışacak muhtemelen,eğer öyle
birşey yapmaz ise siz kendiniz bu dizini oluşturun, ve sıkıştırılmış dosyadan usr/local/er6
altındaki dosyaları buraya kopyalayın sudo ile)

eğer source'dan derlicem diyorsanız:

klasik olarak indirip açtığınız source klasorunin içine girip
# ./configure
# make
# sudo make install

şansınız yaver gitmişse ve bir problem yoksa sdk'nız artık kullanıma hazır.
şimdi çalışıyor mu bir deneyelim.

series60Ex dosyasından bir helloworld programı dosyası çekin ve fixsrc.pl ile bu dosyanın
temiz halini oluşturun, oluşturulan temiz dosyaya girip, aşağıdaki komutları çalıştırın

# bldmake bldfiles
# abld makefile armi
# abld target armi urel

umarım bir problem yaşamadınız ve herşey yolunda gitti, ben kendi yaşadığım problemlere
bu yazıda değinmedim, kişisel problemlerimle insanları sıkmanın bir anlamı yok diye düşündüm.
yaşadığınız sorunları yorum yazarak bana iletebilirseniz yardımcı olmaya çalışırım, ve diğer
insanlara da ışık tutabilirsek bu şekilde ne mutlu bize,
lütfen çalışmayan linkler için vs. beni uyarmaktan çekinmeyin, yazıların güncelliğini
yitirmesini istemem.

neden makefile

2005-04-09T22:11:00.000+03:00

yıllarca visual studio ortamlarına sıkı sıkı sarılmış bir insan olarak şimdi çok pişmanım, keşke daha önce geçseymişim dedim linux'a hep. neyse zararın neresinden dönerseniz kardır.

"visual studio"'da büyük sayılabilir (en azından iyi para kazandıran) projeler yaptım, o yüzden bir vefa borcum vardır kendisine, ne yazık ki çok gözü dışarda bir eş "visual studio", bir anlık ilgisizliği bile affetmiyor. kafanızı çevirmişsiniz bir saniye, bir dönmüşsünüz geriye karşınızda bambaşka biri, siz yaşlanıyorsunuz o sürekli bir gençlik iddiasında.
siz de başlıyorsunuz demogojiye "çok zor takip etmek bu teknolojileri çook!"
ben de dedim madem yapamıcaz bu işi bi dükkan açalım falan, ticarete atılalım, uğraşılmaz!

bu sırada tanıştım "make" ile, ilk başta dedim bu ne!, elle mi yazcaz herşeyi, nasıl yani? koysana şuraya bir buton tıklayım ne güzel, sonra mecbur kaldık başladık yazmaya...

ben neden mi makefile kullanıyorum?

istediğim ortamda çalışma özgürlüğü sağlıyor!

istersem en basit text editöründe, istersem bilgisayarımın donanımını sonuna kadar zorlayan geliştirme ortamlarında çalışabiliyorum, eski alışkanlıklarımdan ve sevdiğim editörlerimden hiçbir zaman koparmaya çalışmıyor beni, ve ikide bir yeni sürüm çıkarıp, bir dünya dolusu değişiklikle oyalamıyor beni

platform bağımsız!

herhangi bir işletim sisteminde makefile ile kod yazabiliyorum, bir işletim sistemi üzerinde kod geliştirmem için işletim sistemini bilmem gerekmiyor, o işletim sistemine özel araçları da kullanmam gerekmiyor, alışkın olduğum araçlarla yoluma devam edebiliyorum

sadık ve dürüst!

asla sizden birşey saklamıyor, sizin dışınızda kesinlikle bir şey yapmıyor, programınıza tam anlamıyla hakim olmanızı sağlıyor, size aptal muamelesi yapmıyor. arkanızı döndüğünüzde sizi terketmiyor

geniş bir çalışma yelpazesi sunuyor!

istediğiniz programlama dilini kullanabilir, isterseniz programlama dili bile kullanmayabilirsiniz (bkz. işinizi make ile yapın!), istediğim sdk'yı yine aynı yöntemler ile kullanmama olanak veriyor,

peki alışkın olduğunuz butonları her zaman yerinde bulabilir misiniz?

bundan 10 yıl önce de işletim sistemleri C ile yazılıyordu, şimdi de öyle, windows da C ile yazıldı, bugün hayranlık duyulan geliştirme ortamları da, "managed" diller de C,C++ tabanlı, demek ki aslında o kadar hızlı da değişmiyor herşey,
denizin üstünün dalgalı olmasına şaşırmamak lazım, birçok insan dalmaktansa dalgalarla boğuşmayı yeğliyor.
halbuki denizde değişen birşey yok,
su aynı su!

linuxta symbian sdk kurmaya başlamadan önce

2005-04-09T21:56:00.000+03:00

böyle bir işe giriştiyseniz eğer yakın zamanda "makefile"larla epey bir kafaları kıracaksınız. o yüzden eğer yeni bir linux kullanıcısı iseniz ve makefile size çok yabancı bir kavram ise, kuruluma başlamadan önce şu yazıya bir gözatmanızı tavsiye ederim. oraya sizi fikir sahibi kılıcak bazı faydalı bağlantılar da koydum.

daha sonra şu bağlantılara bir gözatarsanız, iyi olur.

çünkü burada yeni birşey ortaya konmadı. bir türlü çeviri yaptım diyelim, ek olarak benim takıldığım noktaları ve nasıl aştığım bilgilerini içeren bir içdökümü,

atladığım noktalar olabilir, lütfen takıldığınız problemleri sormakta tereddüt etmeyin,

linuxta symbian sdk seçimi

2005-04-07T02:01:00.000+03:00

ne yazık ki symbian firması linuxcuları fazla düşünmemiş, bu durumda da linuxcular kendi başının çaresine bakmak durumunda kalmışlar,
windows için hazırlanan sdkların linuxa uyarlanmasında yaygın olarak kullanılan 2 yöntem var:

çok derinlemesine inceleme şansım olmasa da genel hatlar şöyle:

win32 sistemleri için yapılandırılan Symbian OS SDK, 2 komut takımından ibaret:

emulator üzerinde çalışabilmek için microsoft'un, borland'ın veya metroworks'un derleyecilerini kullanan araçlar (emulator icin ayrı derleyicilerin kullanılması bunların emulator degil simulator olduklarını, dolayısıyla yalan olduklarını gösterir, "windowsta çalışıyor ama cepte çalışmıyor" durumununla sık sık karşılaşılacağının işareti . antiparantez - .net ile mobil program geliştirme diye de sıkça reklamlara maruz kalırız. aslında symbian için .net'in geliştirme ortamından başka sağladığı birşey yok. "managed" dil kullanarak ancak "smartphone"lar ve "pocketpc"ler için (bir de "windows mobile" çıktı, symbian'a rakip, motorolanın yeni ürünlerinde, "windows ce"'nin "light"'i), program geliştirebiliyorsunuz ki türkiye'de pek bir kitlesi yok bu cihazların. illa .net illa managed diller diyorsanız ve linuxunuzu seviyorsanız mono derim ben)
ikincisi ve linuxta olanı :) gcc kullanarak 4 önemli aracın (petran, bmconv, makesis, rcomp) kullanılmasını sağlayan, araya emulator sokmadan c++ programları geliştirmeye olanak veren komut zinciri, bu şekilde makmake gibi komutlara gerek kalmadam kendi makefile'inizi doğrudan oluşturabiliyorsunuz. (örnek makefile bulmak biraz kasıyor. elimden geldiğince örnekleri yerleştiricem)

yok illa ben makmake kullanmak istiyorum diyorsanız, gnupoc'la devam ediceksiniz yolunuza, gnupoc patchleri sdklardaki ".pl" dosyalarında (perl scriptler), her exe'nin önüne "wine" ekleyerek linuxta çalıştırılabilir kılıyor. böylece aynen symbian yolunu izleyerek linux altında çalışabiliyor ve emulatorlerden faydalanabiliyorsunuz. tabi her güzel seyin bi götürüsü var. desteklenen en son sdk s60 1.2!

ben yaklaşık 1-1.5 hafta gnupoc kurmaya çalışıp, başarılı bir kurulum yapmayı başardıktan sonra bu gerçeği farkettim. çok acı oldu. gnupoc ile yarattığım "helloworld" programları telefonda(Nokia 6600) çalışmayınca, sdk2unix'de de ilk denemede çalışınca sdk2unix'e doğru kaydım ve gnupoc'tan tamamen koptum. daha sonra gnupoc'la da "helloworld"'u çalıştırdım ama artık aramızda birşey kalmamıştı, sdk2unix'in sdklarının daha güncel olması gnupoctan kopuşumu hazırladı.

linuxta çalıştırılablir sdk'larda son durum şöyle:

Gnupoc

UIQ 1.2
p800 1.1
s60 1.2
n9210 1.2
quartz 6.0
Er5 (genel bilgi Er6=symbian, epoc diye bir firma varmış, symbian alınca adı değişiyor sistemin, psionlarda falan da symbian var(er5))

sdk2unix

s60 2.1
s60 FP2(7650,6600,6630,Siemens SX1)
s80 2.0 (9500,9300,ataları 9210)
UIQ 2.1 (P800,P900/910)

umarım hangi sdk'yı seçiçeğiniz konusunda bir fikriniz oluşmuştur.

belgelendirmeye sdkların kurulum açıklamalarıyla devam edeceğim...

linux için symbian bağlantıları

2005-04-05T14:43:00.000+03:00

linux üzerinde "symbian sdk"larını çalıştırıcam diye hırs mı yaptınız,
o zaman önce şu linklere bir gözatın derim:
sdk2unix - sdk kurulumu
gnupoc - sdk kurulumu
simonwoodside - bu adamın blogunu takip etmenizi tavsiye ederim, faydalı bir insan
www.symbianos.org - açık kaynak projeleri toplayan bir site
www.sciabarra.com - symbian tutorial blog

zamanla arttırıcağımdır...

linux üzerinde symbian

2005-04-05T14:15:00.000+03:00

gelelim ciddi meselelere...

ilk yayınlarım symbian üzerine olucak
niye mi böyle bir belgeleme yapmaya çalışıyorum.
öncelikle patronum öyle istedi, benden sonraki arkadaşlar aynı problemleri yaşamasınlar diye...
2 hafta uğraştım da kurmak için sdkları

benim yaşadığım problemler genelde linux bilmemezlikten kaynaklanıyordu gerçi,
Eger "PATH'inize burayı ekleyin" tavsiyesine "PATH de ne?" diye bir cevap veriyorsanız, yakın zamanda
biraz acı çekiceksiniz, ve benim hedef kitlemsiniz
bir diğer sebep de sağda solda forumlarda hep türklerin mesajlarına rastladım
araştırmalarım esnasında,

belki bir vesile olur bu blog, toplanmamiz icin,
umarım olur,

bu arada ben bu konuda bir guru değilim, lütfen hatalarımı düzeltin
yegane amacımız bilgi paylaşımı!

vay be!

2005-04-05T01:27:00.000+03:00

gözlerim yaşardı hakketten,
diyordum ne zaman başlıcak devletler doğan çocuklara bir web alanı tahsis etmeye, bloglar yetişmiş yardımımıza, yeniden doğmadan halletmis olduk meseleyi
ne zamandır istiyordum bir web sitesi yapayım kendime, tembelliğin sonu yok tabi, ne mutlu ki dünyada çalışkan insanlar da var,
haydi bakalım başlıyoruz hayırlısıylan,
çok enteresan planlarım var bu blog için çok
çook güzel oldu çooooooook